Δημοσκοπήσεις, άρες μάρες κουκουνάρες…

Η σημερινή δημοσκόπηση της MARC (μια εταιρία που δεν συγκαταλέγεται στις φίρμες του κλάδου), με το αμφιλεγόμενο ερώτημά της, στο κατά πόσον οι πολίτες συναινούν στη «Συναίνεση», κατάφερε να παίζει πρώτο τραπέζι πίστα στο ραδιόφωνο και τις εφημερίδες. Αιτία το δημοσκοπικό εύρημα ότι ένα 62,8% φαίνεται να την επικροτεί. Φυσικά από μόνο του δε λέει τίποτε, μιας και το ερώτημα είναι αρκετά tricky.

Τι εστί όμως συναίνεση; Υπάρχουν τρία ενδεχόμενα. Είτε ο ένας να συμφωνεί με την πρόταση του δεύτερου, είτε ο δεύτερος να συμφωνεί με την πρόταση του πρώτου, είτε αμφότεροι να συμφωνούν πάνω σε ένα τρίτο σχέδιο.

Το ότι το 62,8% συναινεί στη Συναίνεση, δεν αποκαλύπτει και ποιο από τα τρία ενδεχόμενα αποδέχεται. Σε περαιτέρω ερώτηση για το εάν ο Σαμαράς θα πρέπει να συναινέσει με την κυβέρνηση, το 51,9% απαντάει «Ναι», το οποίο λογικά σημαίνει ότι το υπόλοιπο 48,1% θέλει κάποια από τις άλλες δυο εναπομείνασες εκδοχές. Αμ δε!

Στο επιπλέον ερώτημα που θέτει ο δημοσκόπος, για το εάν η κυβέρνηση θα πρέπει να υιοθετήσει κάποιες από τις προτάσεις της αξιωματικής αντιπολίτευσης, το 77,3% απαντά ότι η κυβέρνηση είναι αυτή που θα πρέπει να υιοθετήσει κάποιες από τις προτάσεις Σαμαρά!

Δηλαδή η ίδια δημοσκόπηση φέρεται να δίνει δυο εντελώς διαφορετικές, και αλλήλως αποκλειόμενες απαντήσεις για το σε ποιανού πρόταση θα επιδιωχθεί η συναίνεση. Το 51,9% να θέλει ο Αντωνάκης να σκύψει στον Γιωργάκη, και το 77,3% να ζητάει το ακριβώς αντίθετο! Δλδ είτε η έρευνα είναι για τα μπάζα, είτε το 25,4% των ερωτηθέντων τα έχει εντελώς χαμένα.

Αν πάμε σε άλλη δημοσκόπηση, αυτή της RASS για την εφημερίδα "ΤΟ ΠΑΡΟΝ", ό,τι καταλάβατε από την προηγούμενη δημοσκόπηση, διαγράψτε το και ξεχάστε το. Εδώ, τα πράγματα έρχονται ακριβώς τούμπα, γιατί τώρα το ποσοστό των ερωτηθέντων που φέρεται να μην συναινεί στη συναίνεση που προτείνει η κυβέρνηση, ( 62,4%) είναι το ίδιο με το ποσοστό που στην προηγούμενη δημοσκόπηση φέρεται να συναινεί!

Βγάλατε άκρη; Καμμια! Το σίγουρο είναι ότι αύριο όλοι θα είναι ευχαριστημένοι, και αυτοί που αρνούνται τη συναίνεση και αυτοί που την επιδιώκουν.

Ξεχνάνε όμως κάτι σημαντικό, ότι η επιδιωκόμενη συναίνεση, δεν έχει επί της ουσίας κανένα πρακτικό αντίκρισμα, παρά μόνο συμβολικό, όπως θα έλεγε και ο Ρέππας, και τούτο γιατί ο Αντωνάκης δεν σέρνει από πίσω του κανένα λεφούσι, που να έχει βγει στις ταράτσες, κηρύσσοντας τον ανένδοτο με τρόπο που να μην μπορεί να το μαζέψει. Αν μετά κόπων και βασάνων συγκέντρωσε αυτό το πενιχρό 20%, κυρίως γιατί έπαιξε το χαρτί του αντιστασιακού, αύριο θα έχει εντελώς εξανεμιστεί.

Αλλά το σημαντικότερο των σημαντικών είναι ότι αυτό που διαμορφώνει τις διαθέσεις και τις αντιδράσεις του κόσμου δεν είναι οι αερολογίες, τα πείσματα και οι συμβολισμοί του αξιοθρήνητου διδύμου Αντωνάκης-Γιωργάκης, αλλά η αδήριτη πραγματικότητα, η οποία έβγαλε ήδη τα δρεπανηφόρα της στο δρόμο και σαρώνει, τόσο που να μπορεί πλέον ο καθένας ελεύθερα να πει: «Στ’ αρχίδια μου αν συναινέσετε, στ’ αρχίδια μου και αν δεν».

Rebellion in the Palace

Είπαμε ότι η κρίση θα σηκώσει φουρτούνες και θα ταράξει τα νερά σε θάλασσες και σε πελάγη. Από τον, όλοι εναντίον όλων, πόλεμο, φαίνεται ότι δεν θα ξεφύγουν ούτε και οι πατροπαράδοτες καλές σχέσεις και χαριεντισμοί της πρώτης γραμμής πολιτικών στελεχών με τα αντίστοιχα πρώτης γραμμής στελέχη των καναλιών και ερτζιανών.

Αν έχουμε μείνει με την πρόσφατη εικόνα του εγκάρδιου τετ-α-τετ του γεύματος Πρετεντέρη - Παπακωνσταντίνου, όπου ήταν ξεκάθαρο για το ποιος έδινε γραμμή σε ποιον, καιρός είναι να αρχίσουμε να αναθεωρούμε την παγιωμένη αυτή εντύπωση.

Για όσους παρακολούθησαν χθες τις ειδήσεις στο Mega, θα εντυπωσιάστηκαν με τον τρόπο που ο Ρέππας ύψωσε τον τόνο της φωνής του στην ιερά τριάδα Πρετεντέρη-Τρέμη-Καψή, οι οποίοι φροντίζουν να κρέμονται επιπλέον και σαν εικονίσματα πάνω από τα κεφάλια των εκάστοτε συνομιλητών τους, έτσι για να προκαλούν φαίνεται το δέος σε μας τους τηλεθεατές και να σκιαζόμαστε. Ο Ρέππας ήταν πολύ αγανακτισμένος, κυρίως με την εμμονή της παναγίας Όλγας, στο να αποσπάσει δέσμευση του τελευταίου σώνει και καλά για απολύσεις, και όλοι όσοι βρίσκονταν με ανοιχτές τις οθόνες στη συγκεκριμένη συχνότητα ήταν εντελώς σίγουροι πώς μέσα στο στόμα του θα συνωστίζονταν ανόσιες και τρισκατάρατες λέξεις, όπως ας πούμε «τσόκαρο» ή «καριόλα».

Σήμερα το πρωί στον «Flash», είχαμε τον πληθωρικό, αμόλυντο και υποδειγματικό πολίτη Λάλα, -που παρά το δημόσιο τράβηγμα της κουρτίνας που τού έκανε κάποιο καιρό πριν ο Λάκης, σε κάποιο επεισόδιο του σικουέλ «Αλ-Τσαντίρι», εμείς συνεχίζουμε να τον θεωρούμε αξιότιμο-, ο Λάλας λοιπόν, παρακούνησε το δάχτυλο στον πολίτη Λυκουρέντζο, απαιτώντας από αυτόν, με εμμονή παρόμοια σε ένταση με αυτή τής Όλγας, να αποκηρύξει στο εδώ και τώρα τις καυτές δηλώσεις του συντρόφου Καμμένου, πράγμα που έκανε τον Αρκάδα πολιτικό να του επιτεθεί βιαίως, στο στυλ «ποιος είσαι συ ρε μαλάκα, που κάνεις τον εισαγγελέα και με θέτεις στην κρίση του κοινού;», ή «αν συμφωνούσα μαζί σου θα ήμουν σπουδαίος, ενώ τώρα που έχω άλλη άποψη, με δικάζεις και με ρίχνεις στα λιοντάρια;», και να του κλείσει κατάμουτρα το τηλέφωνο.

Μετά απ’ αυτό, και όση ώρα ο Λάλας έπαιρνε σε κάποια γωνιά του στούντιο το υπογλώσσιο, ο ηχολήπτης του μάς πέταξε κάτι ωραίες ροκιές, και έτσι περάσαμε πολύ ωραία και σήμερα το πρωί.

Από το Σύνταγμα στον Κορυδαλλό

Ας πούμε ότι η κα Μιράντα Ξαφά, ο κ. Στέφανος Μάνος και το κολλητήρι κ. Πάσχος αποφασίζουν να απολύσουν 50, 000 δημοσίους υπαλλήλους. Αν θεωρήσουμε ότι κάθε ένας απ’ αυτούς στοιχίζει βαρύ βαρύ 2,000 ευρώ μηνιαίως, τότε η κυβέρνηση θα μπορεί να στέλνει κάθε μήνα στους τραπεζίτες ένα δωράκι ίσο με 100 εκατ. ευρώ.

Η βουλή, από την άλλη, για 300 έχει ένα μηνιαίο προϋπολογισμό ίσο με περίπου 20 εκατ. ευρώ. Δηλαδή 10,000 δημόσιοι υπάλληλοι συντηρούν 300 αναλογία που θα τη ζήλευαν και οι ρωμαίοι αυτοκράτορες.

Δεδομένου ότι οι περισσότεροι βουλευτές δεν είναι μόνο άχρηστοι και επικίνδυνοι, αλλά και ύποπτοι για ποινικά κολάσιμες πράξεις, θα πρότεινα οι εργασίες της βουλής να μεταφερόντουσαν σε κάποιο άλλο κτήριο με λιγότερες ανέσεις μεν, αλλά λειτουργικό. Άλλωστε τον περισσότερο χρόνο τα έδρανα παραμένουν κενά, και οι μόνες στιγμές που γεμίζουν είναι όταν οι αρχηγοί, χρειάζονται κλακαδόρους για τους θεόπνευστους λόγους τους και γλάστρες για την τηλεοπτική τους εικόνα .

Έτσι, σαν ένα τέτοιο δημόσιο κτήριο θα πρότεινα τις φυλακές Κορυδαλλού, όχι φυσικά τα κελιά, προς θεού δεν εννοώ κάτι τέτοιο, αλλά την πολύ ευρύχωρη και πρόσφατα ανακαινισμένη αίθουσα συνεδριάσεων του συγκροτήματος. Νομίζω ότι μια τέτοια μεταφορά θα έδινε ένα πολύ ευχάριστο και υπεύθυνο μήνυμα στον εξαγριωμένο κόσμο.

Τώρα, βέβαια υπάρχουν και κάποιοι καλοί βουλευτές οι οποίοι δεν θα ήθελαν να συνδεθεί η φυσιογνωμία τους με ένα τέτοιο χώρο και θα έλεγα δικαίως.

Αυτοί λοιπόν οι βουλευτές θα μπορούσαν πάραυτα να διαχωρίσουν τα τσανάκια τους από τον υπόλοιπο συρφετό και να κάνουν κάτι πολύ χρήσιμο। Να εγκαταλείψουν τα μαντριά και τις στρούγκες του Περισσού και της Κουμουνδούρου, και καθώς πήρε και καλοκαιριάζει, να βγάλουν τραπεζάκια, δλδ τα γραφεία, έξω στα πάρκα και τις πλατείες, στο κέντρο και τις γειτονιές, και να αρχίσουν να ακούνε πρώτα και μετά να μιλάνε με τον κόσμο. Να μοιράζουν διαφωτιστικά άρθρα, μπροσούρες, να παίζουν βίντεο με ο,τιδήποτε θεωρούν χρήσιμο και διαφωτιστικό, κι αυτό κάθε μέρα, δυο βάρδιες τη μέρα, κι άμα λάχει και τρεις, για τους ξενύχτες.

Έχει μάλλον η Αριστερά ξεχάσει, πως ο καλύτερος δρόμος για τη βουλή δεν είναι από τα γραφεία, αλλά από τις πλατείες, τα πάρκα και τους δρόμους. Καιρός λοιπό να το θυμηθεί, αν θέλει πραγματικά να προσφέρει...

McJobs

Μπορεί να δολοφονήθηκε ο Μπιν Λάντεν, μπορεί να συμβεί το ίδιο και με τον Καντάφι, ακόμα και με τον Αχμαντινετζάντ, η πλειοψηφία όμως των αμερικανών θα συνεχίσει να παραμένει απελπισμένη και σκυθρωπή. Κι ο λόγος, δεν είναι μόνο η ανεργία που έχει στυλώσει τα ποδάρια και δεν λέει να φύγει, αλλά κυρίως η εγκατάλειψη της ελπίδας ότι ακόμα και αν προέκυπταν δουλειές, δεν θα ήταν τέτοιες που θα μπορούσαν να συγκρατήσουν τα νοικοκυριά από την ελεύθερη πτώση προς τη φτώχεια. Τουλάχιστον αυτά λένε η καθημερινή εμπειρία, οι αριθμοί και τα στοιχεία.

Την 19^η Απριλίου η εταιρία McDonalds ανακοίνωσε την πρόσληψη σε μια μόνο μέρα 62,000 νέων υπαλλήλων για όλη την Αμερική, και στα γραφεία της συνωστίστηκαν ούτε λίγο, ούτε πολύ κοντά στο ένα εκατομμύριο. Όχι φυσικά για τους υψηλούς μισθούς και την προοπτική καριέρας, αλλά για τη φρατζόλα το ψωμί και των παιδιών το γάλα. 14 εκατ. οι (επίσημοι) άνεργοι, κι ένα ακόμα εκατομμύριο για όσους σταμάτησαν να ψάχνουν από κούραση και απογοήτευση. Ακόμα και τα 8 δολάρια την ώρα, που προσέφεραν, τα μισά απ’ όσα θα έπαιρναν αν έβρισκαν δουλειά σε μια μεσαία βιομηχανία, από το τίποτα, είναι τουλάχιστον κάτι. Οι δουλειές McJobs είναι πια πραγματικότητα, που δεν μπορείς να αρνηθείς, καταχωρημένες μάλιστα και στα επίσημα λεξικά.

Από όλες τις νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν στις ΗΠΑ από το 2008 και εντεύθεν, περίπου οι μισές αφορούσαν δουλειές όπως οι παραπάνω, και μόνο το 14% αντιστοιχούσε σε θέσεις με αξιοπρεπείς μισθούς. Για δε το 2010, μια στις τέσσερις δουλειές ήταν προσωρινής απασχόλησης. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η εικόνα αυτή είναι πρόσκαιρη και συγκυριακή, αλλά όπως λένε και οι αριθμοί, πρόκειται για μια ξεκάθαρη τάση της οικονομίας η οποία ακολουθεί την ίδια ρότα, σταθερά, εδώ και τρεις δεκαετίες.

Κι όχι μόνο στις ΗΠΑ, αλλά παντού, και φυσικά και στην Ελλάδα. Στο 1^ο δίμηνο του τρέχοντος έτους, για παράδειγμα, οι θέσεις μερικής απασχόλησης αντιστοιχούσαν στο 42% των νέων προσλήψεων, ενώ την ίδια εποχή πέρσι, στο 30%, έχοντας ως αποτέλεσμα τη διεύρυνση των εισοδηματικών ανισοτήτων, με ένα στρατό να συνωστίζεται στα κατώτερα κλιμάκια και κάποιες μερίδες, σαφώς μικρότερες αριθμητικά, να καλπάζουν προς τα ανώτερα.

Αν η παρούσα κρίση διεύρυνε ακόμα περισσότερο τις εισοδηματικές ανισότητες, σε βαθμό όμοιο με αυτές που επικρατούσαν προ του κραχ του ’29, κατά τον ίδιο τρόπο οι ίδιες οι μεγάλες εισοδηματικές ανισότητες έχουν σαν αποτέλεσμα την πρόκληση οικονομικών κρίσεων, όπως η σημερινή, για το λόγο ότι τα εισοδήματα που υπολείπονται τείνουν να αναπληρώνονται μέσω του δανεισμού από το πλεόνασμα των υψηλότερων εισοδημάτων, τα οποία αυξάνοντας έτσι τα κέρδη τους, επιτείνουν, μέσω ενός θετικά ανατροφοδοτούμενου κύκλου το εισοδηματικό άνοιγμα, μέχρι το μεγάλο «μπαμ».

Βail out για τους μετόχους, εδώ και τώρα!

Μια απορία μου γεννήθηκε και θα ήθελα να πάρω κάποια απάντηση.

Όταν κάποιος ιδιώτης επενδυτής ή κάποιο fund, ή κάποιο ασφαλιστικό ταμείο επενδύει στην τάδε και τη δείνα μετοχή και ο εκδότης αυτής της τάδε και της δείνα μετοχής φουντάρει την επιχείρησή του ή όταν τα κέρδη της μειώνονται ή όταν το χρηματιστήριο το ίδιο φουντάρει επειδή κάποια πεταλούδα στο Πεκίνο γριπιάστηκε, ποιος έρχεται να διασώσει τον ιδιώτη επενδυτή που έκανε λάθος το λογαριασμό ή απλά είχε κακή τύχη;

Ποιος ήρθε να διασώσει τα ασφαλιστικά ταμεία που έχασαν κάποια δις ευρώ από δομημένα ομόλογα ή από μετοχές επειδή έπεσε η αξία τους; Καλά να πάθουν είναι η απάντηση, που βρέθηκαν εκεί που δεν τους σπέρνουν!

Και τώρα, γιατί γίνεται τόση φασαρία για τους ιδιώτες επενδυτές που θα χάσουν ένα ποσοστό από τα ομόλογα του δημοσίου, στα οποία είχαν την κακή τύχη να επενδύσουν;

Γιατί γίνεται τόση φασαρία γι αυτά και δεν γίνεται καμιά για την πτώση των τιμών των μετοχών; Δεν είναι άδικο; Γιατί κουρεύουν τους μεν με ελαφρά καρδιά, και δεν τολμάνε να πειράξουν τρίχα στους δε; Άλλα μαλλιά έχουν οι ομολογιούχοι;

Για λόγους λοιπόν ίσης μεταχείρισης και δικαιοσύνης, δεν θα έπρεπε και οι τελευταίοι να περάσουν από τον πάγκο του κουρέα;

Υ.Γ. Για τα ασφαλιστικα ταμεία και τις αιτιες κατάρρευσης δειτε παλιοτερη αναρτηση

Η ιδιωτική εκπαίδευση καταστρέφει τη δημόσια

Όσοι και όσες προσπαθούν να επιβάλλουν το μοντέλο των αγορών στην εκπαίδευση, με το σκεπτικό ότι δια του ανταγωνισμού ανάμεσα στα ιδιωτικά και δημόσια πανεπιστήμια, θα ανέβει και το επίπεδο των σπουδών των δημοσίων, μάλλον δεν έχουν ιδέα για το τι μιλάνε. Δεν είναι μόνο ο κυνισμός που έρχεται μ’ ευκολία να εξισώσει το οποιοδήποτε καταναλωτικό προϊόν των malls και της λαϊκής με την εκπαιδευτική διαδικασία, αλλά η άγνοια για τις ιδιαιτερότητες και τους μηχανισμούς της ίδιας της ιδιωτικής εκπαιδευτικής «αγοράς» όπως αυτή λειτουργεί σε άλλες χώρες, και την οποία ευαγγελίζονται να μεταφέρουν αυτούσια και στα δικά μας τα μέρη.

Η μονότονα πλέον επαναλαμβανόμενη φράση ότι ο ανταγωνισμός ρίχνει τις τιμές και βελτιώνει τις υπηρεσίες, δεν έχει καθολική εφαρμογή, πόσο μάλλον σε περιοχές της οικονομίας, όπως η εκπαίδευση, με τα εντελώς ιδιάζοντα «προϊόντα» της.

Ας αγνοήσουμε προς το παρόν την παράδοση και το κοινό αίσθημα, που θέλουν την εκπαίδευση δημόσιο αγαθό και όχι καταναλωτικό προϊόν, και ας μιλήσουμε με όρους αγοράς για να δούμε και στην πράξη πόσο καλά πληρούνται.

Αν λάβουμε υπ’ όψιν μας την αμερικανική αγορά ιδιωτικών πανεπιστημίων, που αποτελεί και το αρτιότερο μοντέλο, βλέπουμε ότι ο υποτιθέμενος ανταγωνισμός που εν τοις πράγμασι τη διατρέχει, δεν έχει κατορθώσει να εκπληρώσει τους δυο βασικούς του νόμους, δηλαδή 1) τη μείωση των τιμών του εκπαιδευτικού προϊόντος, και 2) τη βελτίωση του επιπέδου των παρεχόμενων εκπαιδευτικών υπηρεσιών στα δημόσια ιδρύματα.

Αν πάρουμε σαν παράδειγμα το «πουλάω κάλτσες», τότε ο ανταγωνισμός ανάμεσα σε πολλές βιοτεχνίες καλτσών θα είχε επιφέρει, όπως λέει και η θεωρία, μείωση τιμών, διότι κάποιοι καλτσοβιοτέχνες είτε θα εισήγαγαν περισσότερα και νεώτερα μηχανήματα και θα αύξαναν την παραγωγή, είτε θα έκοβαν τους μισθούς στο μισό, ενέργειες οι οποίες θα ανάγκαζαν και τους γείτονες να κάνουν το ίδιο. Κι επειδή μόνο η τιμή δεν φτάνει, αν το προϊόν συνεχίζει να παραμένει σκάρτο, κάποιοι από δαύτους θα προσπαθούσαν να πλέξουν πιο γερές κάλτσες, γεγονός το οποίο θα συμπαρέσυρε προς το καλύτερο και τις κάλτσες του γείτονα, κ.ο.κ.

Αν η εκπαίδευση ήταν κάτι το ανάλογο, τότε σε περιοχές με μεγάλη συγκέντρωση καλών ιδιωτικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, θα διαπίστωνε κανείς πτώση της τιμής του εκπαιδευτικού προϊόντος, δηλαδή πτώση των διδάκτρων, καθώς επίσης και άνοδο του επιπέδου των δημοσίων πανεπιστημίων της περιοχής, βάσει μιας απλουστευτικής εκδοχής της προσφιλούς δαρβινικής θεωρίας, περί της επιβίωσης του καταλληλότερου. Τα κακά δημόσια πανεπιστήμια, για να επιβιώσουν, θα αναγκάζονταν, όπως λέει η θεωρία να ανταγωνιστούν τα καλά ιδιωτικά.

Μια όμως προσεκτικότερη εξέταση της γεωγραφικής θέσης των αμερικανικών πανεπιστημίων δείχνει ότι τα πράγματα δεν είναι έτσι. Δηλαδή τα καλά δημόσια δεν γειτνιάζουν κατ’ ανάγκη, με τα καλά ιδιωτικά. Ενώ τα καλύτερα και ακριβότερα ιδιωτικά πανεπιστήμια, βάσει των διεθνών πινάκων κατάταξης, (στους οποίους αναφερθήκαμε με όχι ιδιαίτερη εκτίμηση σε προηγούμενο ποστ), βρίσκονται συγκεντρωμένα στη βορειοανατολική ακτή, τα καλύτερα δημόσια πανεπιστήμια βρίσκονται στην άλλη μεριά, στη δυτική, στην πολιτεία της Καλιφόρνιας, αλλά και διάσπαρτα σε τυχαίες περιοχές. Επιπλέον, το μόνο δημόσιο αμερικάνικο πανεπιστήμιο που βρίσκεται στις 20 πρώτες θέσεις του πίνακα κατάταξης είναι το πανεπιστήμιο του Michigan, μακριά από κάθε καλή γειτονιά, ενώ το πολιτειακό πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης στο Stony Brook, παρ’ ότι γειτνιάζει με ένα μεγάλο μπουκέτο καλών ιδιωτικών πανεπιστημίων, μετά βίας τα καταφέρνει να εξασφαλίσει την 78^η θέση στις διεθνείς κατατάξεις.

Ο λόγος είναι ότι τα ιδιωτικά, απομυζώντας όλους τους πόρους, ανθρώπινους και οικονομικούς, καθιστούν τα διπλανά τους δημόσια ανίκανα ν’ ανθίσουν με αποτέλεσμα να μαραζώνουν. Δηλαδή αντί να συντηρούν τον ανταγωνισμό, τον καταστρέφουν, όπως θα έκανε, ας πούμε ένα μονοπώλιο.

Σχετικά τώρα με τα δίδακτρα των ιδιωτικών πανεπιστημίων, αντί να μειώνονται, όπως θα έπρεπε να συμβαίνει αν λειτουργούσε ο μεταξύ τους ανταγωνισμός της αγοράς, αυτά αντιθέτως συνεχίζουν να απογειώνονται, γεγονός που επιτείνει τον μονοπωλιακό ή ολιγοπωλιακό τους χαρακτήρα.

Αν η εκπαίδευση συνέχιζε να αντιμετωπίζεται σαν δημόσιο αγαθό, όπως ο αέρας και το νερό, τότε η κατοχή του εκπαιδευτικού προϊόντος από τον έναν που θα ενδιαφερόταν να το αποκτήσει, δεν θα το στερούσε από τον άλλον, καθ’ όσον όλοι θα είχαν εξ ίσου την ίδια απεριόριστη πρόσβαση σ’ αυτό. Αντιθέτως, στην περίπτωση της ιδιωτικής εκπαίδευσης, και στο βαθμό που αυτή προσλαμβάνεται σαν προϊόν όπως όλα τα άλλα, η πρόσβαση επιτρέπεται μόνο σε περιορισμένο κοινό, για το λόγο ότι οφείλει να διατηρήσει την αξία του προϊόντος που παρέχει. Δηλαδή, όσοι λιγότεροι έχουν πρόσβαση στο προϊόν αυτό, τόσο και η αξία του ανεβαίνει στην αγορά, με αποτέλεσμα να διευρύνεται η ψαλίδα ανάμεσα στην ιδιωτική και τη δημόσια εκπαίδευση, όπου το «προϊόν» της τελευταίας, ως παρεχόμενο δωρεάν, καταλήγει να μην έχει ουσιαστικά καμιά οικονομική αξία.

Η άδεια λοιπόν λειτουργίας ιδιωτικών πανεπιστημίων παράλληλα με τα δημόσια, δεν επιδιώκει τη βελτίωση συνολικά της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, όπως διατείνεται, αλλά το ακριβώς αντίθετο, που είναι η περαιτέρω υποβάθμιση των δημοσίων, ο περιορισμός του αριθμού των πτυχιούχων, (τους οποίους έτσι κι αλλιώς ο σημερινός καταμερισμός εργασίας δεν χρειάζεται σε μεγάλες ποσότητες), καθ’ ότι η πλειονότητα που δεν θα μπορεί να πληρώσει δίδακτρα, θα αποθαρρύνεται και να σπουδάσει, και από την άλλη μεριά, η εξασφάλιση μεγαλύτερης αξίας εκπαιδευτικού προϊόντος σε μια μικρότερη κοινωνική μερίδα, η οποία και θα μπορεί, πληρώνοντας, να το αποκτήσει.

Συναίνεση ή Συνενοχή;

Μπορείτε να δώσετε όποιον χαρακτηρισμό θέλετε, όσο σκληρός και να είναι, σ’ αυτό τον συρφετό που κυβερνά και αντιπολιτεύεται, όπως και στα ακάματα μαντρόσκυλα των ερτζιανών και καναλιών που σπεύδουν να διαχ«έ»σουν τον θείο λόγο των αλλοδαπών σωτήρων. Δεν μπορείτε όμως να μην παραβλέψετε ότι οι πηγές αυτού του θείου λόγου διατελούν, επιεικώς, εν πλήρει συγχύσει, κοινώς ότι δεν ξέρουν τι τους γίνεται, και ακόμα με πιο κοινή γλώσσα, ότι, «μ’ ό,τι θυμούνται χαίρονται». Και η σύγχυση δεν απαντάται μόνο στους ευρωπαίους και εγχώριους πολιτικούς, ανόητα και μωροφιλόδοξα ανθρωπάρια, που έστω θα μπορούσαμε να τους συγχωρέσουμε την άγνοια και την αδυναμία, αλλά και στους απανταχού της γης δαφνοστεφανομένους με Νόμπελ σοφούς οικονομολόγους, οι οποίοι αν μπορούσαν να κρατήσουν το στόμα τους κλειστό ή χρησιμοποιούσαν τα λόγια τους με περισσότερη φειδώ και σκέψη, τα τρόπαιά τους δεν θα είχαν κουρελιαστεί τόσο γρήγορα.

Με το μακρύ τους οι μεν, και το κοντό τους οι δε, πέρασαν με ξεδιάντροπη ευκολία από την εξύμνηση του σωτήριου μνημονίου και των πολιτικών λιτότητας, στην απάρνηση αυτών των ίδιων συνταγών, καμώνοντας ότι το ήξεραν ήδη από τα πριν κι ό,τι κάπου στο δρόμο ξεγελάστηκαν, και μπρος το αδιέξοδο και το κενό που μήνες τώρα βρίσκεται μπροστά μας και χάσκει, πιάστηκαν σαν τον πνιγμένο απ’ τα μαλλιά της συναίνεσης. Το γύρισαν δυο-τρεις φορές στο στόμα, φάνηκε πιο γλυκόπιοτο απ’ τα προηγούμενα σιρόπια και αυτό που βλέπουμε κι ακούμε τις μέρες αυτές είναι το σερβίρισμα του νέου γιατρικού.

Μπρος τη λιτότητα, η συναίνεση ανάμεσα στην κυβέρνηση και τη μείζονα αντιπολίτευση, ακούγεται πιο γλυκερή και πιο προσηνής. Σαν ένα χάδι στο μάγουλο, μπροστά στην προηγούμενη κατραπακιά στο σβέρκο. Από τον πόλεμο, σαν μέσο επίλυσης κρίσεων, σερβίρεται η αγαθή πράξη της συμφιλίωσης, κι αμέσως έρχεται στο νου το παλιό παραμύθι με το πάλεμα του δυνατού αγέρα και του ήλιου για το ποιος θα αποδειχτεί ικανότερος στο να γδύσει τον μοναχικό διαβάτη. Κι ας μην ξεχνάμε ότι είναι ο Ήλιος, αυτός, που στο τέλος νικά στο παραμύθι, δηλαδή είναι ο Ήλιος αυτός που γδύνει.

Θαρρείς κι αυτοί οι άνθρωποι στέρεψαν εντελώς από ιδέες, όχι από τίποτε αλλόκοτες και ριζοσπαστικές, αλλά κι απ’ αυτές ακόμα που θα τους διευκόλυναν να κάνουν καλύτερα τη δική τους δουλειά. Κι αυτό που βλέπουμε να κάνουν είναι ό,τι και οι ρακοσυλλέκτες, τριγυρνώντας κι ανασκαλεύοντας στα τυφλά, τους σκουπιδότοπους της παλιάς και πρόσφατης ιστορίας, μπας και κατά τύχη τούς φανερωθεί κάποιο κρυμμένο κελεπούρι.

Μήπως, δεν ήταν η συναίνεση αυτή που τόσο παίνευαν πριν από λίγους μόνο μήνες στην Ιρλανδία και Πορτογαλία; Και τι έγινε στο τέλος; Όση καλή πρόθεση και να έδειξαν, αμφότερες οι χώρες κατέληξαν στον ίδιο τενεκέ με τον δικό μας.

Πόσο ανόητοι μπορεί να είναι ώστε να ευελπιστούν ότι το «Ναι» του Σαμαρά θα διαγράψει μεμιάς όλο αυτό τον ορυμαγδό που ο καθένας βιώνει ακριβά στο πετσί του; Είναι δυνατόν, τόσοι «σοφοί» να πιστεύουν ακόμα στα ξόρκια και στη μαγική δύναμη των λέξεων;

Και ανόητοι και αμαθείς, και χοντρόπετσοι είναι, κι ακόμα παραπάνω. Αλλά αυτό που επιδιώκεται δεν είναι η συναίνεση, αλλά η συνενοχή. Όπως ακριβώς για να σηκώσουν το αεροπλάνο, το πηδάλιο το τραβάνε δυό, ο κυβερνήτης και ο συγκυβερνήτης μαζί, ώστε αν κάτι πάει στραβά η ευθύνη να μην πάει μόνο στον ένα, έτσι και τώρα, όταν η κυβέρνηση φουντάρει η χώρα να μην είναι μόνη της, αλλά να συμπαρασύρει και την αντιπολίτευση, ώστε να μπορούν να διηγούνται αργότερα, ότι η καταστροφή δεν ήταν παρά θεόσταλτη και νομοτελειακή.

Πόση είναι τελικά η έκθεση των Ταμείων σε ομόλογα;

Πριν εξετάσουμε το ύψος των ομολόγων που κατέχουν τα ασφαλιστικά ταμεία ας δούμε κατ’ αρχήν πόσα είναι αυτά τα ταμεία.

Με το Νόμο 3655/2008, οι φορείς κοινωνικής ασφάλισης στη χώρα μας περιορίστηκαν από 133 σε 21:

5 φορείς κύριας σύνταξης:

α) το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ,

β) ο Οργανισμός Ασφάλισης Ελευθέρων Επαγγελματιών,

γ) ο ΟΓΑ,

δ) το Ενιαίο Ταμείο Ανεξάρτητα Απασχολουμένων στο οποίο εντάσσονται όλοι όσοι μέχρι σήμερα ήταν ασφαλισμένοι στους κλάδους του Ταμείου Νομικών, του ΤΣΑΥ και του ΤΣΜΕΔΕ.

ε) το Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Προσωπικού ΜΜΕ(ΕΤΑΠ-ΜΜΕ)

8 φορείς επικουρικής σύνταξης, κατ’ άλλους 6:

α) Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Μισθωτών(ΕΤΕΑΜ,

β) Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Ιδιωτικού Τομέα(ΤΕΑΙΤ),

γ) Ταμείο Ασφάλισης Υπαλλήλων Τραπεζών και Επιχειρήσεων Κοινής Ωφέλειας(ΤΑΥΤΕΚΩ),

δ) Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Δημοσίων Υπαλλήλων(ΤΕΑΔΥ),

ε) Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Απασχολουμένων στα Σώματα Ασφαλείας(ΤΕΑΠΑΣΑ),

ζ) Ενιαίο Ταμείο Τραπεζοϋπαλλήλων(ΕΤΑΤ).

5 φορείς πρόνοιας:

α) Ταμείο Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων

β) Ταμείο Πρόνοιας Ιδιωτικού Τομέα

γ) Ταμείο Υγείας Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων, το οποίο εντάσσεται στο αντίστοιχο Ταμείο Δημοσίων Υπαλλήλων

δ) …

ε) …

και

3 φορείς υγείας/αλληλοβοηθείας.

Σύμφωνα με ένα άρθρο του Πάνου Τσακλόγλου, Καθηγητή στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, η συνολική περιουσία των φορέων κοινωνικής ασφάλισης στα τέλη του Σεπτεμβρίου του 2009 ήταν περίπου 31 δις ευρώ. Από το ποσό αυτό, 53% ήταν επενδυμένο σε καταθέσεις (κυρίως στην Τράπεζα της Ελλάδος), 30% σε ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου (συμπεριλαμβανόμενων και των δομημένων), 8% σε μετοχές του Χρηματιστηρίου Αθηνών, 4% σε αμοιβαία και 5% σε ακίνητα (αποτιμημένα με αντικειμενικές τιμές). Από αυτά συνάγεται ότι η έκθεση των ταμείων σε ομόλογα ανέρχεται στα περίπου 9.3 δις ευρώ.

Άλλα δημοσιεύματα, όπως αυτό, (αναδημοσίευση από Reuters) φέρουν την έκθεση των ταμείων στο δημόσιο χρέος στα 8 δις ευρώ, ενώ σε άρθρο του στο bankingnews ο Π. Λεωτσάκος, την ανεβάζει κάπου ανάμεσα στα 15-20 δις ευρώ! Σε άλλα δημοσιεύματα, τα ομόλογα των ταμείων και διαφόρων δημοσίων φορέων (?), οι οποίοι όμως δεν κατονομάζονται ανέρχονται στα 29 δις ευρώ.

Εκτιμάται δε ότι τη μεγαλύτερη έκθεση την έχουν τα ταμεία του Ο.Τ.Ε., Ι.Κ.Α., τραπεζών, του ΤΣΜΕΔΕ, του Ο.Γ.Α., και του ΟΑΕΕ.

Ποια είναι τελικά η αλήθεια;

Ψάχνοντας και διασταυρώνοντας στοιχεία, κατέληξα ότι το ΙΚΑ αυτή τη στιγμή κατέχει ομόλογα ύψους 1.9 δις ευρώ.

Για το ΤΣΜΕΔΕ, τα πράγματα ήταν σχετικά εύκολα. Στο υπ΄αρ. 2607 Δελτίο του ΤΕΕ εκδοθέν στις 8/11/2010 σ. 50, αναγράφεται ρητά ότι τα ομόλογα ελληνικού δημοσίου που κατέχει ανέρχονται στα 207.542.186,00 ευρώ.

Για τον ΟΑΕΕ τα ομόλογα στην κατοχή του αποτιμώνται στα 65 εκ. ευρώ.

Σχετικά με το Ταμείο Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων (ΤΠΔΥ), ο Ριζοσπάστης

δίνει κάποια ενδεικτικά νούμερα για τον Νοέμβρη του 2008, λέγοντας συγκεκριμένα ότι έχουν «τζογαριστεί» σε ομόλογα σταθερού επιτοκίου 15 εκατομμύρια ευρώ, και σε «δομημένα ομόλογα» 13 εκατομμύρια ευρώ. Ας υποθέσουμε ότι το τελικό ύψος δεν διαφέρει σημαντικά από το άθροισμα αυτών των δυο ομολόγων, δλδ στα 28 εκατ.

Αν αθροίσουμε όλα τα προηγούμενα, (ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΤΣΕΜΔΕ, ΤΠΔΥ) έχουμε ένα σύνολο ίσο με 2,263 δις ευρώ. Για τον ΟΤΕ και ΟΓΑ, τα οποία είναι και τα πλέον πιθανά να έχουν επενδύσει μεγάλα ποσά σε ομόλογα, στάθηκε αδύνατο να βρω κάποια πληροφορία. Αλλά και πάλι θεωρώ αδύνατον η έκθεσή τους να είναι μεγαλύτερη από αυτήν της προηγούμενης ομάδας. Αν την θεωρήσουμε κι αυτή ίση με 2,2 δις, τότε τα πλουσιότερα και μεγαλύτερα ταμεία της χώρας θα βρίσκονται να κατέχουν ομόλογα δημοσίου χρέους ύψους περίπου 5 δις ευρώ.

Μέχρι τα 8, 9 ή 20 δις ευρώ, που είδαμε προηγουμένως, υπάρχει πολύ μεγάλη απόσταση η οποία και θα πρέπει να δικαιολογηθεί. Αν όχι, τότε η έκθεση των ταμείων είναι πολύ μικρότερη από αυτή που διαχέεται στον τύπο και επομένως το επιχείρημα ότι ένα γερό κούρεμα θα βύθιζε τα ταμεία, είναι πολύ πιθανόν να μην ευσταθεί.

Για το λόγο αυτό, χρειάζεται άμεσα μια αξιόπιστη εκτίμηση της ακριβούς έκθεσης των ταμείων, ώστε να προχωρήσουμε σ’ ένα καλό κουρέα στα γρήγορα και προπάντων χωρίς ενοχές.

Πρόγραμμα Συνεδρίου για το ΧΡΕΟΣ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΕΠΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΡΕΟΥΣ

www.elegr.gr

ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

ΧΡΕΟΣ ΚΑΙ ΛΙΤΟΤΗΤΑ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΝΟΤΟ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

6, 7 και 8 ΜΑΪΟΥ

ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ (Σόλωνος 57 και Μασσαλίας )

Αμφιθέατρο 1, 1ος όροφος

ΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ

Ελληνική Πρωτοβουλία για τη συγκρότηση Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου επί του ελληνικού δημόσιου χρέους και European Network on Debt and Development (Eurodad), Committee for the Abolition of Third World Debt (CADTM), Bretton Woods Project, , Research on Money and Finance (RMF), Ηνωμένο Βασίλειο , Debt and Development Coalition Ireland, Afri Action from Ireland, Ιρλανδία, Jubilee Debt Campaign, Ηνωμένο Βασίλειο, WEED (World Economy Environment Development), Γερμανία, Observatorio de la Deuda en la Globalización, Ισπανία

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

Παρασκευή 6 Μαΐου

17.15: Άνοιγμα : Σοφία Σακοράφα (ανεξάρτητη βουλευτής)

17.30 – 19.00: Η πραγματικότητα της κρίσης στην Ελλάδα

Ομιλητές:

• Λεωνίδας Βατικιώτης (δημοσιογράφος και λέκτορας Πολιτικής Οικονομίας, Varna Free University of Cyprus ): Αιτίες της κρίσης χρέους.
• Νάντια Βαλαβάνη (συγγραφέας, οικονομολόγος ): Εξωοικονομικές όψεις της κρίσης.
• Χρήστος Παπαθεοδώρου (αναπληρωτής καθηγητής Κοινωνικής Πολιτικής, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης): Κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης χρέους στην Ελλάδα: Εξασθένηση της κοινωνικής προστασίας και επιδείνωση της φτώχειας.
• Νότης Μαριάς (αναπληρωτής καθηγητής Ευρωπαϊκών Θεσμών, Πανεπιστήμιο Κρήτης): Αναθεώρηση της Συνθήκης της Λισσαβώνας και συντεταγμένη χρεοκοπία

Συντονιστής: Ερίκ Τουσέν (πρόεδρος της CADTM, Βέλγιο)

19.30 – 21.00: Το χρέος στην Ευρώπη – βασικοί παράγοντες και τρέχουσα πολιτική
Ομιλητές

• Άντι Στόρεϊ (πανεπιστημιακός, Πανεπιστήμιο Δουβλίνου, επικεφαλής της Action from Ireland).
• Ντάριους Ζαλέγκα (συνδικαλιστής, δημοσιογράφος της Le Monde Diplomatique, Πολωνία)
• Αντρέι Χούνκο (βουλευτής του Die Linke, Γερμανία)
• Ντενί Ντιράν (γ.γ. του συνδικάτου της CGT στην Τράπεζα της Γαλλίας)
• Παρεμβάσεις από την αίθουσα εκ μέρους εκπροσώπων από άλλες χρεωμένες χώρες της Ευρώπης.

Συντονιστής: Στάθης Χατζόπουλος (νομικός)

Προβολή του ντοκιμαντέρ Debtocracy, παρουσία των συντελεστών του, Κατερίνας Κιτίδη και Άρη Χατζηστεφάνου

Σάββατο 7 Μαΐου

11.30 – 12.00: Υποδοχή και ενημέρωση για την προηγούμενη ημέρα

12.00 – 13.30: Το παγκόσμιο πρόβλημα του χρέους: Οι κρίσεις χρέους στον παγκόσμιο Νότο

Ομιλητές:

• Λίντι Νασπίλ (Επιτροπή Λογιστικού Ελέγχου Φιλιππίνων, Συνασπισμός Φιλιππίνων για την Απαλλαγή από το Χρέος): Εισαγωγή στις κρίσεις χρέους του Νότου.
• Μιμούν Ραχμάνι (ATTAC/CADTM, Μαρόκο): Η περίπτωση της περιοχής Μαγκρέμπ-Μασρέκ
• Φάτι Τσαμκί (RAID/ATTAC/CADTM, Τυνησία): Η περίπτωση της Τυνησίας.
• Νίκ Ντίαρντεν (επικεφαλής της Jubilee Debt Campaign, Ηνωμένο Βασίλειο): ΔΝΤ, χρέος και φορολογία: Μαθήματα από το Νότο.
• Συντονιστής: Γιώργος Μητραλιάς (Ελληνική Επιτροπή κατά του Χρέους)

13.30: Διάλειμμα

15.00 – 16.30: Εναλλακτικές λύσεις αντιμετώπισης του χρέους – διεθνή διδάγματα

Ομιλητές:

• Όσκαρ Ουγκαρτέτσε (Ινστιτούτο Οικονομικής Έρευνας, Αυτόνομο Πανεπιστήμιο Μεξικού): Παρουσίαση δίκαιων λύσεων για τα προβλήματα χρέους.
• Άλαν Σίμπιλς (Αργεντινός πανεπιστημιακός, ανώτατος σύμβουλος του Κέντρου Έρευνας Οικονομικής Πολιτικής, Ουάσιγκτον): Η περίπτωση της Αργεντινής.
• Φιόνα Τσιπούνζα (Αφρικανικό Δίκτυο και Φόρουμ για το Χρέος και την Ανάπτυξη – AFRODAD): Η περίπτωση των χωρών με χαμηλό εισόδημα.

Συντονίστρια: Χενρίκε Άλεντορφ (Bretton Woods Project, Ηνωμένο Βασίλειο)

17.00 – 18.30: Εμπειρίες των Επιτροπών Λογιστικού Ελέγχου του χρέους από όλο τον κόσμο

Ομιλητές:

• Μαρία-Λουσία Φατορέλι (Επιτροπή Λογιστικού Ελέγχου του χρέους, Βραζιλία).
• Ερίκ Τουσέν (πρόεδρος της CADTM, Βέλγιο).
• Λίντι Νασπίλ (Επιτροπή Λογιστικού Ελέγχου Φιλιππίνων, Συνασπισμός Φιλιππίνων για την Απαλλαγή από το Χρέος).

Συντονιστής: Μωυσής Λίτσης (οικονομικός συντάκτης)

18.30: Διάλειμμα

19.30 – 21.00: Εναλλακτικές λύσεις για το χρέος στην Ευρωζώνη

Ομιλητές:
● Άντι Στόρεϊ (πανεπιστημιακός, Πανεπιστήμιο του Δουβλίνου, επικεφαλής της Action from Ireland)

● Κώστας Λαπαβίτσας (καθηγητής Οικονομικών, Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, Research on Money and Finance, Ηνωμένο Βασίλειο)
● Ευκλείδης Τσακαλώτος (καθηγητής Οικονομικών, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθήνας)

Συντονιστής: Άρης Χατζηστεφάνου (δημοσιογράφος)

Κυριακή 8 Μαΐου

11.00– 13.30: Εργαστήρια και συναντήσεις για το σχεδιασμό της δράσης μεταξύ των συμμετεχόντων.

11.00 Εργαστήρι “Δεν Χρωστάμε-Δεν Πληρώνουμε”, ομιλήτρια Μαρία-Λουσία Φατορέλι

Πρωτοβουλία Γυναικών ενάντια στο Χρέος και τα Μέτρα Λιτότητας

13.30: Διάλειμμα

14.00 Προβολή ντοκιμαντέρ της Πρωτοβουλίας Γυναικών ενάντια στο Χρέος και τα Μέτρα Λιτότητας

14.30 -15.00: Συνόψιση των εργασιών των προηγούμενων ημερών

15.00 – 16.30: Αιτήματα και κινήματα για μια δίκαιη λύση στο πρόβλημα του χρέους

Ομιλητές:

· Δέσποινα Σπανού (μέλος της Ε.Ε. της ΑΔΕΔΥ)

· Πέτρος Φιλίππου (δήμαρχος Σαρωνικού)

· Νίκος Γουρλάς (πρόεδρος του Συνδικάτου του Αεροδρομίου)

· Γιώργος Θεοδωρόπουλος (“Επιβάτες Θεσσαλονίκης” -- Κινήματα “Δεν Πληρώνω”)

· Ιωάννα Γαϊτάνη (Πρωτοβουλία Γυναικών ενάντια στο Χρέος και τα Μέτρα Λιτότητας)

· Βάιος Γκανής (πρόεδρος Αγροτικού Συλλόγου Βόρειας Φθιώτιδας)

· Μαρία-Λουσία Φατορέλι ( Επιτροπή Λογιστικού Ελέγχου του χρέους, Βραζιλία -- συνοπτική παρουσίαση των δράσεων κατά του χρέους στις χώρες του Νότου)

· Ούιγκουν Μπρινίλντσεν (Ευρωπαϊκό Δίκτυο για το Χρέος και την Ανάπτυξη – συνοπτική παρουσίαση των δράσεων στην Ευρώπη)

Συντονιστές:
Άρις Καζάκος (καθηγητής Εργατικού Δικαίου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης).

Μίριαμ Μπούργκι (CADTM, Βέλγιο)

17.00 – 18.30: Διακήρυξη της Αθήνας για το Χρέος

Ομιλητές:

• Γιώργος Κατρούγκαλος (συνταγματολόγος, αναπληρωτής καθηγητής, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης).
• Παναγιώτης Σωτήρης (πανεπιστημιακός, μέλος της Σ. Ε. της ΑΝΤΑΡΣΥΑ).
• Γιάννης Τόλιος (δρ οικονομικών επιστημών, μέλος της Π.Γ. του Συνασπισμού)
• Κώστας Λαπαβίτσας (καθηγητής Οικονομικών, Πανεπιστήμιο του Λονδίνου)
• Νέσα Νι Τσασάιντι (Action from Ireland)
• Πασκάλ Φρανσέ (αντιπρόεδρος της CADTM, Γαλλία)

Συντονιστής: Λεωνίδας Βατικιώτης, δημοσιογράφος, οικονομολόγος

Παρεμβάσεις εκπροσώπων κομμάτων και πολιτικών οργανώσεων, συνδικάτων, λαϊκών οργανώσεων, κινημάτων και του κοινού.

Θα ακολουθήσει η παράσταση “I Love Mnemonium”, του Γιάγκου Ανδρεάδη, μια παραγωγή του Κέντρου Δράματος του Παντείου Πανεπιστημίου.

** Στη Διεθνή Συνάντηση συμμετέχουν και οι Καλλιτέχνες ενάντια στο Μνημόνιο με σχετική εικαστική εγκατάσταση στην είσοδο της Νομικής, από το απόγευμα της Παρασκευής.

Αθήνα 5 Μαΐου 2011

Εισοδηματική ανισότητα και οικονομική κρίση

Αν πριν το ξέσπασμα της κρίσης γινόταν συζήτηση για τα καλά της παγκοσμιοποίησης, η απάντηση από τους περισσότερους θα ήταν δεδομένη: Η παγκοσμιοποίηση δεν έφερε παρά ανάπτυξη και πλούτο, οι φτωχοί του τρίτου κόσμου είδαν τα εισοδήματά τους ν’ ανεβαίνουν από τα 2 δολάρια τη μέρα στα 2,20, (τα νούμερα δεν είναι ακριβή, αλλά όχι και μακριά από τα πραγματικά), καινούργιες οικονομίες βγήκαν στο τρίστρατο της γης με λόγο και αξιώσεις, ενώ ο πρώτος κόσμος δεν χόρταινε ν’ απολαμβάνει τους μαλακούς καναπέδες και τις βόλτες στα γυαλιστερά πατώματα των malls.

Όλα αυτά μέχρι πρόσφατα. Σήμερα, ελάχιστοι ή και κανένας δεν έχει πια την ίδια γνώμη. Με την κατάληξή της η παγκοσμιοποίηση, ήρθε και μάζεψε με το ένα χέρι όσα είχε δώσει με το άλλο, κι όχι μόνο αυτά, αλλά και άλλα, πολλά περισσότερα. Επιπλέον τότε άρχισαν να ερμηνεύουν αυτό που ήταν ήδη μπροστά στα μάτια τους, αλλά δεν μπορούσαν να καταλάβουν πόσο μεγάλη σημασία είχε: αφ’ ενός αυξανόταν ο πλούτος, αφ’ ετέρου αυξανόταν και η ανισοκατανομή του. Ο μεν πλούτος αποδείχτηκε εικονικός, μιας και βασιζόταν για τα νοικοκυριά σε δανεικά, (τα οποία βρέθηκαν να χρωστάνε και με το παραπάνω), η δε ανισοκατανομή οφειλόταν ακριβώς στα κέρδη που προσπορίζονταν τα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα από τα δανεικά των κατώτερων.

Η παγκοσμιοποίηση σήμερα δεν μπορεί να εννοηθεί εκτός της ανισοκατανομής των εισοδημάτων, ώστε τελικά να θεωρείται το ένα και το αυτό.

Ας δούμε για παράδειγμα στα παρακάτω γραφήματα, την χρονική εξέλιξη του δείκτη Gini για τις ΗΠΑ, ΗΒ και Ελλάδα. Ο δείκτης αυτός κινείται ανάμεσα στην τιμή μηδέν όταν πρόκειται για την απόλυτη ισοκατανομή, και στην τιμή 1, όταν ολόκληρο το ΑΕΠ βρίσκεται συγκεντρωμένο στα χέρια ενός και μόνο ατόμου.

Το γράφημα αυτό δείχνει τον δείκτη Gini για τις ΗΠΑ από το 1917 έως το 2007, όπου και αποτυπώνεται εύγλωττα η οικονομική ιστορία της χώρας. Παρατηρούμε ότι η περίοδος γύρω από το κραχ του 1929 χαρακτηρίζεται από ένα μέγιστο ανισοκατανομής, το οποίο και βλέπουμε να ξαναεμφανίζεται, όχι τυχαία, και στη σημερινή εποχή. Η χρονική περίοδος όπου η ανισοκατανομή παίρνει τις ελάχιστες τιμές, μεταπολεμικά δηλαδή μέχρι τις αρχές του ’80, αντιστοιχεί στα χρυσά μεταπολεμικά χρόνια της μεγάλης ανάπτυξης, και της εκπλήρωσης του αμερικανικού ονείρου. Η δεκαετία του ’80, όπου ο Gini αρχίζει να παίρνει την ανιούσα, αντιστοιχεί στην έναρξη της νεοφιλελεύθερης περιόδου, αρχής γενομένης με τα Reagan-omics.

Το γράφημα αυτό αναφέρεται στο ΗΒ. Το εμφανέστατο άλμα του δείκτη Gini συμπίπτει με την έλευση της Θάτσερ, ενώ η μετέπειτα περίοδος διακυβέρνησης από τους εργατικούς, οι οποίοι ουσιαστικά δεν άλλαξαν πολιτικές, διατηρεί την ανισοκατανομή στο μέγιστο της προηγούμενης εποχής.

Εδώ έχουμε το ίδιο, αλλά για την Ελλάδα και για τη χρονική περίοδο από το 1960 έως και σήμερα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρώτη περίοδος Παπανδρέου, όπου από το 1981 που ανήλθε στην εξουσία, μέχρι περίπου το 1987, ο δείκτης Gini παίρνει σταθερά την κατηφόρα. Αν θυμάστε, ήταν τότε που είχε ανεβάσει τη φορολογία των επιχειρήσεων στο 45%. Από το 1990 όμως και μετά, με τους λεγόμενους «εκσυγχρονιστές», ο Gini αρχίζει να παίρνει την αντίθετη πορεία προς την κορυφή. Συγκρίνοντας τις τιμές του δείκτη αυτού σήμερα, ανάμεσα στις ΗΠΑ, ΗΒ και Ελλάδα, στην τελευταία φαίνεται να παίρνει την υψηλότερη τιμή, τουτέστιν η ανισοκατανομή του πλούτου στη χώρα μας αποτελεί πρωτειά, για την οποία και οφείλουμε να υπερηφανευόμαστε.

Μέσα από τα τρία αυτά παραδείγματα γίνεται πλέον φανερό ότι η ανισοκατανομή του πλούτου αποτελεί το βασικό αποτύπωμα της παγκοσμιοποίησης. Ποιοι όμως είναι οι μηχανισμοί πίσω από την ανακατανομή; Ο κυριότερος είναι η φορολογική πολιτική, και ακολουθούν η αναδιανομή της γης, και η δημόσια εκπαίδευση, (ναι αυτή, που πάει τώρα να αναμορφωθεί!).

Η συσχέτιση ανάμεσα στην ανισοκατανομή του πλούτου και τη φορολογική πολιτική φαίνεται πολύ καθαρά στο επόμενο γράφημα, το οποίο αφορά τη Νέα Ζηλανδία την περίοδο 1984-2008.

Η μπλε γραμμή δείχνει τη μεταβολή του δείκτη Gini, ενώ η ροζ, τη μεταβολή του ανώτερου φορολογικού συντελεστή. Η χρονιά που οι δυο καμπύλες διασταυρώνονται είναι γύρω στο 1987, χρονιά η οποία και σηματοδοτεί την έναρξη των πιο φιλικών προς το κεφάλαιο πολιτικών. Έτσι, η έναρξη της περιόδου μεταφοράς πλούτου, συμπίπτει ακριβώς με την κατακρήμνιση του μέγιστου συντελεστή, από το 70% στο 35%.

Ξαναγυρίζοντας στο πρώτο γράφημα, που αφορά στις ΗΠΑ, ακόμα και με μια γρήγορη ματιά, διαπιστώνει κανείς ότι οι περίοδοι που προηγήθηκαν των μεγάλων κρίσεων, του 1929 και της σημερινής, ήταν περίοδοι μεγάλης ανισοκατανομής του πλούτου. Γεννάται, λοιπόν, εύλογα το ερώτημα, αν κατά πόσον υπάρχει συσχέτιση και αιτιακή σχέση ανάμεσα σ’ αυτά τα δυό. Μπορεί δηλαδή μια τέτοια ανισοκατανομή να οδηγήσει σε οικονομική κρίση, και μάλιστα αυτού του μεγέθους;

Η απάντηση, φαίνεται να είναι, πως ναι. Μπορεί! Και τούτο, διότι τα χαμηλά εισοδήματα, καθώς η ανισότητα διευρύνεται, αναγκάζονται να δανείζονται όλο και περισσότερα χρήματα, τα οποία τους τα παρέχουν από το πλεόνασμά τους τα υψηλότερα εισοδήματα, αυξάνοντας έτσι τα κέρδη τους, και επιτείνοντας το εισοδηματικό άνοιγμα. Μέσα σ' ένα τέτοιο λοιπόν, θετικά ανατροφοδοτούμενο κύκλο, η οικονομική ανισορροπία και κρίση δεν είναι μακριά.

Η ανισοκατανομή εισοδήματος σε μια κοινωνία, πέρα από οικονομικές κρίσεις μπορεί να φέρει και άλλα δεινά, όπως για παράδειγμα, κοινωνικά προβλήματα, επιπτώσεις στην υγεία, ψυχική και σωματική, και λοιπά με τα οποία θα ασχοληθούμε σε επόμενο ποστ. Ενδεικτικά όμως, θα παρουσιάσουμε το παρακάτω γράφημα, το οποίο για μια πλειάδα χωρών της πρώτης γραμμής μόνο, δείχνει τη συσχέτιση ανάμεσα στην ανισοκατανομή του εισοδήματος και τους δείκτες κοινωνικής υγείας. Πράγματι, οι ΗΠΑ με τη μεγαλύτερη ανισοκατανομή, παρουσιάζουν και τα περισσότερα προβλήματα, ενώ τα λιγότερα βρίσκονται στις σκανδιναβικές με τη μικρότερη διαφορά στη μοιρασιά του πλούτου.

Κλείνοντας, θα ήθελα να μπορούσα να γράψω περισσότερα για μας. Προς το παρόν όμως, θα περιοριστώ σε ερωτήσεις. Στην Ελλάδα, όπως παρατηρήσαμε προηγουμένως, ο δείκτης Gini παίρνει μια από τις υψηλότερες τιμές ανάμεσα στις χώρες του ανεπτυγμένου κόσμου, εξέλιξη για την οποία υπεύθυνες είναι όλες οι κυβερνήσεις από το 1989 και μετά. Προφανώς πέρα από το φορολογικό σύστημα που βοήθησε, υπήρχαν και άλλοι παράγοντες που ενίσχυσαν την εισοδηματική ανισότητα. Ποιοι ήταν αυτοί; Προς ποια κατεύθυνση έγινε η μεταφορά πλούτου; Ποιο το μερτικό ευθύνης στην παρούσα κρίση; κλπ, κλπ.

Υ.Γ. Οι τιμές του δείκτη Gini για την Ελλάδα ειναι απο τη μελετη του καθ. των ΤΕΙ Χρ. Φράγκου, και τις βρήκα εδώ

Ποιος αξιολογεί τους αξιολογητές;

Οι οικονομίες των κρατών από ένα σημείο και μετά θαρρείς και είχαν βρει τη λυδία λίθο της καλής λειτουργίας τους, που δεν ήταν άλλη από το μηχανισμό των αξιολογήσεων. Είτε παιδεία ήταν αυτή, είτε υγεία, είτε δημόσια οικονομικά, είτε ολόκληρος ο δημόσιος τομέας, είτε κομμάτια του ιδιωτικού, τίποτε απ’ όλα αυτά, είχαμε πειστεί, ότι δεν θα μπορούσε να κερδίσει την εμπιστοσύνη των πολιτών, των επενδυτών, των αγορών, αν προηγουμένως δεν είχε να επιδείξει κάποιο συγχωροχάρτι από κάποιον υπεράνω υποψίας αξιολογητή, που εν πολλοίς ήταν και αυτοδιοριζόμενος.

Γιατί κάτω από ποιους μηχανισμούς, κάτω από ποιες διαδικασίες, και με τις ψήφους και τη σύμφωνη γνώμη ποιών, ερχόταν ο τάδε και ο δείνα οργανισμός για να αξιολογήσει τα πανεπιστήμια, τα κράτη και τις οικονομίες ακόμα και την τύχη των λαών του κόσμου όλου; Φυσικά και δεν υπήρχε καμιά διαφανής και κάτω από κανένα λαϊκό έλεγχο διαδικασία.

Και εδώ έρχεται το ερώτημα. Αν υποτεθεί ότι ολόκληρο το σύστημα στηρίζεται στις γνώμες μιας μικρής κάστας αξιολογητών, δεν θα έπρεπε να έχουν στηθεί και ανάλογοι θεσμοί οι οποίοι θα είναι επιφορτισμένοι με το καθήκον αξιολόγησης των αξιολογητικών μηχανισμών;

Και μετά, δεν θα έπρεπε, για λόγους διαφάνειας και εδραίωσης εμπιστοσύνης, να υπάρχει και κάποιος άλλος θεσμός από πάνω, που θα αξιολογεί και αυτούς τους ίδιους τους αξιολογητές των αξιολογητών; Και μετά ακόμα ένας άλλος από παραπάνω, και πάει λέγοντας;

Το αδιέξοδο λοιπόν είναι φανερό. Το οποίο και προκύπτει από το γεγονός ότι καμιά εμπιστοσύνη και διαφάνεια δεν μπορούν να οικοδομηθούν αν στις διαδικασίες αυτές δεν συμπεριληφθεί ο λαϊκός παράγοντας και έλεγχος. Γι αυτό, όσοι αξιολογητικοί μηχανισμοί και να στηθούν, όσα πιστοποιητικά και να εκδώσουν, το σύστημα θα εξακολουθεί να βουλιάζει μες’ τα σκατά ανυπόληπτο, αν και θετικά αξιολογημένο.