Χρήμα και Εξουσία

Αυτό που ισχύει στις περισσότερες χώρες, και η Ελλάδα είναι μια από αυτές, είναι οι βουλευτές να μπαίνουν φτωχοί στην πολιτική και να βγαίνουν πλούσιοι ή ζάπλουτοι. Ενώ οι όντως πλουσιοπάροχες αμοιβές και προνόμια δεν δικαιολογούν τη συσσώρευση τέτοιου φανερού και κρυφού πλούτου, το πολιτικό σύστημα είθισται να κάνει τα στραβά μάτια, μιας και τα δώρα ή δωράκια σύμφωνα με το εθιμικό δικαιο τείνουν να καταστούν μέρος του θεσμού.

Στις ΗΠΑ, όπως μάς λέει o Economist, τα πράγματα είναι ανάποδα. Από την έρευνα του πλούτου των μελών του Κονγκρέσου προκύπτει ότι αυτοί που μπαίνουν στην πολιτική και εκλέγονται είναι ήδη πλούσιοι. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι όταν βγαίνουν δεν είναι  πλουσιότεροι. Απλώς μεταπηδούν κλίμακα. Κανείς θα περίμενε οι πλουσιότεροι βουλευτές να προέρχονται από την επιχειρηματική τάξη.

Δεν συμβαίνει όμως έτσι. Ελάχιστοι είναι αυτοί. Όπως κι εδώ, περισσεύουν οι δικηγόροι. Αλλά η απόλυτη πλειοψηφία, (δέκα στους εικοσιπέντε πιο πλούσιους) ανήκει σ' αυτούς που είτε κληρονόμησαν τα πλούτη τους (κι εδώ επαληθεύεται ο Πικετί), είτε έκαναν ένα πλούσιο γάμο, όπως ο Βενιζέλος ας πούμε. Δεν έχετε παρά να ρίξετε μια ματιά στον παραπάνω πίνακα. Η πολλαπλή εμφάνιση της ένδειξης "rich spouse" (4/10) στη θέση της επαγγελματικής απασχόλησης βγάζει μάτι.

Το πιο ανησυχητικό όμως, κατά τον Economist, είναι ότι οι περισσότεροι στο Κονγκρέσο δεν γνώρισαν τίποτε άλλο στη ζωή τους, παρά την πολιτικολογία. 

Αφού αυτά συμβαίνουν στις ΗΠΑ, στη χώρα που λατρεύουν την επιχειρηματικότητα, εμάς προφανώς δεν μάς πέφτει λόγος.

 

Από το Ντιτρόιτ στη Μαδρίτη: ίδια προβλήματα, άλλες ιδέες!

Σύμφωνα με τα διεθνή πρακτορεία, την Πέμπτη το πρωί, η πόλη του πάλαι ποτέ κραταιού Ντιτρόιτ, έδρα της General Motors και λίκνο της αμερικανικής αυτοκινητοβιομηχανίας, μετά από την αποτυχία των διαπραγματεύσεων με τους ενδιαφερόμενους, ώστε να αποδεχτούν κάποιο ποσοστό κουρέματος, υπέβαλε αίτηση υπαγωγής στο αντίστοιχο με το δικό μας Άρθρο 99, ζητώντας προστασία από τους πιστωτές, ανάμεσά τους και τα ασφαλιστικά ταμεία, τους οποίους φεσώνει ούτε λίγο ούτε πολύ με 18 ολοστρόγγυλα δις δολάρια. Μπορεί και 20. Με την πράξη αυτή, θα καταχωρηθεί ως η πρώτη μεγάλη πόλη (γιατί για τις μικρότερες δεν γίνεται λόγος), στην ιστορία των ΗΠΑ που χρεοκοπεί. Και πάνω στην ώρα, που ο αξιότιμος οίκος Moody’s αναβάθμιζε την προοπτική της χώρας από αρνητική σε σταθερή.

Αν η αίτηση χρεοκοπίας γίνει αποδεκτή, αυτό θα σημάνει μαζικές απολύσεις δημοτικών υπαλλήλων, ξεπούλημα περιουσιακών στοιχείων, μεγαλύτερες περικοπές στις κοινωνικές παροχές και τις δημοτικές υπηρεσίες, αύξηση των δημοτικών τελών, λεηλασία των ασφαλιστικών ταμείων και πολλά άλλα τα οποία γνωρίζουμε ήδη από πρώτο χέρι.

Η ανάδειξη του Ντιτρόιτ σε ευημερούσα μεγαλούπολη, η ακμή και η παρακμή του, που ξεκίνησε εδώ και αρκετές δεκαετίες, ακολούθησε κατά πόδας την τύχη της αυτοκινητοβιομηχανίας. Μέσα σε διάστημα 10 ετών από το 2000 έχασε κοντά στους 250 χιλιάδες κατοίκους, φτάνοντας σήμερα τους 700,000. Οι εγκαταλελειμμένες κατασκευές αριθμούν τις 78,000, ενώ η ανεργία μέσα σε μια δεκαετία έχει τριπλασιαστεί, στο 15%, στο διπλάσιο περίπου του εθνικού μέσου όρου.

Η συρρίκνωση της φορολογικής βάσης της πόλης, η ανεργία και η προϊούσα φτώχεια, συνέβαλαν στην αύξηση των ελλειμμάτων, η προσπάθεια αντιμετώπισης των οποίων με περισσότερο δανεισμό, συνέβαλε στην έκρηξη του χρέους και στη σημερινή λύση απελπισίας.

Στην άλλη μεριά του Ατλαντικού, μια άλλη μεγαλούπολη, η Μαδρίτη, αντιμετωπίζει παρόμοια προβλήματα επιβίωσης, με χρέος γύρω στα 7.5 δις ευρώ. Αλλά το πνεύμα εδώ είναι πιο χαλαρό και η φαντασία οργιαστική. Το χρήμα μπορεί να βρεθεί, αρκεί να υπάρχει η διάθεση να σπάσουν ορισμένα ταμπού, τέτοια που ο Σαμαράς δεν θα μπορούσε ούτε να ονειρευτεί. Και τέτοια διάθεση υπάρχει. Για παράδειγμα από τις αρχές Ιουνίου οι Μαδριλιάνοι συνειδητοποιούν ότι ένα κύμα κραυγαλέου κόκκινου χρώματος αρχίζει να βάφει σιγά-σιγά την πόλη τους: αρχίζοντας από την κεντρική τους πλατεία, τη συμβολική από το κίνημα των αγανακτισμένων, Puerta del Sol, και επεκτεινόμενο μέχρι τα έγκατα της γης, στις γραμμές του μετρό. Αν κάποιος επισκέπτης, αλλά και ντόπιος αναζητήσει την εν λόγω πλατεία ματαιοπονεί. Δεν θα τη βρει. Διότι η φημισμένη πλατεία δεν ονομάζεται πια έτσι, αλλά Puerta Vodafone και η αντίστοιχη στάση του μετρό έχει κι αυτή μετονομαστεί σε Vodafone Sol. Ενώ από το Σεπτέμβριο η Vodafone θα έχει καταπιεί και μια ολόκληρη γραμμή, τη 2, η οποία, ελλείψει περαιτέρω έμπνευσης θα ονομάζεται σκέτα Vodafone. Κρίμα για μια πόλη που βρίθει εξαίρετων ποιητών.

Με τον τρόπο αυτό ο ανήσυχος και ευρηματικός κυβερνήτης της περιοχής της Μαδρίτης ευελπιστεί ότι θα εξασφαλίσει έσοδα περίπου 1 εκ. ευρώ το χρόνο, τα οποία γνωρίζει ότι θα πολλαπλασιαστούν επί 12 αν πράξει το ίδιο και με τις υπόλοιπες γραμμές του μετρό. Και φυσικά κινείται πυρετωδώς προς την κατεύθυνση αυτή. Και όπως φαίνεται τίποτε δεν τον σταματά. «Μια φορά πουτάνα», έλεγε η γιαγιά μου, «πάντα πουτάνα».

Ο επόμενος στόχος, είναι η ιδιωτικοποίηση των λεωφορειακών γραμμών, που δεν είναι φυσικά δώδεκα, αλλά χίλιες δώδεκα, δημιουργώντας εύλογες απορίες στους κατοίκους για το πού θα βρεθούν τόσες επιχειρήσεις να στολίσουν με διαφημίσεις τις πλατειές επιφάνειες στα στιλπνά πλευρά των λεωφορείων. Σίγουρα η ατμόσφαιρα στη Μαδρίτη από το φθινόπωρο θα είναι μόνιμα καρναβαλική.

Από κοντά και η δυναμική δήμαρχος, Ana Botella, όλως τυχαίως σύζυγος του απελθόντος πρωθυπουργού Χοσέ Μαρία Αθνάρ. Σαν γυναίκα είναι περισσότερο φιλόδοξη, μιας και ευελπιστεί να φέρει στη Μαδρίτη τους θερινούς ολυμπιακούς αγώνες του 2020. Και όσο για τα χρήματα που λείπουν η Ana έχει κι αυτή τις ιδέες της: Υπάρχουν άλλωστε τόσα πολλά κτήρια στη Μαδρίτη για «αξιοποίηση», που ήδη άρχισε να «αξιοποιεί» σε πρόθυμους Κινέζους αγοραστές, όπως και αναρίθμητα έργα τέχνης, 26 εκ των οποίων έχουν ήδη μετακινηθεί από τις αίθουσες του Δημαρχείου στα σαλόνια φιλότεχνων επενδυτών. Στους επικριτές, η Ana, δεν κωλώνει, έχει έτοιμη την απάντηση: «Οι πίνακες είχαν μόνο διακοσμητική αξία». Λογικό. Τι άλλο;

Αν η Αθήνα έχει το Ελληνικό της, η Μαδρίτη έχει το Eurovegas, ένα οικόπεδο 7500 στρεμμάτων στις νότιες παρυφές της πόλης, το οποίο ονειρεύεται να μετατρέψει, όπως προϊδεάζει και το όνομα, σε πάρκο διασκέδασης, με καζίνα, ξενοδοχεία, συνεδριακά κέντρα, ουρανοξύστες, με ελευθερία πρόσβασης ακόμα και σε ανήλικους, ελεύθερο από περιορισμούς καπνίσματος, κλπ, ευελπιστώντας έτσι να αρμέξει 17 δις ευρώ από την πώληση στον ενδιαφερόμενο μεγα-καζινάρχη του Las Vegas και μέγα υποστηρικτή του tea-party, Sheldon Adelson, και να παραδώσει 10,000 θέσεις ανάλογης εργασίας. Τελευταία τα καζίνα, αν λάβουμε υπ’ όψιν και τα σχέδια της Κύπρου, δεν ξέρω πως, αλλά έχουν αναδειχτεί σε σπουδαίο μοχλό ανάπτυξης χρεοκοπημένων κρατών.

Επειδή, ως φαίνεται λείπουν ακόμα κάτι ψιλά, ο κυβερνήτης της Μαδρίτης αποφάσισε να βγάλει στο σφυρί πέντε-έξι δημόσια νοσοκομεία, εννοείται με όλο τους τον εξοπλισμό, ενώ δεν έχει ακόμα καταλήξει, αν θα πουλήσει μαζί και τους ασθενείς και τους εργαζόμενους. Κάτι θα πιάνουν και αυτοί. Δυστυχώς όμως, το ανώτατο δικαστήριο της Ισπανίας έβγαλε προσωρινή διαταγή που ματαιώνει το σχέδιο, σπρώχνοντας έτσι τη Μαδρίτη ακόμα ένα βήμα προς τη χρεοκοπία.

Δεν μπορεί, ο διαβόητος κυβερνήτης González, κάτι άλλο καλύτερο θα σκεφτεί εν τω μεταξύ…

Wealth Inequality Goes Viral

By John Light, Moyers & Company | Video

Επίδραση του κατώτατου μισθού στην απασχόληση

Σε αντίθεση με δημοσκοπήσεις και ενδελεχείς εμπειρικές μελέτες από επιστημονικούς και επιχειρηματικούς φορείς ότι το κόστος εργασίας είναι το τελευταίο από το οποίο δελεάζεται ο υποψήφιος επενδυτής, καθώς προηγούνται άλλοι σημαντικότεροι παράγοντες, όπως το φορολογικό, η πολιτική σταθερότητα, η εκπαίδευση του εργατικού δυναμικού, οι υποδομές κ.α., στη χώρα μας η επιμονή στον συγκεκριμένο παράγοντα, σαν να πρόκειται για τη σημαντικότερη προωθητική μηχανή για την ανάκτηση της υπολείπουσας ανταγωνιστικότητας, μπορεί να ερμηνευτεί, αν αποκλείσουμε την άγνοια, μόνο με όρους κανιβαλισμού και μισανθρωπίας.

Παρ' όλα αυτά θα επιχειρήσουμε να αγγίξουμε το θέμα για άλλη μια φορά, υπό το φως μιας νέας (Φεβρουάριος 2013) έρευνας, μετα-έρευνας ουσιαστικά, η οποία διεξήχθη από τον οικονομολόγο John Schmitt στο Κέντρο Έρευνας για την Οικονομία και την Πολιτική (CEPR) στην Ουάσιγκτον.

Η εργασία με τον τίτλο “Γιατί ο κατώτατος μισθός δεν έχει ορατή επίδραση στην εργασία”, λαμβάνοντας υπ' όψιν όλα τα διαθέσιμα στοιχεία στις ΗΠΑ από το 2000 και μετά, επανεξετάζει την επίδραση που έχει η αύξηση του κατώτερου μισθού σε έντεκα διαφορετικούς τομείς, όπως οι τιμές, η ανεργία, η κερδοφορία, τα κοινωνικά επιδόματα, οι ώρες απασχόλησης, η αποτελεσματικότητα κ.α. Και το αποτέλεσμα είναι αυτό που αποτυπώνεται και στον τίτλο: Μηδαμινό έως κανένα.

Το κεντρικό συμπέρασμα της εργασίας είναι ότι οι πιο σημαντικές επιδράσεις εντοπίζονται 1) στην αύξηση του κύκλου εργασιών, 2) στη βελτίωση της οργάνωσης, 3) στη μείωση των μισθών των υψηλόμισθων και 4) σε μικρές αυξήσεις των τιμών. Όπως γράφει και ο Schmitt αύξηση του ωρομίσθιου από $7.25 σε $9, όπως προτείνει ο Ομπάμα, ενώ είναι πολύ σημαντικό για τον εργαζόμενο, καμιά ένδειξη δεν υπάρχει που να δείχνει ότι αυξάνει την ανεργία.

Όταν για 44 χρόνια, από το 1947 ως το 1969 ο κατώτατος μισθός συμβάδιζε με την παραγωγικότητα, η ανεργία ήταν μικρότερη του 4%, όσο και ο ρυθμός ανάπτυξης. Όπως είδαμε και σε προηγούμενη ανάρτηση, από το 1970 και μετά η παραγωγικότητα και ο κατώτατος μισθός παίρνουν διαζύγιο. Αν συμβάδιζαν, τότε ο κατώτατος μισθός θα πρέπει να ήταν στα $16.54. Παρ' όλη την καθήλωση για δεκαετίες του πραγματικού κατώτατου μισθού, η ανεργία διπλασιάστηκε.

Ολόκληρη η μελέτη: ΕΔΩ

Η κουλτούρα της βίας στην Αμερική

Τα  δημοσιεύματα και σχόλια του αμερικάνικου τύπου κυρίως, μετά το πρόσφατο μακελειό στο δημοτικό σχολείο του Κονέκτικατ, μοιάζουν σαν ξαναζεσταμένο φαΐ  Δεν λένε τίποτε καινούργιο, παρά επαναλαμβάνουν τα χιλιοειπωμένα, αυτά που έχουμε ήδη ακούσει και διαβάσει μετά από κάθε παρόμοιο περιστατικό, έτσι που να καθίσταται αδύνατον να διακρίνουμε αν αφορούν το Columbine, το Virginia Tech, το σινεμά Aurora, το ναό των Σιχ στο Wisconsin, ή τελευταία το Newtown. Μόνιμη επωδός, τα δάκρυα και οι κοπετοί, οι υποσχέσεις για τον περιορισμό των όπλων, για τον αυστηρότερο έλεγχο στη χορήγηση αδειών, για την ψυχιατρική εξέταση των υποψήφιων αγοραστών, αλλά μιλιά για τυχόν απαγόρευσή τους. Αν είναι δυνατόν να παραβιαστεί το Σύνταγμα, άσχετο αν παραβιάζεται συχνά-πυκνά, αν είναι δυνατόν να τροποποιηθεί, άσχετα αν έχει τροποποιηθεί καμιά τριανταριά φορές ως τα τώρα για άλλους λόγους. 

Η οπλοφορία, κατά την πλειοψηφία των Αμερικανών, αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα για την κατοχύρωση της ελευθερίας, την αυτοπροστασία και την προστασία του πολιτεύματος από επίδοξους ανατροπείς. Αυτά διακηρύσσει η πανίσχυρη Εθνική Ένωση Όπλων, (NRA), η οποία όμως δεν θα τα διακήρυττε σαν ευαγγέλιο, αν δεν εύρισκε ευήκοον ους στην πλειοψηφία των Αμερικανών. Δεν είναι εικασία, είναι γεγονός, ότι μετά από κάθε μαζική δολοφονία αυξάνονται τόσο οι πωλήσεις όπλων, όσο και οι υποστηρικτές της άρσης των όποιων ελάχιστων ελέγχων για την αγορά και κατοχή τους. Το 1990 αποτελούσαν μόνο το 19%, σήμερα αγγίζουν το 60%, και μερικές πολιτείες φτάνουν στο σημείο να προωθούν τη νομιμοποίηση κρυμμένων όπλων ακόμα και στα σχολεία. Το μόνο που βρήκε να πει ο εκτελεστικός διευθυντής της NRA, Larry Pratt μετά το φονικό, ήταν να καταλογίσει ευθύνες στους υποστηρικτές του περιορισμού των όπλων, τους οποίους κατηγόρησε ότι με το να αντιτίθενται στον εξοπλισμό των σχολείων, έβαψαν τα χέρια τους με το αίμα των μικρών παιδιών.

Μπλεγμένη θαρρείς, σε μια ομοιοπαθητική του κακού, η Αμερική κοιτάει να ξορκίσει την κλιμακούμενη βία με όλο και περισσότερες αρματωσιές. Τα γεγονότα όμως δείχνουν προς την αντίθετη κατεύθυνση. Παρά την εκτόξευση του αριθμού των όπλων, που εκτιμάται στα 200 εκατομμύρια, τα περιστατικά μαζικών δολοφονιών, από εξαιρετικά σπάνια μέχρι το 1980, κανά δυο δηλαδή τη δεκαετία, από το 2000 και εντεύθεν φτάνουν τα μερικά το χρόνο. Αν τώρα, που ένας στους δυο Αμερικανούς ζει σε σπίτι με ένα τουλάχιστον όπλο, υπάρχει εκτίναξη των δολοφονιών, γιατί η γενίκευση της οπλοκατοχής να τις αποτρέψει; Δεν υπάρχει αμφιβολία. Είναι φανερό ότι η Αμερική έχει πιαστεί σε μια παρανοϊκή παγίδα θανάτου και βίας. 

Είναι όμως μόνο η ευρεία διασπορά των όπλων που οδηγεί κάθε λίγο και λιγάκι σε τραγωδία; Θα έφτανε δηλαδή μια αυστηρότερη νομοθεσία και μια γενίκευση των ψυχιατρικών εξετάσεων; Αν ήταν έτσι, στην Ελβετία, όπου η οπλοφορία των ενηλίκων ανδρών είναι υποχρεωτική, (καθότι όλοι θεωρούνται εν δυνάμει στρατιώτες), θα έπρεπε το χιόνι να είναι μονίμως κόκκινο.  Αλλά δεν είναι. 

Η διαφορά εδώ είναι ότι η βία αποτελεί συστατικό στοιχείο της αμερικάνικης κουλτούρας, πράγμα που δεν συμβαίνει με την ελβετική. Και όπως ένα αεροπορικό ατύχημα προκύπτει από τη συμβολή πολλών ταυτόχρονα παραγόντων, έτσι και η διάχυση της κουλτούρας αυτής προέρχεται από τη συνέργεια παραγόντων για τους οποίους διαχρονικά υπεύθυνο είναι το ίδιο το πολιτικό σύστημα και οι εξαρτήσεις του. 

Αν το Χόλιγουντ είναι η πρώτη εξαγωγική βιομηχανία, η δεύτερη είναι η βία. Η Αμερική είναι ο υπ’ αριθμόν ένα εξαγωγέας όπλων, διεξάγει πολέμους, μόνο για το 2011-2012, σε 9 διαφορετικές χώρες ταυτόχρονα, απασχολεί 400,000 προσωπικό σε περίπου 1,000 στρατιωτικές βάσεις και ευθύνεται για τον θάνατο τουλάχιστον μισού εκατομμυρίων παιδιών μόνο στο Ιράκ, για τα οποία, φυσικά, κανένας δεν έχυσε ούτε μισό δάκρυ. Η πολεμική βιομηχανία δεν συντηρείται φυσικά μόνο από τις εξαγωγές, αλλά και από την εσωτερική αγορά, τη διεύρυνση της οποίας έχουν αναλάβει με μεγάλη επιτυχία αδρά χρηματοδοτούμενα πανίσχυρα λόμπι. 

Βία ξεχειλίζει και από τα media. Ένα παιδί μέχρι τα δώδεκά του, θα έχει παρακολουθήσει στην τηλεόραση πάνω από 8,000 φόνους, και πάνω από 100,000 άλλες πράξεις βίας. Η Αμερική πρωτοπορεί επίσης στις πωλήσεις των πλέον βίαιων βιντεο-παιχνιδιών, καθώς και στη διάδοση πολεμικών παιχνιδιών, τα οποία στις περισσότερες χώρες τελούν υπό απαγόρευση.

Και συνεχίζουμε. Η Αμερική έχει τους περισσότερους ανά κάτοικο φυλακισμένους. Η Αμερική παρουσιάζει μια από τις μεγαλύτερες ανισότητες στην κατανομή του πλούτου. Η μεσαία τάξη βρίσκεται σε καθίζηση, η φτώχεια σε άνοδο, και δεν είναι τυχαίο που η ραγδαία αύξηση των επεισοδίων βίας συμπίπτει με την περίοδο άνθισης του νεοφιλελευθερισμού. Η πίεση που ασκείται στα άτομα μέσα από τη γενικευμένη ανασφάλεια και τη θεοποίηση του ανταγωνισμού, έρχεται τότε και βρίσκει εκτόνωση στους κοινούς μύθους του μοναχικού καβαλάρη που εκεί στην άγρια δύση, δεν έχει τίποτε άλλο, παρά μονάχα τη καραμπίνα του για να προστατευτεί. Επικίνδυνο μείγμα.

ΗΠΑ: Η βόμβα των φοιτητικών δανείων

Πριν από περίπου ένα χρόνο, ο κ. Παπανδρέου, όντας ακόμα πρωθυπουργός είχε ανακοινώσει εντελώς φυσικά και με την… ελαφράδα που τον διακρίνει ότι ανάμεσα στις μεταρρυθμίσεις της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης θα προβλεπόταν και η δυνατότητα των φοιτητών να λαμβάνουν χαμηλότοκα δάνεια για τη χρηματοδότηση των σπουδών τους. Αν και θα του συγχωρούσαμε το ατόπημα να μιλά για σκοινί στο σπίτι του κρεμασμένου, δηλαδή για επιπλέον δανεισμό στα ήδη μέχρι το λαιμό υπερχρεωμένα νοικοκυριά, εντούτοις δεν θα του επιτρέπαμε να αγνοεί τις επιπτώσεις της πρακτικής αυτής στον φοιτητόκοσμο των ΗΠΑ. 

Το σήμα κινδύνου ήρθε τα τελευταία χρόνια από τους δικηγόρους, οι οποίοι είδαν μια σημαντική αύξηση στον αριθμό των πελατών που ζητούν προστασία από κατασχέσεις, εξαιτίας φοιτητικών δανείων που αδυνατούν να εξοφλήσουν. Και επειδή σε πολλά από τα δάνεια αυτά έχουν μπει ως εγγυητές οι γονείς, οι τελευταίοι κινδυνεύουν από κατασχέσεις καταθέσεων και ακινήτων.

Πολλοί πλέον μιλούν για την επόμενη βόμβα χρέους. Και οι αριθμοί είναι αμείλικτοι. Το φοιτητικό χρέος αυτή τη στιγμή ανέρχεται στα 867 δισ. δολάρια, ποσό που υπερβαίνει το χρέος των πιστωτικών καρτών, το οποίο κυμαίνεται στα 704 δισ. δολάρια. Από τα 37 εκατ. φοιτητών-οφειλετών, το 14,4% ήδη έχει αρχίσει να μένει πίσω στις δόσεις. Και με την εμμένουσα ανεργία, το ποσοστό αυτό αναμένεται να αυξηθεί. Με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, το μέσο ποσό που χρωστά κάθε απόφοιτος εκτιμάται στα 25.250 δολ., ένα 10% χρωστά περισσότερο από 50.000, ενώ ένα 3% φτάνει τα 100.000 δολ. Το ποσό, δε, που αντιστοιχεί στους γονείς ανέρχεται στα 34.000 δολ. Και το χειρότερο, τα νούμερα αυτά δείχνουν μια ανησυχητικά αυξητική τάση. 

Με τα δίδακτρα να έχουν αυξηθεί πολύ πιο γρήγορα απ’ ό,τι οι μισθοί, η υπόθεση «σπουδές» απευθύνεται πλέον μόνο στα μεγαλύτερα εισοδήματα. Στα τελευταία 15 χρόνια ώς το 2016, το μέσο κόστος φοίτησης θα έχει διπλασιαστεί. Φυσικά, το ίδιο και τα χρέη. 

Σε αντίθεση όμως με τα δάνεια των σπιτιών, ένας φοιτητής δεν μπορεί να χρεοκοπήσει. Το δάνειο θα τον κυνηγά όσο ζει, αναγκάζοντάς τον να προστρέχει σε πρόσθετο δανεισμό από τις τράπεζες για να το εξυπηρετεί, δρόμος που προφανώς, όπως συνέβη και με τα κράτη, οδηγεί σε αδιέξοδο.

Ως παραφυάδα του Occupy, φυσικό ήταν να οργανωθεί και κίνημα ενάντια στο φοιτητικό χρέος με δράσεις, πορείες, και διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα.

Οι επίμονοι του Ουισκόνσιν

Όταν πέρσι τον Σεπτέμβρη η Αραβική Άνοιξη μετακόμισε από την Αίγυπτο στις ΗΠΑ, καλό είναι να θυμόμαστε ότι δεν προσγειώθηκε κατευθείαν στη Νέα Υόρκη, στο πάρκο Ζουκότι, αλλά προηγουμένως έκανε και μια μεγάλη στάση στο Ουισκόνσιν, όπου έβγαλε στο δρόμο δεκάδες χιλιάδες πολίτες, εξ αιτίας της απόφασης του νέο-εκλεγμένου ρεπουμπλικάνου κυβερνήτη Σκοτ Ουόλκερ να τσακίσει την εργασία και τα συνδικάτα με ένα σωρό αντεργατικούς νόμους, οι κυριότεροι εκ των οποίων ήταν η κατάργηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων των δημοσίων υπαλλήλων και το δικαίωμα διαπραγμάτευσης αυξήσεων πέραν του πληθωρισμού, καθώς και η επιβολή επιπλέον εισφορών για περίθαλψη και συντάξεις. Από τις ωραίες στιγμές εκείνης της περιόδου ήταν οι, παρά το κρύο, γεμάτοι δρόμοι, η πολυήμερη κατάληψη του κυβερνητικού μεγάρου, καθώς και το κόλπο της αποδημίας μιας ντουζίνας δημοκρατικών γερουσιαστών σε γειτονικές πολιτείες, ώστε να αναβληθεί η ψήφιση του νόμου λόγω έλλειψης απαρτίας. Το ίδιο σκηνικό είχε επαναληφθεί τότε και στη Τζόρτζια, το Τενεσί, την Ιντιάνα και το Οχάιο, όπου στη μεν Ιντιάνα τα συνδικάτα έχασαν τη μάχη, την κέρδισαν όμως στο Οχάιο.

Τελικά ο νόμος ψηφίστηκε, αλλά οι Ουισκονέζοι δεν το έβαλαν κάτω.

Σύμφωνα με το νόμο, οι πολίτες έχουν δικαίωμα να ανακαλέσουν οποιονδήποτε από τους αιρετούς άρχοντες, εφ’ όσον έχει υπηρετήσει ένα μέρος της θητείας του και εφ όσον έχει συγκεντρωθεί ικανός αριθμός υπογραφών. Το οποίο και έπραξαν. Έτσι στην τελική και επίσημη καταμέτρηση της προηγούμενης Παρασκευής, η εκλογική επιτροπή της Πολιτείας βρήκε ούτε λίγο ούτε πολύ 900,938 έγκυρες ψήφους, σχεδόν διπλάσιες από τις απαιτούμενες των 540,208, δίνοντας έτσι το πράσινο φως για την επανάληψη της εκλογικής διαδικασίας, η οποία και ορίστηκε για τις 5 Ιουνίου.

Πρόκειται προφανώς για μια πολύ σπουδαία νίκη, αν αναλογιστεί κανείς ότι κάτι τέτοια γεγονότα συμβαίνουν εξαιρετικά σπάνια. Σ’ όλη την ιστορία των ΗΠΑ μόνο δυο κυβερνήτες έγινε δυνατόν ν’ ανακληθούν με τον τρόπο αυτό, ο ένας ήταν το 2003 στην Καλιφόρνια, για ν’ αντικατασταθεί, (τυχαίνουν και αναποδιές!) από τον Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ και ο άλλος το 1921, στη Βόρεια Ντακότα. Οι δε προκαταρκτικές εκλογές για την ανάδειξη του δημοκρατικού υποψηφίου έχουν προγραμματιστεί για τις 8 Μαΐου. Αν λάβει κανείς υπ’ όψιν ότι παράλληλα θα ξαναγίνουν εκλογές και για τον αναπληρωτή Κυβερνήτη καθώς και για τους τέσσερεις γερουσιαστές της πολιτείας, τότε αναμφίβολα πρόκειται για το μεγαλύτερο γεγονός ανάκλησης στην ιστορία της Αμερικής.

Όλως τυχαίως(;) δε, την ίδια μέρα με την καταμέτρηση των ψήφων βγήκε και η απόφαση του πολιτειακού δικαστηρίου η οποία καθιστούσε αντισυνταγματικά, άρθρα του αντεργατικού νόμου που προωθούσε ο Κυβερνήτης Ουόλκερ, ένα εκ των οποίων ήταν και η κατάργηση του δικαιώματος των συνδικάτων να συλλέγουν συνδρομές από τα μέλη τους.

Με τον Ρόμνι να βρίσκεται κοντά στο χρίσμα, η κούρσα των προκριματικών για την ανάδειξη του ρεπουμπλικάνου υποψηφίου στις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου, χάνει πια το ενδιαφέρον της, το οποίο μετατοπίζεται πλέον στο αποτέλεσμα του Ιουνίου. Οι εκλογές του Ουισκόνσιν, θέλοντας και μη, θα δώσουν μια πρώτη γεύση για το τι μέλλει γενέσθαι τον Νοέμβριο, και για το λόγο αυτό τόσο οι δημοκρατικοί, όσο και οι ρεπουμπλικάνοι, το Occupy, αλλά και τα συνδικάτα από ολόκληρη τη χώρα, συγκεντρώνουν τις δυνάμεις τους στη συγκεκριμένη αναμέτρηση, όπου και ετοιμάζονται να ρίξουν άφθονο χρήμα. Ήδη ο Ουόλκερ, χωρίς να έχει ακόμα αρχίσει επισήμως την προεκλογική του εκστρατεία κατόρθωσε να συγκεντρώσει γύρω στα 12 εκατ. δολάρια, με κάποιες μεμονωμένες χορηγίες, φυσικά ανώνυμες, να αγγίζουν έως και τα 500,000 δολάρια. Υπενθυμίζουμε ότι το 2010, κατόπιν απόφασης του ανώτατου δικαστηρίου των ΗΠΑ, με ψήφους 5 προς 4, (The Citizens United v. Federal Election Commission Act), οι χρηματοδοτήσεις υποψηφίων από οργανισμούς, επιχειρήσεις και ιδιώτες μεγα-χορηγούς μπορεί να είναι ανώνυμες και απεριόριστες, υπό την προϋπόθεση (κοροϊδία), ότι τα χρήματα ξοδεύονται πριν ή και ανεξάρτητα από την προεκλογική εκστρατεία. Μέχρι δε τις εκλογές του Ιουνίου, το πορτοφόλι του Ουόλκερ θα έχει φουσκώσει, σύμφωνα με εκτιμήσεις, στα 60-80 εκατομμύρια δολάρια.

Με τους ψηφοφόρους να φαίνονται άκρως πολωμένοι, (οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δίνουν ένα ελαφρό προβάδισμα στον Ουόλκερ έναντι του δημοκρατικού αντιπάλου του), οι εκλογές αυτές θα μοιάζουν, αν μη τι άλλο, με θρίλερ. Αλλά ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα, και μόνο που το κίνημα κατόρθωσε να τις προκαλέσει συγκεντρώνοντας τόσες υπογραφές, θα έχει καταφέρει νίκη περιφανή.

Το κράτος αποχαιρετά …και τα όπλα

Το «σωστό» κράτος οφείλει να είναι μικρό, ευέλικτο και κομψό, να πάψει ν’ ασχολείται με ό,τι περιττό και κοστοβόρο, όπως παιδεία, υγεία, πρόνοια, επενδύσεις κλπ, και να περιοριστεί στα απολύτως αναγκαία, όπως είναι η άμυνα, η εσωτερική ασφάλεια και η εξωτερική πολιτική. Αυτά εν ολίγοις νομίζαμε ότι αποτελούν, τα καθήκοντα του «αποτελεσματικού» κράτους, σύμφωνα με το απόσταγμα της νεοφιλελεύθερης θεωρίας.

Αυτά μέχρι χθες, διότι σήμερα η πραγματικότητα μάς αποκαλύπτει ευχάριστα, ότι το κράτος μπορεί να γίνει ακόμα πιο μικρό, αρκεί να βγάλουμε από πάνω μας τις παρωχημένες νεοφιλελεύθερες παρωπίδες, που το θέλουν ν’ ασχολείται ακόμα με την άμυνα και την εσωτερική ασφάλεια. Γιατί τάχατες, τόσο ανίκανος είναι ο ιδιωτικός τομέας που δεν είναι σε θέση ούτε ένα πόλεμο να διεξάγει; Άλλωστε μόνο τους τελευταίους τέσσερεις αιώνες, οι στρατοί έπαψαν να είναι αμιγώς μισθοφορικοί. Όλον τον υπόλοιπο καιρό όλο και κάποιος καλός άνθρωπος βρισκόταν, που τους τάιζε και τους εξόπλιζε.

Για να μην μακρηγορούμε, το Πεντάγωνο, το οποίο ήδη από τη δεκαετία του ’70 φλερτάρει με τα καλά της εξωτερικής ανάθεσης σε ιδιωτικές εταιρίες της διεξαγωγής πολέμου σε μέρη δύσκολα και επικίνδυνα, σήμερα βασίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό σ’ αυτές. Μέχρι τον Μάρτιο του 2011, σύμφωνα με στοιχεία του Υπ. Άμυνας των ΗΠΑ, το στρατιωτικό προσωπικό από ιδιωτικές εταιρίες στο Ιράκ και Αφγανιστάν, (155,000), ξεπερνούσε σε αριθμό το προσωπικό του αμερικανικού στρατού, (145,000). Απ’ αυτούς, γύρω στους 90,000 σταθμεύουν στο Αφγανιστάν και οι υπόλοιποι, γύρω στους 65,000, στο Ιράκ.

Όσον αφορά το ύψος των συμβολαίων με τις εταιρίες, μόνο για το 2010 ανερχόταν, στο μεν Αφγανιστάν σε 12 δις δολάρια, περίπου το 15% του συνολικού προϋπολογισμού για την περιοχή, στο δε Ιράκ σε 16 δις δολάρια, ποσό ίσο περίπου με το 20% των συνολικών υποχρεώσεων των ΗΠΑ εκεί. Κι αν κάνουμε τη σούμα για την εξαετία 2005-2010, οι ιδιωτικές εταιρίες εισέπραξαν 112 δις δολάρια για τις υπηρεσίες τους στο Ιράκ και μόλις 34 δις για το Αφγανιστάν. Αν αυτά τα νούμερα λένε κάτι, ο λόγος που δεν έχουν φύγει οι Αμερικάνοι ακόμα απ’ το Αφγανιστάν είναι ότι μάλλον σε σχέση με το Ιράκ τους έρχεται ακόμα φτηνό!

Οι υπηρεσίες, από εφοδιασμό μαγείρων, φρουρών στρατοπέδων, και οδηγών στρατιωτικών κονβόι, από εξασφάλιση σωματοφυλάκων στρατηγών, υψηλών προσώπων και επιχειρηματιών που ψάχνουν για κερδοφόρες επενδύσεις ανάμεσα στα πτώματα και τα ερείπια, μέχρι και εκπαιδευτών τοπικών στρατιωτικών δυνάμεων και πιλότων αναγνωριστικών αεροπλάνων και ελικοπτέρων, όλες αυτές παρέχονται από ένα ολιγοπώλιο γιγαντιαίων πολυεθνικών, ανάμεσα στις οποίες προεξέχουν οι XE Services (όπως είναι το νέο όνομα της γνωστής μας Blackwater, με την εξέχουσα θητεία στο Ιράκ), η DynCorp International με προσωπικό που ανέρχεται σε μερικές δεκάδες χιλιάδες, και με βαριά προϋπηρεσία στην παροχή όπλων στους Κόντρας στη Νικαράγουα και στην εκπαίδευση του KLA στο Κόσσοβο, και η L-3 Communications, η οποία, όπως λέει και το όνομά της, εξειδικεύεται στην επικοινωνία με τους τοπικούς πληθυσμούς, δηλαδή στις ανακρίσεις αιχμαλώτων και φυλακισμένων.

«Οι ιδιώτες υπεργολάβοι του πολέμου βρίσκονται παντού», γράφει ο Peter W. Singer, στο βιβλίο του «Οι εταιρικοί πολεμιστές: Η άνθιση της ιδιωτικής στρατιωτικής βιομηχανίας». Σε γεωγραφικούς όρους λειτουργούν σε περισσότερες από 50 χώρες, και σε κάθε ήπειρο εκτός (ακόμα) της Ανταρκτικής. Στη δεκαετία του ’90 η αναλογία ανάμεσα στους εταιρικούς στρατιώτες και σε αυτούς των εθνικών στρατών ήταν 1 προς 50. Σήμερα η αναλογία βρίσκεται στο 1 προς 10. Η δε βιομηχανία αυτή των υπεργολάβων του πολέμου αποτιμάται στις αρκετές εκατοντάδες δις δολάρια.

Όπως λοιπόν μπορεί κανείς να συμπεράνει, με τέτοια τεχνογνωσία και υποδομή, το οποιοδήποτε κράτος μπορεί κάλλιστα να απαλλαγεί από τα έξοδα συντήρησης στρατών, στρατοπέδων και εξοπλισμών. Τι γίνεται όμως με τον άλλον μπελά, την αστυνομία;

Εδώ το δρόμο τον ανοίγουν οι Βρετανοί. Στις αρχές του μήνα, ο Guardian απεκάλυψε σχέδιο της κυβέρνησης για την ιδιωτικοποίηση και της αστυνομίας! Ιδιωτικές εταιρίες θα αναλαμβάνουν πλέον το έργο της εξιχνίασης εγκλημάτων, των περιπολιών στις γειτονιές, της προφυλάκισης υπόπτων, της διαχείρισης των πληροφοριών, πληροφοριοδοτών και μαρτύρων, της διοίκησης των τμημάτων, ενώ προς το παρόν η καταστολή απεργιών, διαδηλώσεων και εξεγέρσεων μένει εκτός. Δυο από τις μεγαλύτερες αστυνομικές δυνάμεις της χώρας στο Surrey και τα West Midlands με προϋπολογισμό μαμούθ 1.5 δις λιρών και με την προοπτική να αυξηθεί στα 3.5 δις, άρχισαν ήδη να δέχονται προσφορές από εταιρίες security. Το πιλοτικό αυτό πρόγραμμα, που προωθείται με ζήλο από το Υπουργείο Εσωτερικών θα αποτελέσει οδηγό και για τις υπόλοιπες περιοχές της Αγγλίας και Ουαλίας, ειδικά τώρα που η φρενίτιδα της λιτότητας έχει αποστερήσει από το σώμα το 20% της τακτικής του επιχορήγησης και μερικές χιλιάδες θέσεις εργασίας. Αν και η είσοδος των ιδιωτών είχε αρχίσει από καιρό σε διάφορα μικρά τμήματα, εν τούτοις αυτή περιοριζόταν σε δουλειές γραφείου. Με το νέο πρόγραμμα, οι ιδιώτες μισθοφόροι βγαίνουν πλέον και στο δρόμο με πολλά περισσότερα καθήκοντα και φυσικά με μηδενική λογοδοσία.

Μετά την εκχώρηση του στρατού και της αστυνομίας, που κάνει το κράτος στο κεφάλαιο, το τελευταίο που μένει πια είναι να εκχωρήσει και την κυβέρνηση. Ευτυχώς όμως δεν θα χρειαστεί. Αυτή είναι ήδη εκχωρημένη…

Διαφθορά στο αμερικανικό δημόσιο

Εκεί τουλάχιστον πάνε και κάποιοι φυλακή, όσο ψηλά και να βρίσκονται. Ο Rod Blagojevich, πρώην κυβερνήτης του Ιλλινόι στις 14 Μαρτίου θα περάσει την πύλη της φυλακής για να εκτίσει 15-ετή παραθέριση. Οι λόγοι πολλοί, όπως δωροδοκία, απάτη και προσπάθεια να πουλήσει (!) την έδρα της Γερουσίας. Παρεμπιπτόντως είναι ανάμεσα στους τέσσερεις, από τους εφτά τελευταίους κυβερνήτες της ίδιας πολιτείας που καταδικάζεται. Συνολικά στο Ιλλινόι από το 1976 έως το 2010 1828 περιπτώσεις διαφθοράς έχουν φτάσει στα δικαστήρια και έχουν εκδοθεί καταδικαστικές αποφάσεις. Μια έκθεση από το πανεπιστήμιο του Ιλλινόι εκτιμά το κόστος της διαφθοράς στα 500 εκατ. δολάρια ετησίως.

Το Ιλλινόι ξεπερνούν οι πολιτείες της Ν. Υόρκης και της Καλιφόρνιας, με τις συνολικές καταδίκες κυβερνητικών υπαλλήλων να φτάνουν τις 2,522 και 2,345 αντιστοίχως.

Ενώ, αν ληφθεί υπ’ όψιν ο συνολικός πληθυσμός, τα πρωτεία έχουν το Ιλλινόι με 1.4 καταδίκες ανά 10,000 κατοίκους, ενώ η πόλη της Ουάσιγκτον DC με 17 ανά 10,000 κατοίκους.

Πηγή: The Economist

Η παNίδα των αμερικανικών προκριματικών εκλογών

Απ’ όσο γνωρίζουμε, ο πληθυσμός των ΗΠΑ είναι γύρω στα 300 εκατ. Επειδή κι εκεί ο δικομματισμός καλά κρατεί, μπορούμε να υποθέσουμε χοντρικά ότι οι μισοί αμερικανοί, δηλαδή περίπου 150 εκατ. συντάσσονται με τους δημοκρατικούς και οι άλλοι μισοί με τους ρεπουμπλικάνους. Θα περίμενε λοιπόν, κανείς ότι από μια τέτοια τεράστια δεξαμενή ανθρώπινου δυναμικού, κάποιοι θα μπορούσαν λίγο πολύ να ξεχωρίσουν, με την καλή πάντα έννοια, και να διεκδικήσουν την υποψηφιότητα για την Προεδρία στις επικείμενες εκλογές του Νοεμβρίου.

Μάταιες, όμως, οι προσδοκίες. Δεν χρειάζεται παρά να ρίξει κανείς μια ματιά στους υποψηφίους για να συμπεράνει ότι εδώ πρόκειται για τσίρκο.

Για να πάρει ο ρεπουμπλικάνος υποψήφιος το χρίσμα ώστε να μπορέσει να αναμετρηθεί με τον Ομπάμα στις τελικές εκλογές, θα πρέπει να το κερδίσει στις λεγόμενες προκριματικές, οι οποίες λαμβάνουν χώρα σταδιακά από την αρχή της χρονιάς και στις 50 πολιτείες και διαρκούν γύρω στους έξι μήνες. Εν ολίγοις, ανάλογα με το ποσοστό ψήφων που λαμβάνει κάθε υποψήφιος σε μια δεδομένη πολιτεία, εξασφαλίζει και το αντίστοιχο, όχι πάντα αναλογικά, ποσοστό αντιπροσώπων (delegates), οι οποίοι και θα τον υποστηρίξουν στην τελική σύνοδο του ρεπουμπλικανικού κόμματος για την ανάδειξη του υποψηφίου για την Προεδρία. Στις παρούσες προκριματικές, οι αντιπρόσωποι που έχουν οριστεί σε όλες τις πολιτείες ανέρχονται σε 2,286, συνεπώς το χρίσμα το παίρνει ο υποψήφιος εκείνος ο οποίος θα συγκεντρώσει τόσες ψήφους, όσες αντιστοιχούν σε 1,144 αντιπροσώπους. Σε κάθε δε πολιτεία έχει οριστεί με κάποιον κανόνα και ένας συγκεκριμένος αριθμός αντιπροσώπων που θα την εκπροσωπεί.

Αυτή τη στιγμή, στην κούρσα των προκριματικών βρίσκονται τέσσερις, αφού στο δρόμο χάσαμε μερικούς, όπως το κακέκτυπο της Sarah Palin, Mischele Bachmann, καθώς και τον κ. 9-9-9 Herman Cain (εξ αιτίας του οριζόντιου φορολογικού συντελεστή 9% που θα επέβαλε), ο οποίος πλήρωσε ακριβά τις εξω-συζυγικές του ατασθαλίες. Και όπως είναι γνωστό, όλα κι όλα, οι αμερικανοί είναι πολύ ευαίσθητοι και αυστηροί στα ξεκούμπωτα παντελόνια των προέδρων τους, τόσο των υποψηφίων, όσο και των εν ενεργεία.

Από αυτούς τους τέσσερις δε, την κούρσα σέρνουν εκ του μακρόθεν οι κ.κ. Mitt Romney και Rick Santorum, ενώ από πίσω ακολουθούν με πείσμα, αλλά χωρίς ελπίδες, οι παλιόλυκοι της Βουλής και Γερουσίας, Newt Gingrich από τη Georgia και Ron Paul από το Τέξας. Στα επόμενα θ' ασχοληθούμε μόνο με τους δυο πρώτους. Κανονικά, αν τα πράγματα εξελίσσονταν όπως τις πρώτες βδομάδες, με τον κ. Romney να επιτυγχάνει σαρωτικές νίκες, ο κ. Santorum θα παρέμενε παντελώς άγνωστος. Όχι όμως πια. Ο Romney αρχίζει να νοιώθει καυτή την ανάσα του Santorum στην πλάτη του, (για παράδειγμα την περασμένη “ΣούπερΤρίτη” μετά βίας πλειοψήφισε στις έξι από τις δέκα πολιτείες), με αποτέλεσμα η κούρσα να αποκτά ενδιαφέρον.

Το πιο ενδιαφέρον όμως, στοιχείο είναι ότι ούτε ο ένας, ούτε ο άλλος αποτελεί αυτό που λέμε αντιπροσωπευτικό δείγμα της Αμερικής. Σε μια Αμερική, όπου πλειοψηφούν οι Προτεστάντες και οι κάθε λογής παραφυάδες τους, ο κ. Santorum είναι καθολικός, και μάλιστα φανατικός, ενώ ο κ. Romney μορμόνος, θρήσκευμα για το οποίο το 1/3 των αμερικανών πιστεύει ότι δεν έχει σχέση με τον χριστιανισμό. Αυτό κι αν είναι ατόπημα. Από την άλλη μεριά, αν εξαιρέσει κανείς τους Κένεντυ, κανένας άλλος πρόεδρος δεν ήταν καθολικός, και τούτο λόγω της διάχυτης υποψίας ότι οι διαταγές μπορεί να έρχονταν κι από το εξωτερικό, δηλαδή απ' το Βατικανό. Επίσης, σε συνάφεια με το πολιτισμικό περιβάλλον των θρησκευμάτων τους, ο κ. Romney είναι ευτυχής πατέρας πέντε τέκνων, ενώ ο κ. Santorum, μόλις επτά, γεγονός που αν συνέβαινε στα μέρη μας, του θεσμοθετημένου νεποτισμού και οικογενειοκρατείας, θα προκαλούσε, εύλογα, στους ψηφοφόρους ρίγη πανικού.

Παρ' ότι ευσεβής και αφοσιωμένος μορμόνος, (βρέθηκε μάλιστα σε αποστολή γύρω στο '68 στο Παρίσι να προσηλυτίσει τους γάλλους, αλλά απογοητεύτηκε από τη ροπή τους στις εξεγέρσεις και τις ηδονές), ο κ. Romney διετέλεσε, πέρα από κυβερνήτης της Μασαχουσέτης, και πολύ επιτυχημένος επιχειρηματίας, συνιδρυτής της εταιρίας συμβούλων και επενδύσεων Bain Capital, η οποία του άφησε μια διόλου ευκαταφρόνητη περιουσία 200 εκατ. δολαρίων, αρκετών για να τρέξει μέχρι τώρα δυο προεκλογικές εκστρατείες για το ανώτατο αξίωμα. Η προηγούμενη ήταν το 2008, όπου όμως ατύχησε από τον McCain, ο οποίος με τη σειρά του ατύχησε από τον Ομπάμα.

Ο κ. Romney με το θεληματικό πηγούνι, το ατσαλάκωτο προφίλ, καθ' ότι αυστηρά μονογαμικός, την ξύλινη γλώσσα και τις άμεμπτες από άποψη οργάνωσης συγκεντρώσεις, αποτελεί πολιτικό και πολιτισμικό αίνιγμα, ως προϊόν δυο από τις πλέον μυστηριώδεις υποκουλτούρες της Αμερικής: της εκκλησίας των Μορμόνων και των χρηματαγορών. Τού καταλογίζουν ότι δεν έχει συγκεκριμένη πολιτική ιδεολογία, κι ότι ο λόγος του είναι συχνά αντιφατικός, αλλά η αλήθεια είναι ότι ο κ. Romney προσεγγίζει την πολιτική από την σκοπιά των αγορών, όπου καθείς για να επιβιώσει πρέπει να ευφερίσκει νέες στρατηγικές και κόλπα, με μοναδική έγνοια ο πελάτης να μένει πάντοτε ικανοποιημένος και το ταμείο στο συν. Αυτό είναι άλλωστε που πουλάει στους ψηφοφόρους, ώστε δίκαια ο Economist να τον θεωρεί ως τον επόμενο Διευθύνοντα Σύμβουλο, (CEO), της Αμερικής. Επιπλέον, κ. Romney θεωρεί τον Ομπάμα “Ευρωπαίο σοσιαλιστή”, ενώ έχει σαν στόχο την αποκατάσταση της οικονομικής ελευθερίας και των ευκαιριών, διότι προφανώς θεωρεί ότι η Αμερική αποτελεί διάδοχο χώρα της ΕΣΣΔ.

Η περίπτωση Santorum είναι διαφορετική, τέτοια, που αν μού επιτρεπόταν θα τον χαρακτήριζα σούργελο. Διετέλεσε για πολλά χρόνια γερουσιαστής της Πενσυλβάνια, και είναι η πρώτη φορά που διεκδικεί την Προεδρία, με κομπόδεμα σαφώς ισχνότερο του αντιπάλου του. Σε κοινωνικά θέματα είναι βαθιά συντηρητικός, ώστε δεν αποτελεί έκπληξη που υποστηρίζεται από το Tea Party, και τους αναγεννημένους ευαγγελιστές. Οι απόψεις του δεν είναι μόνο εξωφρενικές, αλλά και αφελείς, σε τέτοιο μάλιστα βαθμό, ώστε να έχουν στηθεί διάφορα sites για να τις καταγράφουν. Για παράδειγμα, ο κ. Santorum κατηγόρησε τον Ομπάμα για σνομπισμό, επειδή δήλωσε ότι κάθε αμερικανός θα έπρεπε να πάει πανεπιστήμιο. Σχετικά με το κοινωνικό κράτος, το πρόβλημα κατά τον Santorum είναι ότι δεν υπάρχουν αρκετοί εργαζόμενοι για να το συντηρούν, το οποίο θα ήταν σωστό αν δεν έσπευδε να συμπληρώσει ότι γιαυτό φταίνε οι αμβλώσεις. “Διαβάζοντας την ομιλία του JF Kennedy για τον διαχωρισμό της εκκλησίας από το κράτος, μού ήρθε να κάνω εμμετό”, δήλωνε προσφάτως.

Ο Santorum αν έπαιρνε το χρίσμα, θα ήταν εύκολος αντίπαλος για τον Ομπάμα, γι αυτό και πολλοί δημοκρατικοί σπεύδουν να τον ψηφίσουν, ώστε ν' αποδυναμώσουν τον Romney. Και πιθανόν να το καταφέρουν.

Το χαμηλό επίπεδο των υποψηφίων αντανακλάται και στις δημοσκοπήσεις, όπου το γενικό κοινό παραμένει αδιάφορο και τους δίνει χαμηλά ποσοστά. Ενδεικτικό δε είναι ότι από τις δημόσιες τοποθετήσεις τους λείπει κάθε αναφορά στα τρέχοντα και πραγματικά προβλήματα της Αμερικής και των εργαζομένων.

Pyongyang καλεί Τεχεράνη

Ενώ ολόκληρος ο κόσμος εδώ και μήνες ασχολείται με το αν το Ιράν το ‘χει βάλει σκοπό να προχωρήσει στην κατασκευή πυρηνικών όπλων, και με το πόσο κοντά βρίσκεται στο να το καταφέρει, η έκπληξη ήρθε από μια άλλη χώρα του «άξονα του κακού», από την Β. Κορέα.

Τα πυρηνικά αποτελούν ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί για τις μικρότερες χώρες. Το έχει δείξει το Ιράν, το οποίο διατηρεί ακόμα την εδαφική του κυριαρχία χάρη σ’ αυτά, το ίδιο συμβαίνει επίσης και με τη Β. Κορέα. Αν δεν είχε αναπτύξει την πυρηνική τεχνολογία και αν δεν παρασκεύαζε μόνη της το πυρηνικό καύσιμο, σήμερα θα είχε μετατραπεί σε αμερικανικό προτεκτοράτο δια μέσου της Ν. Κορέας, η οποία με τη σειρά της αποτελεί κι αυτή προτεκτοράτο και προκεχωρημένο φυλάκιο των ΗΠΑ στην ανατολική Ασία.

Μόλις πριν λίγες μέρες, λοιπόν, στις 29 Φεβρουαρίου, ο νέος και νεαρός ηγέτης της Β. Κορέας Kim Jong-Un πήρε τη μεγάλη απόφαση να αναστείλει το πρόγραμμα πυρηνικών δοκιμών, τον εμπλουτισμό ουρανίου και την εκτόξευση πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, να δεχτεί τον έλεγχο του κύριου πυρηνικού εργοστασίου από επιθεωρητές της ΙΑΕΑ και να συναινέσει στην επανέναρξη των συνομιλιών με την Κίνα, Ν. Κορέα, Ρωσία, Ιαπωνία και ΗΠΑ για τον περιορισμό των πυρηνικών.

Κι όλα αυτά σε αντάλλαγμα 240,000 τόνων επισιτιστικής βοήθειας από τις ΗΠΑ.

Η ενδιαφέρουσα και αναπάντεχη αυτή κίνηση της Β. Κορέας μπορεί να είναι ένα ακόμα τρικ, όπου με δόλωμα τα πυρηνικά, να μπορέσει να εξασφαλίσει επαρκή ποσότητα τροφής, ειδικά για αυτή τη χρονιά, όπου με αφορμή τη συμπλήρωση 70 χρόνων από τη γέννηση του μακαρίτη Kim Jong-il και 100 από τη γέννηση του παππού Kim Il-sung έχουν προγραμματιστεί λαμπρές τελετές, γιορτές και πανηγύρια. Και το αρκούδι για να χορέψει θέλει τροφή.

Άλλωστε το έργο food-fοr-nukes έχει ξαναπαιχτεί αρκετές φορές, το 2009 ήταν η τελευταία που σημάδεψε το πάγωμα των σχέσεων με τη Ν. Κορέα και ΗΠΑ.

Μπορεί όμως, η κίνηση Kin Jong-Un να μην είναι απλά μια κίνηση, αλλά πραγματική στροφή, και να στοχεύσει πράγματι στην καλυτέρευση των σχέσεων με το νότιο γείτονα σε μια προσπάθεια ανοίγματος και σταδιακής απεξάρτησης από το βόρειο γείτονα, την Κίνα.

Σε προηγούμενα άρθρα σχετικά με τη Β. Κορέα, εδώ κι εδώ, είχα εκφράσει την πεποίθηση ότι ο νεαρός ηγέτης, για μια σειρά από λόγους θα προσπαθούσε να πορευτεί σε μεγαλύτερο συγχρονισμό με τον έξω κόσμο, απ’ ό,τι ο πατέρας του. Έκπληξη, μου είχε προκαλέσει τότε το γεγονός, όταν μη έχοντας περάσει καν βδομάδα από το τέλος του πένθους, το Associated Press, στις 16 Ιανουαρίου γινόταν το πρώτο διεθνές πρακτορείο που άνοιγε πλήρες γραφείο με μόνιμο προσωπικό, πού; Στην Pyongyang!

Η ειρωνεία δε είναι, τη στιγμή που οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν στη Β. Κορέα τη διπλωματική οδό για τα πυρηνικά, στο Ιράν παίζουν το χαρτί του πολέμου.

Όταν το «Occupy» το βρίσκει ο χειμώνας…

Μπορούμε να ελπίζουμε ότι το κίνημα του Occupy Wall Street και τα άλλα 1200 περίπου, ομοειδή που ξεφύτρωσαν από το ένα άκρο στο άλλο της χώρας θα καταφέρουν να κάνουν κάποιο βήμα πέρα απ’ το να κάθονται φυλακισμένα στις κρύες πλέον πλατείες και ατέλειωτα να συνεδριάζουν; Κι επειδή οι πλατείες, όσο θα έρχεται ο χειμώνας θα γίνονται όλο και πιο αφιλόξενες, και ο κόσμος μοιραία θα φυλλοροεί, τι θα μπορούσε να κάνει το κίνημα ώστε να μην μείνει ανενεργό όλο το διάστημα, μέχρις ότου οι πρώτες αχτίδες του ήλιου λιώσουν το χιόνι και ξαναζεστάνουν τις παγωμένες πλάκες;

Θα μπορούσε να βρει ένα ζεστό καταφύγιο, είναι η πρώτη απάντηση που έρχεται στο νου. Όπως κάποιο εγκαταλελειμμένο κτήριο, ή ακόμα και σπίτια που κατασχέθηκαν από τις τράπεζες. Θα μπορούσε να εξοπλιστεί με πιο ενισχυμένες σκηνές, παπλώματα, σόμπες και πιο ζεστά ρούχα. Θα μπορούσε να οργανώσει μαθήματα επιβίωσης κάτω από σκληρές καιρικές συνθήκες, όπως ας πούμε στο στρατό. Θα μπορούσε να ψάξει και να αποσπάσει δωρεές για αγορά χειμερινού εξοπλισμού και εναλλακτικών πηγών θερμότητας, μιας και οι παραδοσιακές απαγορεύονται δια ροπάλου. Θα μπορούσε να μάθει να χτίζει ιγκλού, ν’ ανοίγει τρύπες στον πάγο και να ψαρεύει φώκιες, και άλλα πολλά. Κακά τα ψέματα. Άμα φύγεις μια φορά απ’ την πλατεία, δύσκολα την ξαναπαίρνεις πίσω. Αυτή λοιπόν η στρατηγική ακολουθήθηκε από το Occupy Wall Street και τα ανάλογα Occupy των βορειανατολικών πολιτειών, στις οποίες ο χειμώνας φτάνει νωρίς και συνήθως δεν αστειεύεται. Όπως η προχθεσινό χιόνι που ήρθε και κάθισε πάνω στις τέντες του πάρκου Ζουκότι. Ή η χιονοθύελλα στο Ντένβερ που κατάφερε να στείλει στο νοσοκομείο πέντε καταληψίες.

Μα στη άλλη μεριά της χώρας, αντί να κάθεται καρφωμένο σε κάποιο πάρκο και να παλεύει το χειμώνα, το κίνημα του Oakland, -μια πόλη 400,000 περίπου κατοίκων στην βόρεια Καλιφόρνια- είχε μια άλλη, καλύτερη ιδέα. Ν’ αφήσει το πάρκο και να καλέσει στις 2 Νοεμβρίου την πόλη σε γενική απεργία. Βέβαια το κίνημα του Οakland, δεν είναι ό,τι κι ό,τι. Έχει δεσμούς με τον κόσμο. Το πάρκο δεν ήταν η αρχή, μα η κατάληξη, αφού για μέρες είχε ταράξει την πόλη με μαζικές διαδηλώσεις, κι όταν χρειάστηκε, ακόμα και με σκληρές συγκρούσεις με τα αμερικάνικα ΜΑΤ.

Έτσι λοιπόν, την περασμένη Τρίτη, κάπου 15,000 με 20,000 κόσμος ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα και ξεχύθηκε στους δρόμους παροτρύνοντας όσους ήταν ακόμα διστακτικοί ν’ αφήσουν τις δουλειές και τα γραφεία τους και να κατέβουν μαζί τους στο δρόμο. Στην απεργία συμμετείχαν και αρκετά σχολεία. Υπολογίζεται ότι το 15% των δασκάλων δεν εμφανίστηκε αυτή τη μέρα στις τάξεις. Μετά πορεύτηκαν ως το λιμάνι, το πέμπτο κατά σειρά σε κίνηση σε όλη την Αμερική, το οποίο και έκλεισαν για όλη την υπόλοιπη μέρα, χωρίς κάποια αρχή να τολμήσει να παρέμβει. Μπορεί να μην παρέλυσε η πόλη εντελώς, αλλά το μήνυμα θα πρέπει να έφτασε ηχηρό και στα υπόλοιπα Occupy.

Πέρα απ’ αυτό, όμως, υπήρξε και μια άλλη ιδέα, για την αντιμετώπιση του χειμώνα, ιδέα, που βασίστηκε στο γνωστό ρητό: «Όταν δεν πάει ο Μωάμεθ στο βουνό, πάει το βουνό στον Μωάμεθ». Κι έτσι ξεπήδησε το «Occupy Colleges». Αρχικά ως κίνημα αλληλεγγύης και συμπαράστασης των φοιτητών στο Occupy Wall Street, αλλά και ως σύντροφος στις πορείες και διαδηλώσεις του. Τώρα τελευταία, που τα σχολεία άνοιξαν και οι φοιτητές γύρισαν στις σπουδές τους, το «Occupy Colleges» επεκτάθηκε και σε άλλους τομείς, πιο συγγενικούς με την ταυτότητα των μελών του. Αρχίζοντας απ’ τη δεύτερη μέρα του Νοέμβρη, πανεπιστήμια σ’ όλη τη χώρα θα συμμετάσχουν σε ειδικά προγράμματα διδασκαλίας γύρω από το κίνημα Occupy, έχοντας σαν στόχο τη διεύρυνση του διαλόγου που πρωτοξεκίνησε στο Μανχάταν. Τα μαθήματα θα περιλαμβάνουν διαλέξεις για το «πώς φτάσαμε ως εδώ», για «το για ποιο λόγο καταλαμβάνουμε», για το «πού θα πάμε από δω και πέρα», και για χίλια άλλα δυο, ανοίγοντας παράλληλα διαύλους επικοινωνίας ανάμεσα στους μαθητές, δασκάλους, καθηγητές και προφανώς την κοινωνία. Μέχρι στιγμής 35 πανεπιστήμια έχουν δηλώσει συμμετοχή, η οποία και μέρα τη μέρα διευρύνεται. Τα μαθήματα φυσικά βιντεοσκοπούνται και μέσω του διαδικτύου γίνονται κτήμα καθενός ενδιαφερόμενου.

Μ’ αυτά και με ‘κείνα, λοιπόν, όταν θα ξανάρθει η άνοιξη, ελπίζουμε να βρει την Αμερική, πιο μαχητική, πιο διαβασμένη, πιο συνειδητοποιημένη. Ποιος είπε ότι ο χειμώνας είναι μια νεκρή εποχή;