Η Επιστροφή των Πρασίνων

Το

τσουνάμι της κρίσης που ανακάτωσε πέρα από τα οικονομικά και τα πολιτικά πράγματα της Ευρώπης, ξέθαψε απ’ το βυθό σέρνοντας στην επιφάνεια και τα πράσινα κόμματα.

Μια πρόσφατη δημοσκόπηση στη Γερμανία τους φέρει να παίρνουν ένα 24% των ψήφων, πολύ κοντά δηλαδή με τους ήδη θαλασσοδαρμένους σοσιαλδημοκράτες που αν γίνονταν εκλογές τώρα δα, θα μπορούσαν άνετα οι δυο τους να σχημάτιζαν κυβέρνηση. Οι λόγοι της δημοσκοπικής αυτής έκπληξης είναι αφ’ ενός καθαρά γερμανικοί και έχουν να κάνουν με την απόφαση της Μέρκελ να παρατείνει τη λειτουργία των πυρηνικών εργοστασίων για άλλα 8 με 14 χρόνια, αφ’ ετέρου εμπίπτουν και στο γενικότερο πολιτικό κλίμα της ανυποληψίας της σοσιαλδημοκρατίας, εξ αιτίας της νεοφιλελεύθερης στροφής που πήρε στο τέλος ενός κακοτράχαλου και επικίνδυνου τρίτου δρόμου.

Τα πράσινα κόμματα, με το λίγο από δω, και το λίγο από κει, όντας λίγο νεοφιλελεύθερα, αλλά και λίγο σοσιαλιστικά, λίγο της υπεύθυνης διακυβέρνησης, αλλά και των διαδηλώσεων, ειρηνιστικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά ευαίσθητα, ανεκτικά και κοσμοπολίτικα φαίνεται ότι έχουν τα εχέγγυα να τραβήξουν όπως το σφουγγάρι τη δυσαρέσκεια κυρίως της φιλελεύθερης και μορφωμένης μεσαίας τάξης των πόλεων, που αηδιασμένη συνάμα από το όλο πολιτικό σκηνικό, ψάχνει έναν νέο, αλλά ευέλικτο πόλο να πιαστεί.

Τα πράσινα κινήματα από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν στην Ευρώπη, αρχής γενομένης από τη Γερμανία το 1980 με τις μαζικές αντι-πυρινικές διαδηλώσεις, με τον καιρό ωρίμασαν σε κόμματα και σφήνωσαν σε μια μικρή γωνιά του πολιτικού σκηνικού, τα περισσότερα από αυτά, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, ανάμεσα σε κεντρο-δεξιούς και κεντρο-αριστερούς σχηματισμούς, πηγαίνοντας μια από δω και μια από κει.

Στη Γερμανία για παράδειγμα, μπορεί να είναι πιο γνωστή η επταετής συγκυβέρνηση των πρασίνων με τους σοσιαλδημοκράτες (1998-2005), αλλά δεν είναι λίγες οι φορές που στα διάφορα κρατίδια σχημάτισαν κυβερνήσεις συνασπισμού και με τους χριστιανοδημοκράτες. Αλλά και κατά τη διάρκεια της πρασινο-κόκκινης συγκυβέρνησης δεν δίστασαν μέσω του ΥΠΕΞ Γιόσκα Φίσερ, να στηρίξουν τον καγκελάριο Σρέντερ στον πόλεμο με το Κόσσοβο και το Αφγανιστάν, ερχόμενοι σε αντίθεση με τα’ αδελφά πράσινα κόμματα, καθώς επίσης και το σχέδιο Hartz IV το οποίο προέβλεπε δραστικές περικοπές των κοινωνικών παροχών.

Μια πρόσφατη και κραυγαλέα περίπτωση στήριξης δεξιών, άκρως νεοφιλελεύθερων σχηματισμών αποτελεί το ιρλανδικό πράσινο κόμμα το οποίο σχηματίζοντας κυβέρνηση συνασπισμού το 2007 με το Fianna Fáil, έθαψε στο χώμα αξίες και αρχές μαζί και την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων του, οι οποίοι στις ευρωεκλογές του 2009 κυριολεκτικά το μαύρισαν. Αλλά η ζημιά που ήταν να γίνει, έγινε. Οι δραστικές περικοπές στα σχολεία και τις δημόσιες συγκοινωνίες, η υπερβολική στήριξη των τραπεζιτών, και οι ιδιωτικοποιήσεις, ζητήματα ταμπού στην πράσινη ατζέντα, έγιναν και με τη δική τους ευλογία.

Στην Τσεχία οι φετινές εκλογές του Μαΐου, δεν έφεραν καλή τύχη στους πράσινους, μιας και έχασαν και τους έξι βουλευτές από την προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση, προφανώς πληρώνοντας τις κακές τους παρέες, δηλαδή τη συμμετοχή και τη στήριξη που παρείχαν στην αμιγώς δεξιά κυβέρνηση και την εμπλοκή τους στις συνήθεις ασθένειες της διαφθοράς, διαπλοκής και κακοδιαχείρισης.

Στην Αυστραλία, στις εκλογές του Αυγούστου οι πράσινοι, το ταχύτερα αναπτυσσόμενο κόμμα της ηπείρου, κέρδισαν ένα 12% της ψήφου και συνέδραμαν τον κεντρο-αριστερό συνασπισμό για το σχηματισμό σταθερής κυβέρνησης, ικανής, κατά δήλωσή τους, να επιβάλει τα προσήκοντα περιοριστικά μέτρα λιτότητας.

Στη Σουηδία, το πράσινο κόμμα βγαίνοντας αρκετά ενισχυμένο από τις προχθεσινές βουλευτικές εκλογές καλείται τώρα να παίξει ρυθμιστικό ρόλο στο σχηματισμό κυβέρνησης του κεντρο-δεξιού συνασπισμού. Αν και προς το παρόν αρνείται να παράσχει στήριξη, δεν είναι βέβαιο ότι θα εμείνει στη θέση του αυτή αν το δέλεαρ είναι αρκετά ισχυρό. Αλλά τελικά δεν έχει και πολύ νόημα να αξιολογούμε ένα κόμμα από το κατά πόσον συμμαχεί με τη δεξιά ή τη σοσιαλδημοκρατία, την κεντρο-δεξιά ή την κεντρο-αριστερά στο βαθμό που η τελευταία, όπως ακόμα και στη Σουηδία, ενέχεται για τις πιο σκληρές αντιλαϊκές πολιτικές. Δεν πρέπει να ξεχνάμε, ότι οι εκτεταμένες ιδιωτικοποιήσεις που συνέβησαν την περίοδο 1998-2006 στη Σουηδία έγιναν από συνασπισμό σοσιαλδημοκρατών, πρασίνων και αριστερών.

Στην Ελλάδα, το ντόπιο πράσινο κόμμα έχοντας δίπλα του τόσο στα δεξιά, όσο και στα αριστερά, οικολογικώς «ανησυχούντα» κόμματα να του κλέβουν την πατέντα, δεν κατόρθωσε όλα αυτά τα χρόνια να σηκώσει κεφάλι. Με τις μέχρι τούδε αμιγώς μονοκομματικές κυβερνήσεις, δεν βρέθηκε ακόμα προ διλήμματος σχετικά με το ποιους θα πάει και με το ποιους θ’ αφήσει, αν και η εκλογική σύμπραξη με το Πασόκ στην Αθήνα στις επερχόμενες δημοτικές εκλογές, αφήνει ένα κάποιο στίγμα και για τις όποιες μελλοντικές βουλευτικές.

Δημοκρατία ή Αγορές;

Πού είναι πιο εύκολο να κάνει κανείς δουλειές στην Ινδία ή στην Κίνα, αναρωτιέται η στήλη Leaders μπροστά μπροστά στον τελευταίο Εconomist. Μα φυσικά στην Κίνα. Η αντίληψη ότι η δημοκρατία αναχαιτίζει την ανάπτυξη στις φτωχές χώρες κερδίζει συνεχώς έδαφος. Σίγουρα το πολίτευμα αυτό έχει τα μειονεκτήματά του, επισημαίνει ο αναλυτής. Κάτω από την πίεση των πολιτών και την ατέρμονη διαβούλευση και τις διαπραγματεύσεις, οι δουλειές δεν προχωρούν και οι επενδύσεις δεν έρχονται.

Αυτά συμβαίνουν στην Ινδία. Ευτυχώς όμως, κατά τον δημοσιογράφο η Κίνα δεν αντιμετωπίζει τέτοιου είδους προβλήματα. Εκεί η δημοκρατία δεν λειτουργεί, το κράτος παίρνει τις αποφάσεις και όποιος έχει αντίθετη γνώμη, με μια σφαίρα στον κρόταφο βγαίνει ήσυχα ήσυχα και απλά από τη μέση, ανοίγοντας έτσι το δρόμο για την ανάπτυξη. Έτσι, η Κίνα ορθά σκεπτόμενη και προφανώς για το καλό της χώρας και των πολιτών της, κρατιέται μακρυά από τη μιαρή αυτή πρακτική.

Ο Economist όμως κάνει ένα λάθος. Η αντίληψη ότι η δημοκρατία κάνει κακό στην ανάπτυξη δεν ευδοκιμεί μόνο στις φτωχές χώρες, μα και στις αναπτυγμένες. Αντί να στέλνουν βέβαια τους διαφωνούντες στον άλλο κόσμο με συνοπτικές διαδικασίες, τα αξεσουάρ της δημοκρατίας παραμένουν και υπερθεματίζονται, σαν σκηνικό πιο πολύ όμως, παρά σαν ουσία. Και εκλογές γίνονται και διαβουλεύσεις επί των διαβουλεύσεων γίνονται και open gov πάνω στην open gov, αλλά όλο και περισσότεροι αντιλαμβάνονται ότι τα πανηγύρια αυτά στήνονται μόνο και μόνο για να νομιμοποιήσουν αποφάσεις ήδη ειλημμένες.

Μα θα μου πείτε, ότι οι πολίτες δεν κάνουν καλή χρήση του δημοκρατικού δικαιώματος. Ότι κοιτάνε ο καθένας το δικό του συμφέρον, ότι κατεβαίνουν σε απεργία για ψύλλου πήδημα, ότι εμποδίζουν τους άλλους να δουλέψουν κ.ο.κ. Ας υποθέσουμε ότι όλα αυτά είναι σωστά. Ότι όντως έτσι γίνεται. Πείτε μου όμως πού και πώς θα διαπαιδαγωγηθεί ο πολίτης στις δημοκρατικές αρχές;

Μμμμ! Στο σχολείο. Πού αλλού; Βέβαια υπάρχουν και τα κανάλια, αλλά αυτά δεν έχουν ακόμα ανοίξει σχολεία επισήμως, οπότε ας τα παρακάμψουμε. Όταν όμως μιλάμε για ένα δημοκρατικό σχολείο που θα δίνει προτεραιότητα στην καλλιέργεια δημοκρατικής συνείδησης, γιατί το χλευάζουμε σαν αίτημα και αντιτείνουμε ότι τα σχολεία θα πρέπει να βγάζουν καλούς τεχνοκράτες μόνο και τίποτε παραπέρα; Δεν βλέπουμε ότι για να λειτουργήσει η δημοκρατία θα πρέπει κάπου να διδαχτεί; Εκτός κι αν δεν μας ενδιαφέρει, οπότε ας βγάλουμε το σκασμό μας και ας αντιγράψουμε το μοντέλο Κίνα.

Προϊόντα και Πελάτες

Σ' όποια μεριά και να στρέψουμε τ' αυτί μας, ακούμε συνέχεια για πελατειακό κράτος, για πελατειακές σχέσεις και τα λοιπά, και τα λοιπά. Καλά ως εδώ. Δεν ακούμε όμως τίποτα από τους συνήθεις λαλίλαστους και για τις άλλες κατηγορίες πελατών.

Ποιος έκανε τον φοιτητή πελάτη;

Ποιος έκανε τον ασθενή πελάτη;

Ποιος έκανε τον φυλακισμένο πελάτη;

Ποιος έκανε το ποδόσφαιρο προϊόν;

Ποιος έκανε την Υγεία προϊόν;

Ποιος έκανε την Παιδεία προϊόν;

Και τελικά ποιος έκανε και την Ελλάδα προϊόν;

Το κράτος;

Οι χρηματοδότες του Tea Party

Στις 14 του περασμένου Ιούνη, ο George Monbiot σε άρθρο του στον Guardian, με λόγο ξέχειλο από απελπισία και οργή, αγωνία και καημό, και πατώντας στα ίδια χνάρια με τον μακαρίτη Σαραμάνγκο, αναρωτιόταν, τι στο καλό κάνει η ριζοσπαστική Αριστερά. Τι στείρα την ονομάζει, τι ανίκανη να ονοματίσει και να αντιμετωπίσει τις δυνάμεις που καταπιέζουν την εργατική τάξη, τι εγκλωβισμένη σ’ έναν κτητικό ατομικισμό, τι ότι είναι αδύναμη να διατυπώσει κάποιες απλές οικονομικές αλήθειες, και να οργανώσει μαζικές κινητοποιήσεις, και άλλα πολλά τα οποία είναι και σε μας γνωστά.

Η αιτία που έκανε τον George να φουντώσει και να βγει από τα ρούχα του ήταν η σύγκριση που έκανε με τα αναδυόμενα δυναμικά και ριζοσπαστικά ακροδεξιά μαζικά κινήματα του Tea Party στην Αμερική και του Freedom Party στην Ολλανδία, κυρίως όμως του πρώτου.

Αν παρακολουθεί κάποιος έστω και στοιχειωδώς τα τεκταινόμενα στην Αμερική τα τελευταία δυο χρόνια, θα διαπιστώσει την ολοένα αυξανόμενη μαζικότητα και πολιτική επιρροή της κίνησης Tea Party. Χωρίς να συνιστά πολιτικό κόμμα και χωρίς να δηλώνει προς το παρόν διάθεση για κάτι τέτοιο, η κίνηση επεμβαίνει πλέον ανοιχτά στις πολιτικές διαδικασίες, σπρώχνει τους ρεπουμπλικάνους σε όλο πιο δεξιές θέσεις, και καταφέρνει να αναδεικνύει σε διάφορες εκλογικές διαδικασίες υποψηφίους με τη δική του σφραγίδα, όπως πρόσφατα στο Ντέλαγουέαρ. Είναι ευρέως διαδεδομένη η αντίληψη ότι το Tea Party πρόκειται περί ενός αυθόρμητου λαϊκού κινήματος από τα κάτω, το οποίο μέσα σ’ ένα σύντομο χρονικό έχει καταφέρει ν’ αριθμεί (όπως διατείνονται) 15 εκατομμύρια μέλη, να έχει ιδρύσει τοπικές οργανώσεις σε όλες τις πολιτείες και να έχει οργανώσει κι εγώ δεν ξέρω πόσες μαζικές διαδηλώσεις, με αποκορύφωμα αυτή των 100,000 διαδηλωτών πέρσι τον Σεπτέμβρη στην Ουάσινγκτον.

Δίκαια ζήλεψε ο Monbiot την ικμάδα και την οργανωτική του ικανότητα, αλλά γρήγορα θα έκανε πίσω, αν ήξερε ότι το Tea Party κάθε άλλο παρά κίνηση αυθόρμητη από τα κάτω είναι. Το πυκνό του δίκτυο με τις εκατοντάδες τοπικές οργανώσεις, τις ομοσπονδίες και τις συνομοσπονδίες σε παναμερικανικό επίπεδο, και τις ισάριθμες αυτοσχέδιες ιστοσελίδες δίνει πράγματι μια τέτοια εικόνα. Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική. Το Tea Party είναι μια κίνηση καθαρά από τα πάνω, η οποία εκμεταλλευόμενη τις αρχικές σκόρπιες αντιδράσεις ήδη επί προεδρίας Μπους για το σχέδιο διάσωσης των τραπεζών, κατόρθωσε να τις οργανώσει, να τις ελέγξει και να συγκροτήσει έναν ετερόκλητο στρατό στρατευμένο στην ατζέντα δυο τριών μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων. Το Tea Party είναι ενάντια στο πρόγραμμα δημόσιας περίθαλψης του Ομπάμα, είναι ενάντια στην κοινωνική ασφάλιση, στα επιδόματα ανεργίας, στα εργατικά συνδικάτα, στην ανάμειξη του κράτους στα σχολεία, είναι ενάντια στα περί ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής και στο πρόγραμμα μείωσης και εμπορίας εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, είναι ενάντια στην προοδευτική φορολογία και υπέρ της υιοθέτησης ενός οριζόντιου φόρου για όλα τα εισοδήματα, μικρά και μεγάλα, είναι ενάντια στη ρύθμιση της λειτουργίας των επιχειρήσεων και μετά απ’ όλα αυτά στα οποία εναντιώνεται, αναρωτιέται κανείς αν συνειδητοποιεί ότι εναντιώνεται τελικά και στα ίδια τα συμφέροντα των οπαδών του, οι οποίοι δεν είναι παρά απλοί εργαζόμενοι.

Ποιοι βρίσκονται λοιπόν πίσω από το κίνημα αυτό; Τρία κυρίως πρόσωπα, ο Rupert Murdoch και οι αδερφοί David και Charles Koch. Ο μεν πρώτος ως ιδιοκτήτης του πανεθνικής εμβέλειας τηλεοπτικού δικτύου FOX το οποίο συστηματικά προβάλλει τις δραστηριότητες του Tea Party, συντονίζει τις διαδηλώσεις και ενθαρρύνει τη συμμετοχή, οι δε δεύτεροι ως οι κατ’ εξοχήν χρηματοδότες με εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια μέσα κυρίως από τη βιτρίνα των συντηρητικών μη κερδοσκοπικών οργανισμών Freedom Works και Americans for Prosperity. Πληροφοριακά, οι αδελφοί Koch κατέχουν την τρίτη θέση στον κατάλογο των πιο πλουσίων της Αμερικής μετά τον Bill Gates και τον Warren Buffett, ενώ ο όμιλος των επιχειρήσεων τους, κυρίως στα πετρέλαια, κατέχει τη δεύτερη. Τα προαναφερθέντα ιδρύματα με τον πακτωλό των χρημάτων που διαθέτουν, όχι μόνο παρέχουν την τεχνογνωσία και τις δημόσιες σχέσεις για την οργάνωση και την προβολή των διαδηλώσεων, αλλά επιπλέον εκπαιδεύουν και συγκεκριμένα άτομα για να ιδρύουν τοπικές οργανώσεις και να θέτουν το περιεχόμενο της εκάστοτε διαμαρτυρίας, προφανώς όχι με το αζημίωτο.

Αλλαξοκωλιές

Η επιβράβευση του πρωθυπουργού μας από τη Deutsche Bank με το βραβείο ειλικρίνειας, ανταγωνιστικότητας και αποδοτικότητας εις το ειλικρινές και ακαταλόγιστο ψεύδος, κακώς ξεσήκωσε τέτοιο σάλο, μιας και θα έπρεπε να ιδωθεί από τη σκοπιά της εξυπηρέτησης ενός καλού φίλου που λόγω κρίσης ψάχνει να βρει μια πιο αξιόλογη δουλειά από αυτή που τώρα κάνει και την οποία πιθανολογεί ότι θα χάσει.

Για παράδειγμα στις αιτήσεις πρόσληψης σε ευαγή διεθνή ιδρύματα που ακούνε στο όνομα ΟΗΕ, ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα κλπ, υπάρχει ειδικό πεδίο το οποίο πρέπει να συμπληρωθεί με τα βραβεία, εθνικά και διεθνή, καθώς επίσης και με τις διακρίσεις με τις οποίες έχει τιμηθεί ο αιτών. Και επειδή ο ανταγωνισμός για τέτοιες θέσεις είναι μεγάλος, ο προνοητικά σκεπτόμενος ΓΑΠ καλώς θεώρησε ότι κανένα πεδίο δεν θα πρέπει να παραμείνει ασυμπλήρωτο και παραπονεμένο.

Το βραβείο Quadriga είναι μια καλής θέλησης κίνηση προς την κατεύθυνση αυτή και τίποτε παραπάνω. Αν σκανδαλίζει το κοινό αίσθημα, αυτό δεν ενδιαφέρει τους χορηγούς του βραβείου μιας τόσο το "αίσθημα", όσο και το "κοινό", "κοινότητα" είναι γι αυτούς γράμματα ανύπαρκτα και ξένα.

Ο ιδιαίτερα μεγάλος αριθμός βραβείων που έχουν θεσμοθετηθεί και τα οποία απονέμονται βάσει της αρχής "βράβευσέ με να σε βραβεύσω", προς αυτή την κατεύθυνση στοχεύουν, είναι δε ανακυκλούμενα στην ίδια περιορισμένη δεξαμενή προσώπων. Κάπως όπως και οι αναγορεύσεις σε επίτιμους διδάκτορες, "αναγόρευσέ με για να σε αναγορεύσω", και οι απονομές του τίτλου του επίτιμου δημότη.

Και να με θυμηθείτε, όταν με το καλό τελειώσει και η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση να δείτε που κάποιος σύμβουλος από αυτούς που μάζεψε ο ΓΑΠ για να τον συμβουλεύουν, θα τον ανακηρύξει και επίτιμο διδάκτορα του αλλοδαπού πανεπιστημίου όπου προεδρεύει. Είμαι δε τόσο σίγουρη γι αυτό που βάζω στοίχημα το blog μου. Για το αν όμως θα εισπράττει και το 18% επίδομα διδακτορικού, εκεί θα σας γελάσω!

Ποιο είναι το καλό σχολείο;

Τις προάλλες μια κυρία επιθεωρητής-σύμβουλος επισκέφτηκε κάποιο σχολείο στο Λονδίνο και πάνω στην κουβέντα με το εκπαιδευτικό προσωπικό, ρώτησε τι προίκα περίμεναν να δώσει ένα καλό σχολείο στα παιδιά όταν θα αποφοιτούσαν.

"Φιλίες που να διαρκούν", είπε ο ένας.

"Να αποκτήσουν κριτική ικανότητα και φιλέρευνο πνεύμα", απάντησε η άλλη.

"Ούτε ένας δεν ανέφερε καλούς βαθμούς στ' απολυτήριο", κούνησε συνοφρυωμένη το κεφάλι της η κυρία επιθεωρητής-σύμβουλος, αδυνατώντας να κατανοήσει αυτά τ' ακατανόητα που τις έλεγαν με φυσικό τρόπο οι δασκάλοι.

Δυο διαφορετικές αντιλήψεις, με τη δεύτερη δυστυχώς να κυριαρχεί και να θεωρείται και αυτονόητη, χωρίς ποτέ να μπαίνει στον κόπο ν' αναρωτηθεί μπας και οι στόχοι των δασκάλων καταφέρουν και κάνουν πιο ευτυχισμένους τους αυριανούς πολίτες, και αν το θέλετε και έτσι, τελικά και πιο αποδοτικούς στις εργασίες τους...

Οικογενειακές φωτογραφίες του Kim Jong Il

Οι φημολογίες ότι ο Dear Leader, Kim Jong-Il, με τα δυο καρδιακά επεισόδια που υπέστη και με τις ελπίδες για μακροημέρευση ολοένα και να ξεθωριάζουν, επρόκειτο να ορίσει σύντομα διάδοχο στο τιμόνι της Βόρειας Κορέας, αποδείχτηκαν τελικά αληθινές. Στις 28 του Σεπτέμβρη στη γενική συνέλευση του κόμματος παρουσίασε επιτέλους τον τριτότοκο γιο του Kim Jong-Un, παιδαρέλι στην τρίτη δεκαετία της ζωής του, και τον έχρισε τετράστερο στρατηγό. Εντελώς φυσιολογικό, το παγκόσμιο ενδιαφέρον να είναι στραμμένο επάνω του, μιας και κανείς δεν γνωρίζει τη στροφή που θα δώσει στη χώρα του, και τις συνέπειες που θα έχει στη σταθερότητα της περιοχής.

Σήμερα δεν θα κάνουμε πολιτική, αλλά θα γίνουμε Espresso, και θα κουτσομπολέψουμε λιγάκι, μέσα από αποκλειστικές οικογενειακές φωτογραφίες του μελλοντικού ηγέτη, των αδελφών του, του πατέρα του, του παππού του, και των συζύγων αυτών. Οι φωτογραφίες είναι κάτι παραπάνω από σπάνιες και δεν μου πήγαινε να μην τις εκθέσω.

Από τους τρεις γιους του, ο μεγαλύτερος αποδείχτηκε playboy ολκής ο οποίος είχε μάλιστα συλληφθεί στο αεροδρόμιο του Τόκιο, προσπαθώντας να εισέλθει στη χώρα με πλαστό διαβατήριο για να επισκεφτεί τη Disneyland. Ο μεσαίος, αποδείχτηκε ευαίσθητος και ονειροπόλος, με κλίση στην ποίηση και το μπάσκετ, και ορθώς εκρίθη ακατάλληλος να ηγηθεί. Ο τρίτος και ο μικρότερος, λέγεται ότι μοιάζει αρκετά του πατέρα του στο χαρακτήρα, πράγμα που έκρινε και το χρίσμα του ως διαδόχου. Όλοι του οι γιοι φοίτησαν εσώκλειστοι σε σχολείο στη Βέρνη της Ελβετίας, φυσικά με πλαστά ονόματα.

Ο Kim Jong Il είναι ένας καλός πατέρας που φροντίζει να αποκαταστήσει τα παιδιά του με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Το ίδιο είχε κάνει άλλωστε και ο δικός του πατέρας, Kim Il Sung όταν του έδινε το δαχτυλίδι της ηγεσίας το 1994.

Καλός πατέρας είναι και ο Χόσνι Μομπάρακ, που βλέποντας κι αυτός το λαδάκι στο καντήλι του να τελειώνει, κάνει ό,τι μπορεί για να σπρώξει τον γιο του στην προεδρία της Αιγύπτου.

Μα καλύτερος απ' όλους ήταν ο Ανδρέας, που μας κληροδότησε τον Γιωργάκη.

Μήπως έχει σημασία που οι δυο προηγούμενοι πατεράδες ηγήθηκαν καθεστώτων που συγκαταλέγονται στα ολοκληρωτικά/αυταρχικά; Το πατρικό φίλτρο να 'ναι καλά και όλα συγχωρούνται!

Ο Dear Leader στα δεξιά και ο επίδοξος διάδοχος στ' αριστερά.

Portraits from the Kim family album show North Korean founder Kim Il Sung holding 5-year-old Kim Jong Il in 1946; young Kim Jong Il sits with his father and mother. (Κούκλα η μαμά του dear Leader).

North Korea's "Great Leader," Kim Il Sung, in 1992, two years before his death. He spent a decade training his son Kim Jong Il to lead the country, naming him general secretary of the Workers' Party. Here the dictator and the scion inspect a soccer field in Pyongyang.

Kim Jong Il seated next to his 10-year-old son, Kim Jong Nam, in a 1981 portrait. Though Jong Nam is the eldest son, there are no indications that he will assume the leadership of North Korea.

Thirty-five-year-old Kim Jong Nam (left) abandoned any ambitions of ruling North Korea in exchange for a life of leisure. When this 2007 picture was taken, he was living in Macau, a gambling and nightlife hub in southern China. In 2001, he was detained at a Tokyo airport after using a counterfeit passport from the Dominican Republic. He told the authorities that he wanted to visit Tokyo Disneyland. At right, four-year-old Jong Nam poses with his maternal grandmother in 1975.

(Προσέξτε το χριστουγεννιάτικο δέντρο (!) στο φόντο).

Kim Jong Il's middle son, Kim Jong Chol, appears in this yearbook photo from the International School of Berne in Switzerland. While a student there, he used the pseudonym Pak Chol, and by most accounts he was a sensitive, reserved child who enjoyed poetry and basketball. In a poetry sample given to NEWSWEEK by an associate of the school, Jong Chol wrote, "If I had my ideal world, I would not allow weapons and atom bombs anymore." His father reportedly regards him as too mild-mannered to lead North Korea.

Kim Jong Il reportedly considers his youngest son to be the most like himself. Jong Un, ((ο νεότερος και ο διάδοχος) shown left in what is believed to be a photo of him, is an avid skier who reportedly has been drinking alcohol and driving his father's Mercedes since the age of 7. According to one account, he insisted that his younger sister refer to him as "General Comrade." This yearbook photo from the International School of Berne in Switzerland (right) is rumored to be of a young Jong Un, who was going by the pseudonym Tae Hoon Kim.

Sung Hae Rim (left), the mother of Kim Jong Il's eldest son, was a popular actress who divorced her first husband so she could be with Kim. She is believed to have defected to the West in the late 1990s, but by most accounts, she died in 2002 after a long illness. Before she became a mother, Koh Young Hee (center), parent of Kim's youngest son, used to perform in a national dance troupe. She died in 2004. Kim Ok (right), a former secretary to Kim Jong Il, now lives with the leader and acts as North Korea's de facto first lady.

Οι φωτογραφίες είναι από το NEWSWEEK

Υ.Γ. Επίσης, συνιστώ ανεπιφύλακτα να διαβάσετε προηγούμενη ανάρτηση με τίτλο "Μια ματιά στη Βόρεια Κορέα"

Οι managers στα πανεπιστήμια

Ένα κομβικό σημείο της νέας εκπαιδευτικής χάρτας που οραματίστηκε ο Πρωθυπουργός μας είναι ο τρόπος διοίκησης των πανεπιστημίων. Εν συντομία, πετάμε απ’ όξω τους φοιτητές, τους καθηγητές, το ακαδημαϊκό προσωπικό, και οποιονδήποτε έχει σχέση με το ίδρυμα και την εκπαίδευση και στη θέση τους εγκαθιστούμε πάντα βάσει βιογραφικού, συμβούλους, εξέχοντα μέλη (ξέρετε τώρα εσείς τι σημαίνει εξέχον μέλος) της κοινωνίας και πάνω απ’ όλα managers.

Πολύ καλή μου φάνηκε η ιδέα, γιατί με την τόση μεγάλη παραγωγή managers κάπου θα πρέπει να βρούνε κι αυτοί δουλειά και να βολευτούν. Ένας manager επιδέξιος στο να πουλάει μασαζοκαλτσόν και φριτέζες, δεν χωράει αμφιβολία ότι θα είναι εξ ίσου αποτελεσματικός στο να προωθεί και το εκπαιδευτικό προϊόν.

Το πρόβλημα όμως είναι ότι η συγκεκριμένη πιάτσα είναι πολύ ακριβή, αν αναλογιστούμε τις αποδοχές της συντονίστριας της παρέας που θα επεξεργαστεί την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και οι οποίες ανέρχονται στα $400 χιλιάρικα ετησίως και κάτι ψιλά για αυτοκίνητα, σπίτια, ταξίδια, σοφέρ και κομμωτήρια. Αν πολλαπλασιάσουμε το αντίστοιχο ποσό επί τον αριθμό των συμμετεχόντων στο board κάθε πανεπιστημίου και εν συνεχεία επί τον αριθμό των πανεπιστημίων και ΤΕΙ ανά τη χώρα, τότε βλέπουμε ότι η οραματική αυτή μεταρρύθμιση κοστίζει πολύ, μα πολύ ακριβά.

Επειδή ως γνωστόν στα ταμεία του κράτους δεν υπάρχει σάλιο, ο μόνος τρόπος που μπορώ να φανταστώ για να εξοικονομηθούν οι αμοιβές των διοικητών και των συμβούλων των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων είναι να επιβληθούν δίδακτρα στους φοιτητές. Κι επειδή και των φοιτητών και των γονέων αυτών τους εστέγνωσε το σάλιο, δεν μένει άλλος δρόμος παρά ο δανεισμός από τις τράπεζες. Τώρα το πού θα το βρούνε οι τράπεζες το χρήμα είναι κι αυτό ένα ερώτημα, μιας και αυτονών τους στέγνωσαν τα ταμεία, μιας και καμία άλλη τράπεζα δεν βρίσκεται να τους δανείσει, παρά μονάχα η κεντρική.

Μια λύση θα ήταν η εισαγωγή φοιτητών από το Κατάρ και το Κουβέιτ, καθώς επίσης και η εξαγωγή εκπαιδευτικών προϊόντων σε άλλες αραβικές και αφρικανικές χώρες, θέμα που άλλωστε έθιξε και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός όταν αγόρευε για τις εξαγωγικές δυνατότητες της μεσογειακής δίαιτας. Ενώ η πιο καθαρή λύση για τα ελληνόπουλα θα ήταν να μπορούν να φοιτούν μόνο όσα μπορούν να στάξουνε ζεστό το παραδάκι. Όσο για τα άλλα θα έχει όπως πάντα ο θεός. Δε λέω, καλή ιδέα, μιας και τι να τους κάνουμε τόσους επιστήμονες…

Τα άτιμα όμως τα δίδακτρα έχουν την κακιά συνήθεια να ανεβαίνουν, όπως και ο,τιδήποτε άλλο πέφτει στα χέρια του ιδιωτικού τομέα για να εξυγιανθεί. Πέρα από την ιλιγγιώδη αύξηση του κόστους περίθαλψης, στην Αμερική με τον ίδιο ρυθμό αυξήθηκαν και τα δίδακτρα στα πανεπιστήμια. Για παράδειγμα, ενώ στα τελευταία 40 χρόνια το μέσο εισόδημα αυξήθηκε κατά 6.5 φορές, το κόστος φοίτησης ανέβηκε κατά 15 για τους φοιτητές που προέρχονται από την πολιτείας όπου βρίσκεται το πανεπιστήμιο και κατά 24 για τους εκτός. Για τα καλά ιδιωτικά το κόστος αυξήθηκε κατά 13 φορές, με τα δίδακτρα μόνο να ανέρχονται κατά μέσο όρο στα $38,000.

Και σύμφωνα με τις εκθέσεις τόσο δεξιών όσο και αριστερών think-tanks αυτοί που ανέβασαν το κόστος δεν ήταν άλλοι από τους managers, αυτοί δηλαδή οι οποίοι υποτίθεται ότι προσλήφθηκαν για να το κατεβάσουν, ή για να το εξορθολογίσουν όπως είναι η σωστή έκφραση. Τα νούμερα λοιπόν έδειξαν ότι ανάμεσα στο 1993 και 2007 τα χρήματα που δόθηκαν στα εν λόγω λεφούσια στις διοικήσεις 198 πανεπιστημίων αυξήθηκαν με πολύ μεγαλύτερους ρυθμούς απ’ ότι τα χρήματα που δόθηκαν στο εκπαιδευτικό προσωπικό και στη διδασκαλία. Στα δε ιδιωτικά πανεπιστήμια τα κόστη διοίκησης αυξήθηκαν ταχύτερα απ’ ότι στα πολιτειακά. Για παράδειγμα, την ίδια περίοδο το διοικητικό κόστος ανά φοιτητή στο Harvard αυξήθηκε κατά 300%. Άσε δε που οι πρόεδροι των πανεπιστημίων συμπεριφέρονται και αμείβονται σαν πρόεδροι εταιριών της Wall και Main Street συνάμα σκανδαλίζοντας ταυτόχρονα με τον επιδεικτικό τους πλούτο.

Κατά τα άλλα, το μοντέλο φυσάει...

Περί αξιολογήσεων

Ποτέ μια αξιολόγηση δεν είναι αντικειμενική και ουδέτερη, αλλά εξαρτάται από το ποιος τη διεξάγει και από το σκοπό που η δεδομένη αξιολόγηση θέλει να εξυπηρετήσει. Μέσα από το πρίσμα αυτό διαμορφώνονται και τα κριτήρια αξιολόγησης.

Αν αυτό ισχύει για τους αξιολογητικούς μηχανισμούς των κρατών, άλλο τόσο ισχύει και για τους αντίστοιχους των πανεπιστημίων. Για μεν τους πρώτους, με τα όσα αποκαλύφθηκαν τον τελευταίο καιρό, ότι δηλαδή πληρώνονται για να αξιολογούν τους ίδιους τους πελάτες τους, όπως τράπεζες, ομόλογα, hedge funds και τα λοιπά, η αξιοπιστία έχει πέσει στο ναδίρ, για δε τα δεύτερα, ο μηχανισμός ή μάλλον οι μηχανισμοί, γιατί δεν είναι ένας αλλά πολλοί, που καταρτίζουν τις λίστες με τα καλύτερα πανεπιστήμια στον κόσμο, παραμένουν προς το παρόν εκτός ελέγχου και στο απυρόβλητο, ίσως γιατί τα συμφέροντα δεν είναι τόσο μεγάλα, όσο των κρατών, ίσως γιατί ο ακαδημαϊκός χώρος, χωρίς να το αξίζει και τόσο, διατηρεί ακόμα μια στάλα αίγλης.

Για παράδειγμα, η υπεραντιπροσώπευση των αγγλοσαξονικών πανεπιστημίων στις ποικιλώνυμες λίστες, και δεν εννοώ στις πρώτες δέκα, με είκοσι θέσεις, αλλά στο σύνολό τους, δεν αποτελεί παρά απόρροια των κριτηρίων αξιολόγησης, τα οποία τυχαίνει να ικανοποιούνται από τα εν λόγω πανεπιστήμια εξ αιτίας του τρόπου που είναι δομημένα και λειτουργούν.

Με τα δεδομένα αυτά, θα ήθελα έτσι να επισημάνω την αντίφαση ανάμεσα στην απογοήτευση που εκφράζεται από όλες τις μεριές για την απουσία ελληνικών πανεπιστημίων από τις λίστες αυτές και στην επιθυμία για ενός "άλλου τύπου" πανεπιστήμιο, που θα υπηρετεί τη γνώση, την καλλιέργεια, τη δημοκρατική παιδεία και τα λοιπά.

Έτσι όμως όπως τα αντιλαμβάνομαι τα πράγματα, οι δυο αυτές επιθυμίες είναι από τη φύση τους αλληλο-αποκλειόμενες. Είτε θα θέλεις ένα πανεπιστήμιο που θα υπηρετεί τη γνώση, την καλλιέργεια, τη δημοκρατική παιδεία και τα λοιπά, και δεν θα περιλαμβάνεται στις λίστες, είτε θα θέλεις ένα επιχειρηματικού τύπου πανεπιστήμιο, το οποίο και θα περιλαμβάνεται.

Το αν η μεταρρύθμιση του ΓΑΠ ευοδωθεί και παράξει ένα πανεπιστήμιο που θα πηδήξει από τη 200η θέση που είναι ας πούμε σήμερα, στην 100η, αυτό δεν θα σημαίνει απαραίτητα ότι το πανεπιστήμιο αυτό θα έχει γίνει και καλύτερο. Καλύτερο, με την ακαδημαϊκή πάντα έννοια, όπως το εννοούσαν οι γενιές πριν από μας.

Αυτά, για να ξεκαθαρίζουμε τα "θέλω" μας...

Διαφθορά: Απ' τη λιανική στα μονοπώλια

Όλη αυτή την προσπάθεια που κάνει ο ΓΑΠ να "μεταρρυθμίσει" τη δημόσια διοίκηση και τους δημόσιους θεσμούς, προχωρώντας σε μεταβίβαση λειτουργιών του κράτους σε εξωθεσμικούς, σε ξένους συμβούλους που τους γνώρισε εδώ κι εκεί στα ταξίδια του, αλλά το κυριότερο, στους προθύμους του ιδιωτικού τομέα, αν τη δει κανείς χοντρά-χοντρά κι απ' έξω, απ' έξω, θα του δινόταν η εντύπωση πως η κύρια επιθυμία είναι η εξάλειψη της χρόνιας και εκδημοκρατισμένης μικρο-διαφθοράς. Μοιραία όμως μια τέτοια κίνηση μπορεί να εξαλείψει την προαναφερθείσα διαφθορά, αλλά δεν μπορεί να πείσει ότι θα απαλλάξει τον τόπο από τη διαπλοκή.

Απλώς κάνει ένα reset και ξαναγυρίζει στην προ της μεταπολίτευσης περίοδο, τότε που οι μικροί υπακούανε και οι μεγάλοι οργιάζανε πίσω από κλειστές κουρτίνες. Εκσυγχρονισμός σημαίνει αυτό ακριβώς το πράγμα. Σκούπισμα των μικρών και εξασφάλιση του μονοπωλίου της διαφθοράς και της διαπλοκής σε ορισμένα μόνο υψηλά κείμενα στρώματα, κάτι που τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας είχε ξεφύγει απ' τα λουριά και είχε βγει με τα καροτσάκια στη λιανική.

Και το λέω αυτό, γιατί παρατηρώντας τους μηδενικούς σχεδόν δείκτες διαφθοράς ευυπόληπτων χωρών, διαπιστώνω, σκαλίζοντας λίγο πιο κάτω από την επιφάνεια, τη μεγάλη αναντιστοιχία ανάμεσα στους δείκτες αυτούς και το μέγεθος των σκανδάλων στα οποία είναι αναμεμιγμένη η κρεμ ντε λα κρεμ της πολιτικής και οικονομικής ελίτ.

Και επιπλέον, μετά από όλα όσα έχουν συμβεί τα τελευταία δυο χρόνια ποιος είναι τόσο ευκολόπιστος ώστε να δεχτεί ότι ο ιδιωτικός τομέας φοράει φωτοστέφανο; Απλώς τώρα οι δουλειές θα γίνονται πιο διακριτικά, μακριά από τα μάτια των πολλών και η θέση της χώρας μας στους αντίστοιχους πίνακες όλο και θα καλυτερεύει.

Η εκπαίδευση σαν εξαγώγιμο προϊόν

Σε συνάρτηση με τις χθεσινές εξαγγελίες του πρωθυπουργού για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, και την "διαβούλευση" που θα ακολουθήσει, καλό είναι αυτοί που προτίθενται να διαβουλευτούν να έχουν προηγουμένως ρίξει και κάνα δυο, τρεις προβληματισμούς, έτσι για να βρίσκονται, για τον κοινωνικό ρόλο της Παιδείας, για το τι είδους πολίτες θέλει να διαμορφώσει, για το ποιοι είναι οι κυρίαρχοι προσανατολισμοί της παγκοσμίως, για τον ποιοτικό πλέον μετασχηματισμό της ουσίας της από δημόσιο αγαθό σε εμπόρευμα και σε επενδυτική ευκαιρία, τόσο για τους παρόχους, όσο και για τους πελάτες-φοιτητές, για τη μετατροπή των πανεπιστημίων από χώρους καλλιέργειας της γνώσης, της κριτικής ικανότητας, και της δημοκρατικής συνείδησης, σε χώρους επαγγελματικής κατάρτισης και απόκτησης άμεσα εμπορεύσιμων δεξιοτήτων, για το σκόρπισμα συμπαγών γνωστικών οικοδομημάτων σε θραύσματα πληροφοριών και για πολλά άλλα, ων ουκ έστιν αριθμός.

Επίσης καλό είναι να ζητήσουν με επιμονή και στοιχεία από τεχνο-οικονομικές μελέτες για το πόση αύξηση στο ΑΕΠ και στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών θα επιφέρει το νέο αυτό project, έτσι για να μην πάει δηλαδή στο βρόντο όλη αυτή η φασαρία.

Για το λόγο αυτό, η μικρή έρευνα που παρατίθεται στη συνέχεια, με παράδειγμα τις πρωτοπόρες αγγλοσαξονικές βιομηχανίες, υποδεικνύει τα οφέλη που θα είχε η χώρα μας αν προωθούσε το εξαγωγικό σκέλος της εκπαιδευτικής τριτοβάθμιας βιομηχανίας, παράμετρος, η οποία μόλις που θίχτηκε από τον πρωθυπουργό και η οποία θα μπορούσε να τονισθεί στη διαδικασία της διαβούλευσης.

Στη χώρα μας, που το εκπαιδευτικό «προϊόν» βρίσκεται σε αυξανόμενη ζήτηση, ήρθαν τις τελευταίες δεκαετίες και ξεφύτρωσαν ανάμεσα στ’ άλλα, και παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων, τα γνωστά μας Κολέγια, κυρίως βρετανικής και δευτερευόντως αμερικανικής υπηκοότητας. Απ’ όσα προσφάτως αδειοδοτήθηκαν, 12 δήλωσαν ότι συνεργάζονται με βρετανικά πανεπιστήμια, 9 με άλλα ευρωπαϊκά κράτη, 5 με αμερικάνικα πανεπιστήμια και τα υπόλοιπα επτά, ...ακόμα το ψάχνουν. Από το σύνολο αυτό, 17, δηλαδή κάτι παραπάνω από τα μισά προέρχονται από τον αγγλοσαξονικό συνασπισμό. Τυχαίο; Δεν νομίζω.

Δεν ξέρω αν έχετε έστω και αμυδρή εικόνα για τη σύνθεση του εξαγωγικού εμπορίου της Μ. Βρετανίας, αλλά η αφεντιά μου μόλις τώρα πληροφορήθηκε ότι, ενώ η συνολική αξία των ετήσιων εξαγωγών της αυτοκινητοβιομηχανίας της ανέρχεται στα £20 δις [1], των χρηματοοικονομικών της υπηρεσιών στα £19 δις, των υπηρεσιών Υγείας στα £14 δις, των ποτών, τροφίμων κ.λ.π. στα £9.4 δις και των κατασκευών στα £7 δις, η αξία των εξαγωγών της εκπαιδευτικής της «βιομηχανίας», που ανάμεσα σ’ αυτές συγκαταλέγονται και τα δικά μας κολέγια, ανέρχεται στα £28 δις, αντιπροσωπεύοντας το 2.1% του ΑΕΠ για το 2007. Δηλαδή η εκπαίδευση φαίνεται να παίρνει κεφάλι τόσο από την αυτοκινητοβιομηχανία, όσο και από το City!

Η «θαυμαστή» αυτή εξέλιξη επιταχύνθηκε το 2006, όταν η Βρετανία με το Μπλερικής έμπνευσης πενταετές σχέδιο, καθόριζε ως πρώτη προτεραιότητα τον εξωστρεφή και επιθετικό προσανατολισμό της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, με σκοπό την κατοχύρωση μιας δεσπόζουσας θέσης στην παγκόσμια εκπαιδευτική «αγορά». Και σχεδόν το πέτυχε.

Η εκπαιδευτική όμως βιομηχανία, σε αντίθεση με άλλους παραγωγικούς κλάδους έχει την ιδιαιτερότητα να προσθέτει στο ΑΕΠ όχι μόνο εξάγοντας, αλλά και εισάγοντας. Η αθρόα προσέλευση αλλοδαπών φοιτητών στα βρετανικά πανεπιστήμια, 45000 περίπου ετησίως, προσθέτει μερικές ακόμα σεβαστές μονάδες στο βρετανικό ΑΕΠ, είτε ευθέως σαν δίδακτρα, είτε εμμέσως σαν έξοδα διαβίωσης. Κι επειδή το ΑΕΠ μεγαλώνει μόνον όταν οι αλλοδαποί, (στην προκειμένη οι εκτός ΕΕ), φοιτητές έχουν εξακριβωμένα τον «τρόπο» τους ήδη από τα πριν, με τα νέα μέτρα που θεσπίστηκαν έκαστος εξ αυτών θα πρέπει μαζί με την αίτηση στο πανεπιστήμιο, να στέλνει εφ’ εξής σε φωτοτυπία και το βιβλιάριο καταθέσεών του, με τουλάχιστον £7,000 εντός.

Η λειτουργία πλέον του πανεπιστημίου ως άμεσης ανταποδοτικής επένδυσης στις αγορές, είχε σαν φυσιολογική συνέπεια τον μαρασμό μη-ανταγωνιστικών ειδικοτήτων και τμημάτων κυρίως των πολιτισμικών και ανθρωπιστικών σπουδών. Με προγραμματισμένες περικοπές £449 εκατομμυρίων για το τρέχον έτος, πολλά από αυτά ετοιμάζονται να θυσιαστούν, προστιθέμενα σε μια ακόμα σφαγή που συντελείται εδώ και μερικές δεκαετίες. Ακόμα δεν έχουν ξεθωριάσει οι εικόνες από τη δυναμική κατάληψη του πολύ σπουδαίου τμήματος φιλοσοφίας του πανεπιστημίου Middlesex τον περασμένο Μάιο, ενάντια στην απόφαση κλεισίματός του. Παρά τη συμπαράσταση της διεθνούς κοινότητας, και τις 15,000 υπογραφές που συγκεντρώθηκαν, αν επιχειρήσετε αυτή τη στιγμή να πάρετε πληροφορίες για σπουδές φιλοσοφίας στο εν λόγω πανεπιστήμιο, θα βρεθείτε μπροστά στο απόλυτο κενό.

Στην Αμερική, από την άλλη μεριά, την ώθηση στην αύξηση των εξαγωγών του τριτοβάθμιου εκπαιδευτικού προϊόντος την έδωσαν οι περιστάσεις. Μετά τη σημαδιακή 9/11 ένα μεγάλο κομμάτι της πατροπαράδοτης πελατείας της από μουσουλμανικές χώρες, για ευνόητους λόγους ανέκρουσε πρύμναν και προτίμησε να κάτσει στ’ αυγά της. Επιπλέον, η οικονομική ανάπτυξη χωρών όπως Κίνα και Ινδία, έδρασε προς την ίδια κατεύθυνση, στερώντας κι αυτή πελατεία. Επειδή όμως «αν δεν πάει ο Μωάμεθ στο βουνό, πάει το βουνό στον Μωάμεθ», τα αμερικανικά πανεπιστήμια, αποφάσισαν να μετατοπίσουν το βάρος από το εισαγωγικό στο εξαγωγικό τους σκέλος και να προβούν στην ίδρυση μυριάδων παραρτημάτων σε διάφορα μέρη της Ασίας, Αφρικής, κι Αυστραλασίας, ακόμα ακόμα και στο γειτονικό μας Κόσσοβο. Μπορεί να μην είχαν ακόμα σημαία, αμερικάνικο όμως πανεπιστήμιο έσπευσε ν’ αποκτήσει.

Φυσικά ούτε η Αυστραλία μπορούσε να μείνει πίσω και ν’ αφήσει ανεκμετάλλευτα τα προνόμια που της δίνει η γλώσσα και η επιχειρηματική της κουλτούρα. Και τα 39 της πανεπιστήμια, όλα πλην ενός, έχουν ήδη ιδρύσει παραρτήματα στο εξωτερικό και θησαυρίζουν.

Αν αναρωτιέστε ποιος έχει σειρά, πριν απ' την Ελλάδα φυσικά, δεν χρειάζεται και πολύ σκέψη. Ήδη το Φιλανδικό Υπουργείο Παιδείας έχει στα σκαριά επιχειρηματικό σχέδιο και μια μαγιά από κονδύλια 4 εκατομμυρίων ευρώ για την ανάπτυξη εξαγώγιμων εκπαιδευτικών προϊόντων. Τι λέτε, θα άφηνε να περάσει στο ντούκου όλη αυτή η βαβούρα γύρω από το περίφημο Φιλανδικό εκπαιδευτικό σύστημα;

[1] http://www.britishcouncil.org/home-press-180907-global-value-study.pdf

Ιρλανδία: Από Κέλτικη Τίγρις, βρεγμένη γάτα

Αυτή την εποχή πολλά ζευγάρια μάτια έχουν στραφεί προς τη μεριά της Ιρλανδίας, με ένα και μόνο ερώτημα στα χείλη: Θα έχει η Ιρλανδία την τύχη της Ελλάδας; Θα σαλπίσουν επίθεση οι κερδοσκόποι, θα της κλείσουν την πόρτα οι αγορές, θα βρεθεί μπροστά στο σκληρό δίλημμα «Μνημόνιο ή Χρεοκοπία;»

Ήδη από την περασμένη εβδομάδα άρχισαν να πέφτουν οι πρώτες προειδοποιητικές τουφεκιές από τις αγορές, ανεβάζοντας την απόδοση του δεκαετούς ομολόγου στο 6,5% και τα spreads στις 410 μονάδες βάσης, εξαναγκάζοντας έτσι την ΕΚΤ να προβεί σε περιορισμένη αγορά ομολόγων, και να βγάλει μπροστά τον Ολι Ρεν να διαψεύδει τα περί επικείμενης στάσης πληρωμών και πιθανής προσφυγής στο ΔΝΤ. Θυμίζει καθόλου αυτή η μεθόδευση την ελληνική περίπτωση; Θα έλεγα πως ναι.

Τι είναι αυτό που ανησυχεί πιο πολύ τις αγορές;

Μα η συνεχής ροή κρατικού χρήματος, για τη διάσωση της αμαρτωλής και ήδη κρατικοποιημένης από πέρσι Anglo Irish τράπεζας, η οποία εκτεθειμένη σε δάνεια €75 δις, περίπου όσο το μισό ΑΕΠ, έχει ως τώρα απορροφήσει περί τα €22.9 δις, με εκτιμήσεις ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον €35 δις στο προσεχές μέλλον. Το συνολικό δε δημόσιο χρήμα που έχει διοχετευτεί στις τράπεζες ανέρχεται στα €73 δις, θυμίζοντας Ελλάδα!!!

Η Ιρλανδία, το πουλέν της νέας οικονομίας και της αγοράς, ο φορολογικός παράδεισος και η παιδική χαρά των πολυεθνικών, η Ιρλανδία της ευελιξίας, της απελευθέρωσης της εργασίας, της ελαστικότητας, της κινητικότητας, των μεγάλων ξένων επενδύσεων, της απορρύθμισης, των χαλαρών τραπεζικών ελέγχων, των πρωθυπουργικών οικονομικών σκανδάλων, των εξαγωγών και της εκρηκτικής ανόδου, η, και γι αυτό επηρμένη Ιρλανδία, από Τίγρις της δεκαετίας του ’90 κατέληξε στη βρεγμένη γάτα του 2010. Με διψήφιους ρυθμούς ανάπτυξης τη δεκαετία του 1990, το ΑΕΠ έφτασε να συρρικνωθεί κατά 14% μόνο τη διετία 2008-2009. Από αγροτική χώρα στη δεκαετία του 1980, με το κατά κεφαλή ΑΕΠ στα 2/3 του ευρωπαϊκού μέσου όρου, βρέθηκε ξαφνικά το 2000 να ξεπερνά ακόμα και τη Βρετανία.

Η Ιρλανδία ήταν η πρώτη χώρα της ευρωζώνης που χτυπήθηκε από την κρίση, και ο πρώτος τομέας που την ένοιωσε ήταν ο κατασκευαστικός, με επενδύσεις κοντά στο 20% του ΑΕΠ και απασχόληση γύρω στο 25% του εργατικού δυναμικού. Από κει και πέρα η κρίση όπως ήταν φυσικό ξαπλώθηκε και στους υπόλοιπους τομείς της οικονομίας.

Ποια είναι η κατάσταση σήμερα;

Εν ολίγοις η Ιρλανδία είναι η περισσότερο ανά κάτοικο, χρεωμένη χώρα της Ευρωζώνης. Τα δημόσια οικονομικά από πλεονασματικά το 2006 (+3%), παρουσίασαν τεράστιο έλλειμμα της τάξης του 14.3% το 2009. Ενώ το δημόσιο χρέος από 12% to 2007, υπερέβη το 57% το 2009.

Οι κατοικίες σήμερα έχουν χάσει το 30% με 50% της αξίας τους σε σχέση με το 2006, και οι κατασχέσεις πηγαίνουν σύννεφο. Η ανεργία από το 4.5% το 2007, εκτινάχτηκε κοντά στο 14% το 2009, με τους ανέργους να ανέρχονται στους 432,000. Με τέτοια νούμερα και με 800 επιχειρήσεις να έχουν κλείσει μόνο το πρώτο εξάμηνο του 2010, ήταν φυσικό τα έσοδα από φόρους να πέσουν κατά 9%. Οι δημόσιες επενδύσεις μειώθηκαν κατά 7.5% του ΑΕΠ, με δραστικές μειώσεις στους μισθούς του δημοσίου κατά 15%, στις κοινωνικές και οικογενειακές παροχές, και με την προοπτική να μειωθούν περαιτέρω κατά 10% μέσα στην προσεχή τριετία.

Η ζέση με την οποία η Ιρλανδική κυβέρνηση προχώρησε σε περικοπές, θορύβησε την ΕΚΤ, η οποία σε πρόσφατη ανακοίνωσή της, συνέστησε συγκράτηση από το φόβο πλήρους εξαέρωσης της οικονομίας. Κάτι παρόμοιο ψέλλισε και το ΔΝΤ κατά τη δική μας μεριά, αλλά η κυβέρνηση δεν φαίνεται να το πιάνει. Όπως και στην Ελλάδα, των περικοπών προηγήθηκε φυσικά μια ξεγυρισμένη προπαγάνδα περί άθλιων δημοσίων υπαλλήλων και ενάρετων ιδιωτών, με αποτέλεσμα τη στροφή του μένους των πολιτών προς τους πρώτους, και τις διαμαρτυρίες να παραμένουν αναιμικές, εκτός από τη δυναμική διαδήλωση των 100,000 Ιρλανδών το Φεβρουάριο του 2009.

Ποιες είναι οι προοπτικές;

Με εκτιμήσεις περί ανόδου του ελλείμματος στο 25% του ΑΕΠ, λόγω του μεγάλου κόστους «διάσωσης» των τραπεζών, με τις αγορές νευρικές και να πιέζουν, και με τις φήμες περί χρεοκοπίας να φουντώνουν, η Ιρλανδία δύσκολα θα μπορέσει να ξεφύγει από την πατρική αγκαλιά του ΔΝΤ.

Γιατί 70, κι όχι 68 ή 72;

Σε συνέχεια της προηγούμενης ανάρτησης, είναι σημαντικό να προσθέσουμε ότι η απόφαση για την εκτέλεση της θανατικής ποινής ελήφθη μετά από τα αποτελέσματα ενός IQ test στο οποίο υποβλήθηκε η κατηγορουμένη. Σύμφωνα με νόμο που ισχύει σε αυτές τις περιπτώσεις κατηγορούμενος με βαθμό νοημοσύνης μικρότερο του 70 προβιβάζεται από την κατηγορία του μελλοθάνατου σε αυτή του βαρυποινίτη.

Τα αποτελέσματα όμως για την άτυχη γυναίκα έδειξαν δυστυχώς βαθμό νοημοσύνης ίσο με 72, και αυτές οι δυο παραπανίσιες μονάδες πλήρωσαν το νόμισμα για τον άλλο κόσμο. Μια κρίσιμη απόφαση πάνω σ’ ένα έωλο και εντελώς αυθαίρετο νούμερο, σαν να επρόκειτο αυτό το 70 ν’ αποφάσιζε το κόψιμο κάποιου επιδόματος κι όχι το κόψιμο του ίδιου του νήματος της ζωής. Γιατί 70 αναρωτιέσαι κι όχι 68 ή 72; Ποιος, και με με ποια πειστική αιτιολογία έστησε το παλούκι στο 70;

Κάποια στατιστικά νούμερα, κάποιες αμφιλεγόμενες και ανυπόληπτες περί IQ θεωρίες που έχουν πάψει πια να εφαρμόζονται ακόμα και σε ανώδυνες σχολικές αξιολογήσεις, συνεχίζουν να επιβιώνουν σε θεσμούς που εμμένουν σαν μικροί θεοί να χαράζουν αυθαίρετα τα όρια ανάμεσα στη ζωή και το θάνατο.

Κι όλα αυτά τυλιγμένα σ’ ένα μανδύα ψευδο-επιστημονικού τσαρλατανισμού, όπως είναι οι θεωρίες περί νοημοσύνης, εμπειρικές ως επί το πλείστον, νεφελώδεις, αντικρουόμενες, ρευστές, φιλοσοφίες περισσότερο παρά «σκληρά» δεδομένα.

Έχω πολλές φορές από δω πέρα χρησιμοποιήσει σκληρή γλώσσα για την έπαρση των νευροεπιστημών, που χωρίς ακόμα να έχουν βγει από τ’ αυγό, παίζοντας με κλικ, και φωτεινές κηλίδες στις απεικονίσεις, με σενάρια και υποθέσεις πιο πολύ, αξιώνουν να έχουν λόγο στην ίδια τη μοίρα του ανθρώπου βάζοντας ύπουλα την ουρά τους ακόμα και μέσα στα δικαστήρια. Και δεν είναι μόνο τα εν λόγω tests, είναι και οι εντελώς αμφιλεγόμενοι ως προς την αξιοπιστία τους οροί αληθείας, είναι και τα DNA tests και ‘γω δεν ξέρω πόσα άλλα που επιζητούν κι αυτά το μερτικό τους.

Κι ύστερα σου λένε γιατί ο κόσμος έχει χάσει την εμπιστοσύνη του στην Επιστήμη…