Προϋπολογισμοί, έσοδα και ελλείμματα τη δεκαετία 2000-2009

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η μελέτη "Οικονοµική κρίση και ελληνική οικονοµία: το τέλος των δηµοσιονοµικών αποκλίσεων και επιπτώσεις" των Σταύρου Ζωγραφάκη και Παύλου Σπαθή, όπως δημοσιεύτηκε στις 22 Μαρτίου 2010, σε μια ημερίδα με πρωτοβουλία της Τράπεζας της Ελλάδας, με θέμα "Η Ελληνική αγορά εργασίας: Χαρακτηριστικά, εξελίξεις και προκλήσεις".

Από την εν λόγω εργασία μεταφέρω:

το έλλειμμα της κεντρικής κυβέρνησης στα έτη 2000-2009 όπως προγραμματίστηκε και όπως τελικά προέκυψε,

το σύνολο των εσόδων, όπως προβλέφθηκαν και τελικά όπως εισπράχτηκαν,

τις δαπάνες δημοσίων επενδύσεων, την πρόβλεψη και την υπέρβαση αυτών, καθώς επίσης και

την πορεία του χρέους, του προβλεπόμενου και του τελικού.

Έλλειμμα Κεντρικής Κυβέρνησης

Τα ποσά είναι σε δις ευρώ.

Το χαρακτηριστικό από το εν λόγω γράφημα, είναι ότι για όλη τη δεκαετία οι προϋπολογισμοί σχεδιάζονται ελλειμματικοί από τα γεννοφάσκια τους. Μέχρι το 2002, την χρονιά που μπήκαμε στο ευρώ, παρατηρούμε μια συντηρητική αντιμετώπιση ως προς τα ελλείμματα, και οι υπερβάσεις είναι οριακές. Από το 2002 και μετά, τους δίνουν και καταλαβαίνουν, υποθέτω, λόγω της πρόσβασης σε φτηνότερο χρήμα δανεισμού και λόγω της πίστης ότι με το ευρώ μπορούμε να κάνουμε ό,τι θέλουμε. Το άλλο χαρακτηριστικό είναι ότι το 2004 (Ολυμπιακοί αγώνες), έχουμε την μεγαλύτερη υπέρβαση του προϋπολογισμού κατά 6,6 δις, ενώ ήδη είχε προβλεφθεί ένα ισόποσο έλλειμμα με 6,3 δις ευρώ. Από κει και μετά βλέπετε την πορεία των ελλειμμάτων, με αποκορύφωμα το 2009, όπου το πρόσθετο έλλειμμα ανέρχεται στα 20,6 δις, ενώ το συνολικό στα 29,4 δις.

Τα γραφήματα που ακολουθούν, με τα έσοδα/έξοδα της κεντρικής κυβέρνησης, δείχνουν αναλυτικά την προέλευση των ελλειμμάτων.

Έσοδα Προϋπολογισμού

Οι στήλες με γκρι χρώμα αντιστοιχούν στα προγραμματισμένα έσοδα, οι πορτοκαλί στην υστέρηση εσόδων, ενώ οι πράσινες στην υπέρβαση, η οποία συμβαίνει μόνο για δυο χρονιές, το 2000 και 2007, κατά 4,4 δις και 1 δις ευρώ αντίστοιχα. Από την ανάλυση των αστοχιών στη συλλογή εσόδων, η οποία φτάνει στα 14,4 δις μόνο για το 2009, προκύπτει ότι η μεγαλύτερη υστέρηση προκύπτει από τη μη συλλογή του ΦΠΑ, από τους φόρους των νομικών προσώπων και της περιουσίας, που δεν εισπράχτηκαν σύμφωνα με τις προβλέψεις.

Δημόσιες Δαπάνες

Από την ανάλυση των ερευνητών προκύπτει ότι ο σημαντικότερος παράγοντας για τις υπερβάσεις στις δαπάνες, ήταν οι δαπάνες για την υγεία, όπως έχει αναφερθεί και σε άλλη ανάρτηση.

Δημόσιο Χρέος

Η γκρι περιοχή αντιστοιχεί στο προγραμματιζόμενο χρέος, ενώ η πορτοκαλί στο απρόβλεπτο. Χαρακτηριστικό είναι το μεγάλο πήδημα κατά 31 δις στο προβλεπόμενο χρέος τις χρονιές ανάμεσα στο 2004-2005, λόγω και πάλι των ολυμπιακών αγώνων. Καθώς επίσης και το απρόβλεπτο των 35 δις το 2009 λόγω κρίσης.

Τώρα, κάποιος με μεγαλύτερη υπομονή και γνώσεις, ίσως μπορέσει να βγάλει πολλά περισσότερα συμπεράσματα. Αυτό που έβγαλα εγώ ήταν το αρχικό, δλδ, η ανεμελιά με την οποία καταρτίζονταν από όλες τις κυβερνήσεις, οι προϋπολογισμοί, όντες εξ αρχής ελλειμματικοί, κατά αρκετά δις, ιδίως μετά το 2004, περίοδος η οποία και συσσώρευσε και τα μεγάλα χρέη.

Πείνα ante portas

Δεν είναι μόνο οι τράπεζες, τα κράτη και οι λαοί σε stress. Είναι και ο πλανήτης. Ή μάλλον, είναι και ο πλανήτης στρεσαρισμένος, για τον ίδιο λόγο που και οι τράπεζες, τα κράτη και οι λαοί είναι σε κατάσταση stress. Και ο λόγος δεν είναι άλλος από το δρόμο που τράβηξε η οικονομία τις τελευταίες δεκαετίες. Ο δρόμος της κερδοσκοπίας επί παντός επιστητού, ο δρόμος της ανελέητης εκμετάλλευσης της γης και των ανθρώπων, η αντίληψη ότι ο πλανήτης είναι ένα ουδέτερο απύθμενο πηγάδι απ’ όπου μπορούμε να τραβάμε όσο νερό και πετρέλαιο τραβάει η ψυχή μας, να ρίχνουμε όσα χημικά θέλουμε και να καλλιεργούμε ό,τι θέλουμε και σε όσες ποσότητες τα θέλουμε.

Κι αυτό αποτυπώνεται με τον πιο αδιαφιλονίκητο τρόπο και στην πορεία που έχει πάρει ο δείκτης τιμών των τροφίμων παγκοσμίως εδώ και μια δεκαετία τουλάχιστον, πορεία, σταθερά και ακάθεκτα ανοδική, η οποία δεν είναι αποτέλεσμα μόνο της παρούσας κρίσης, αλλά πηγαίνει πολλές δεκαετίες πίσω. Όλοι θυμόμαστε την απότομη άνοδο των τιμών την περίοδο 2007-2008, με αποκορύφωμα τον Ιούνιο του 2008, η οποία και πυροδότησε βίαιες εξεγέρσεις σε όλα τα σημεία του πλανήτη και έσπρωξε κάποια 100 εκατ. ανθρώπων πιο βαθιά στη φτώχια. Η πτώση τιμών που ακολούθησε αμέσως, φάνηκε να δρα καθησυχαστικά, αλλά ο εφησυχασμός δεν κράτησε για πολύ. Το φθινόπωρο που μας πέρασε οι τιμές άρχισαν πάλι να τραβούν την ανηφόρα, δίνοντας το έναυσμα για νέες εξεγέρσεις στην Αλγερία, Αίγυπτο και Μπαγκλαντές και το θέμα ξαναήρθε πρόσφατα πάλι στην επικαιρότητα από το γεγονός ότι ο εν λόγω δείκτης τιμών κατέγραψε άλλο ένα υψηλό ρεκόρ, το υψηλότερο εδώ και 20 χρόνια, από τότε που άρχισε να καταγράφεται, με αποτέλεσμα να καταδικαστούν άλλα 44 εκατ. άνθρωποι στο μαρτύριο του άδειου πιάτου.

Απ’ όπου και να το πιάσεις το ζήτημα, παρά την αύξηση της παραγωγικότητας και των εισοδημάτων, η πείνα τείνει να καταστεί ενδημική, να εξαπλώνεται και να χτυπά όχι μόνο τις συνήθεις περιοχές του αναπτυσσόμενου κόσμου, μα και του ανεπτυγμένου. Πάνω στην ώρα ήρθε και η έκθεση της ανθρωπιστικής οργάνωσης Oxfam η οποία μιλά για διπλασιασμό των τιμών μέχρι το 2030, γεγονός που θα σημαίνει ότι ένα μέσο νοικοκυριό του αναπτυγμένο πλέον κόσμου θα πρέπει να δαπανά γύρω στο 20% των εισοδημάτων του μόνο για να τραφεί. Ενώ για τον αναπτυσσόμενο, το αποτέλεσμα θα είναι είτε ολόκληρο το εισόδημα να πηγαίνει στα τρόφιμα, είτε τα τρόφιμα να μην μπορούν να φτάσουν στο τραπέζι του εντελώς. Αλλά ακόμα και έτσι όπως είναι σήμερα οι τιμές, με τόσους ανέργους και υπο-απασχολούμενους η πείνα βγαίνει από τη σφαίρα του ενδεχόμενου και εγκαθίσταται στη σφαίρα του πραγματικού.

Ποιοι είναι λοιπόν οι λόγοι;

Είναι η αύξηση του πληθυσμού αυτή, που αυξάνει τη ζήτηση και τις τιμές, οπότε αν ξεπαστρεύονταν μερικά εκατομμύρια οι τιμές θα γύριζαν στο φυσιολογικό; Είναι η μειωμένη παραγωγικότητα, οπότε το πρόβλημα θα λυνόταν αν η γεωργία γινόταν περισσότερο βιομηχανοποιημένη και εντατική; Είναι τα εμπόδια στο ελεύθερο εμπόριο, οπότε αν λύνονταν οι λογιών λογιών προστατευτισμοί, οι δασμοί, οι επιδοτήσεις εκ μέρους κυρίως των πλουσίων χωρών και οι εμπορικοί αποκλεισμοί που επιβάλουν ορισμένες χώρες θα επερχόταν και σταθερότητα στις τιμές; Ή τα τρόφιμα που παράγονται είναι μεν αρκετά, (προς το παρόν), υπάρχει όμως πρόβλημα διανομής τροφίμων και κατανομής του πλούτου, ώστε από τη μιά μεριά να υπάρχει αφθονία σε τρόφιμα, από την άλλη όμως να μην υπάρχουν αρκετά χρήματα ν’ αγοραστούν;

Και λέμε «προς το παρόν», όσον αφορά την επάρκεια, γιατί υπάρχουν και άλλοι παράγοντες οι οποίοι εργάζονται ανεπίστρεπτα προς την κατεύθυνση μείωσης της συνολικής παραγωγικής ικανότητας του πλανήτη. Ένας τέτοιος παράγοντας είναι η συντελούμενη κλιματική αλλαγή, με κυριότερες εκφάνσεις της την άνοδο της θερμοκρασίας, την προϊούσα ερημοποίηση μεγάλων, πρότερων γόνιμων εδαφών και την συχνή εμφάνιση έντονων καιρικών φαινομένων με ολέθριες επιπτώσεις στην αγροτική παραγωγή. Για παράδειγμα, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο έγκυρο επιστημονικό περιοδικό Science, την τελευταία τριακονταετία, παρ’ όλο που η παγκόσμια παραγωγή σιταριού αυξήθηκε, η αύξηση αυτή βρέθηκε να υπολείπεται κατά 5.5%, αυτής που θα προέκυπτε αν η θερμοκρασία παρέμενε στα ίδια με πριν επίπεδα, με αποτέλεσμα η χαμένη παραγωγή να επιφέρει επιπρόσθετη αύξηση των τιμών κατά περίπου 12%.

Δεν είναι όμως μόνο η κλιματική αλλαγή, ο κύριος υπεύθυνος για την αύξηση των τιμών. Ένα μεγάλο μερίδιο ευθύνης, γύρω στο 30% με 40% αποδίδεται στη ευρεία καλλιέργεια φυτών κατάλληλων για βιοκαύσιμα. Ενώ στην αρχή η προσπάθεια αυτή χαιρετίστηκε με ενθουσιασμό ως εναλλακτική και φτηνότερη μορφή ενέργειας, στην πορεία αποδείχθηκε μια πολύ κερδοσκοπική επιχείρηση. Το αποτέλεσμα ήταν σε μεγάλες εκτάσεις γης, κυρίως στον αναπτυσσόμενο κόσμο, να μετατραπούν οι καλλιέργειες, από τα παραδοσιακά φυτά τα οποία εξασφάλιζαν τη διατροφή των ντόπιων πληθυσμών, στα πλέον κερδοφόρα «ενεργειακά», τα οποία όμως αρκετές φορές ήταν τα ίδια με τα πρώτα, όπως το καλαμπόκι. Έτσι η άνοδος της τιμής του καλαμποκιού ως βιοκαύσιμο, παρέσυρε ταυτόχρονα προς τα άνω και την τιμή του καλαμποκιού ως τροφή. Γύρω στο δεύτερο μισό του 2010, για παράδειγμα, η τιμή του καλαμποκιού στις ΗΠΑ ανέβηκε απότομα κατά 73%, αύξηση η οποία αποδόθηκε στη μεγάλη ζήτηση που είχε ως βιοκάυσιμο, από χώρες όπως Κίνα, Ινδία, Ινδονησία κ.α.

Οι αυξήσεις επίσης της τιμής του πετρελαίου μετακυλίονται ευθέως και στις τιμές των τροφίμων, μέσω των αυξήσεων που επέρχονται στα γεωργικά μηχανήματα, στα λιπάσματα και στις μεταφορές. Αν κάποιος σχεδιάσει τη χρονική μεταβολή της τιμής του πετρελαίου και του παγκόσμιου δείκτη τροφίμων κατά την τελευταία δεκαετία, θα διαπιστώσει με μεγάλη έκπληξη ότι οι δυο αυτές καμπύλες ακολουθούν τις ίδιες ακριβώς διακυμάνσεις.

Κλείνοντας δε, θα αναφερθούμε και στον παράγοντα κερδοσκοπία όπως αυτή λαμβάνει χώρα στα χρηματιστήρια αγαθών και εμπορευμάτων από ποικίλα hedge funds, κυρίως μετά την εκδήλωση της πρόσφατης οικονομικής κρίσης, όταν τα τρομαγμένα κεφάλαια άρχισαν ν’ αναζητούν ένα πιο σίγουρο τόπο για αγκυροβόλι. Ενώ οι κερδοσκοπικές επιθέσεις, που συνήθως λαμβάνουν τη μορφή στοιχημάτων πάνω σε μελλοντικές σοδιές μπορεί να ευθύνονται για τις απότομες διακυμάνσεις του παγκόσμιου δείκτη τιμών τροφίμων, όπως συνέβη το 2008, εν τούτοις, η συνεχιζόμενη για χρόνια αύξηση της τιμής αυτού προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από τη σύνθεση παραγόντων που είτε προκύπτουν από την ίδια την κλιματική αλλαγή, (ερημοποίηση, ακραία καιρικά φαινόμενα), είτε από τις λύσεις που το πολιτικό σύστημα έχει επιλέξει για να την αντιμετωπίσει, ( καλλιέργειες για βιοκαύσιμα).

Τι πουλάει μια κυβέρνηση τεχνοκρατών;

Η κυβέρνηση βρίσκεται ήδη στριμωγμένη. Για εκλογές, ούτε λόγος, οι Βρυξέλλες και το ΔΝΤ το απαγορεύουν δια ροπάλου. Αν η δημοκρατία δεν έχει, υποτίθεται, αδιέξοδα, διότι ανά πάσα στιγμή μπορεί να προκηρύξει εκλογές, η παρούσα δυστοκία, με το να μην επιτρέπεται ουσιαστικά στην κυβέρνηση να διαχειριστεί το πολιτειακό, αποτελεί τρανή απόδειξη ότι στη χώρα μας η δημοκρατία έχει καταλυθεί από ξένες δυνάμεις, και αυτό δεν είναι πλεονασμός, αλλά η πραγματικότητα. Και στην περίοδο της κατοχής ακόμα, η κυβέρνηση από έλληνες απαρτιζόταν. Το ότι αυτοί που κατέχουν σήμερα υπουργικές θέσεις έχουν ελληνικά ονόματα, δεν λέει και τίποτε. Αχυράνθρωποι είναι.

Τι άλλα όμως περιθώρια ελιγμών έχει, ώστε να μην πέσει και ο φερετζές των προσχημάτων; Ας πούμε ένα ανασχηματισμό, για να θολώσει τα νερά, αλλά με τόσο κόσμο στις πλατείες, δύσκολα θα χρυσώσει το χάπι του ανασχηματισμού. Το να κάνει οικουμενική, ούτε λόγος, μιας και το άλλο χάπι της συναίνεσης κανείς απ’ την αντιπολίτευση δεν θέλει πλέον να το καταπιεί. Δεν είναι δα και τόσο ηλίθιοι να το κάνουν τώρα.

Το γυρίζει απ’ εδώ, το γυρίζει απ’ εκεί, και φλερτάρει με την ιδέα μιας κυβέρνησης τεχνοκρατών. Τι θέλει να πλασάρει μ’ αυτό;

1. Ότι για παράδειγμα η αποτυχία εφαρμογής του μνημονίου είναι αποτέλεσμα ανικανότητας. Ότι φταίνε οι υπουργοί που δεν το υλοποιούν, γιατί δεν είχαν περάσει, ας πούμε, με άριστα δέκα, τις εξετάσεις στην οικονομετρία και τα μακροοικονομικά. Ενώ ο Παπαδήμος, είχε αποφοιτήσει πρώτος και με διάκριση επιπλέον, και κατά συνέπεια είναι περισσότερο άξιος και ικανός.

2. Ότι μια κυβέρνηση τεχνοκρατών δεν θα υπολογίσει το πολιτικό κόστος. Ποιο είναι όμως αυτό το πολιτικό κόστος, το οποίο, όπως διακηρύττει και ο ίδιος ο ΓΑΠ, ουδόλως τον ενδιαφέρει; Τι είναι πολιτικό κόστος; Είναι η δυσφορία του λαού από το σκληρό πήδημα. Επομένως, η ουσία είναι ότι η κυβέρνηση ψάχνει για έναν ικανότερο επιβήτορα. Κάποιον πιο ορμητικό, κι απ’ τον Στρος Καν, για παράδειγμα μιας και ο τελευταίος το παράκανε και βρίσκεται στη φυλακή από υπερβολική επίδειξη ικανοτήτων.

3. Ότι η κυβέρνηση μιας χώρας είναι θέμα οικονομικό, και πιστής εφαρμογής κάποιων κανόνων, η αποτελεσματικότητα, όμως, των οποίων αμφισβητείται και από τους ίδιους τους ομογάλακτους και ομοτράπεζους του πρωθυπουργού. Άρα, ακόμα και τον ικανότερο επιβήτορα να βρει, κανένα spread δεν πρόκειται να πειστεί να χαμηλώσει τις απαιτήσεις του। Πόσο μάλλον ο λαός.

4. Ότι ο κόσμος, επειδή έχει σιχαθεί τα κόμματα και τους πολιτικούς, θα είναι έτοιμος να θαμπωθεί και να λατρέψει τους ειδικούς και τους επαΐοντες, μιας και δεν μαγαρίστηκαν ποτέ αγορεύοντες από κάποιο μπαλκόνι. Φοβερή μπλόφα! Ο κόσμος όμως δεν είναι τόσο ηλίθιος ώστε να μπερδεύει την πολιτική με τους πολιτικούς, και επιπλέον γνωρίζει πολύ καλά ότι οι δήθεν απολιτικοί-τεχνοκράτες, όντες εντελώς συγκεκριμένοι, και όχι άλλοι, βγαλμένοι μάλιστα κι από την ίδια μαρμίτα με τους τρέχοντες, θα κληθούν να εφαρμόσουν ένα κάργα πολιτικό σχέδιο, αυτό του γνωστού περιεχομένου Μνημονίων ένα έως άπειρον... Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος προσφυγής σε μια τέτοια κυβέρνηση.

5. Ότι αποδεχόμενος ο λαός τους τεχνοκράτες με τον μανδύα του πολιτικού, θα είναι ευκολότερο να αποδεχτεί και την κυβέρνηση της τρόικας, η οποία θα υποδύεται τους συμβούλους των τεχνοκρατών, αφού τελικά, όλοι θα είναι τεχνοκράτες, από την ίδια κολεγιά και τίποτα το διαφορετικό.

Με κάτι τέτοιες κουτοπονηριές λοιπόν πιστεύουν ότι θα συνεχίσουν να πορεύονται, να κορδώνονται για τα επιτεύγματά τους και να κερδίζουν χρόνο. Θα έλεγα ότι είναι μόνο ανόητοι, αλλά μετά κι από το προχθεσινό βίντεο γλιστρούν επικίνδυνα και προς τη γραφικότητα. Αν είναι να περισωθούν, ας μην το κουράζουν άλλο. Ας βάλουνε λουκέτο στη βουλή και ας το πούνε καθαρά και ...τίμια!

Εμπορικοί εταίροι της Ελλάδας

Το ποσοστό των ελληνικών εξαγωγών το διάστημα ΙΑΝ-ΝΟΕ 2010 σε χώρες της ευρωζώνης, δηλαδή σε χώρες που μοιράζονται το ίδιο μ’ εμάς νόμισμα, σύμφωνα με στοιχεία του Ελληνικού Οργανισμού Εξωτερικού Εμπορίου (ΟΠΕ) Α.Ε., μετά από επεξεργασία των στατιστικών δεδομένων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛ.ΣΤΑΤ, είναι το ακόλουθο:

ΓΕΡΜΑΝΙΑ 11,3%

ΙΤΑΛΙΑ 10,9%

ΚΥΠΡΟΣ 7,2%

ΓΑΛΛΙΑ 3,8%

ΙΣΠΑΝΙΑ 2,5%

ΟΛΛΑΝΔΙΑ 2,4%

ΒΕΛΓΙΟ 1,5%

ΑΥΣΤΡΙΑ 1,0%

ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ 0,8%

ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 0,7%

ΣΛΟΒΕΝΙΑ 0,6%

ΣΛΟΒΑΚΙΑ 0,3%

ΜΑΛΤΑ 0.2%

ΙΡΛΑΝΔΙΑ 0,2%

ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ 0,1%

ΕΣΘΟΝΙΑ 0,0%

ΣΥΝΟΛΟ=43,5%

Το συμπέρασμα είναι ότι το 56,5% των εξαγωγών μας κατευθύνεται σε χώρες εκτός ΟΝΕ, γεγονός που σημαίνει ότι ένα ισχυρό ευρώ κάθε άλλο παρά τις ευνοεί. Το αντίθετο μάλιστα. Και τούτο για δυο λόγους: 1. λόγω της συστηματικής αύξησης των εμπορικών μας ελλειμμάτων εξ αιτίας του ίδιου του ευρώ, (δειτε για παράδειγμα, το παρακάτω γράφημα), και 2. διότι ένα ισχυρό ευρώ, το οποίο δεν ανταποκρίνεται στις δυνατότητες της οικονομίας μας, μάς θέτει σε ακόμα δυσμενέστερη θέση σε σχέση με τους εκτός ΟΝΕ εμπορικούς μας εταίρους, οι οποίοι είναι και οι πολυπληθέστεροι.

Το ευρώ λοιπόν, πέρα από τη συμβολική του αξία, σαν εργαλείο δυνητικής ενοποίησης λαών ενός συγκεκριμένου χώρου, πόση πραγματική αξία έχει για τη χώρα μας;

Εχθρός δίχως όπλα

Μετά από ένα και πλέον χρόνο συμβίωσης με την τρόικα, νομίζω ότι έχουμε πια εμπεδώσει τον τρόπο με τον οποίο δρα. Έχοντας συνεργούς ένα κομμάτι της διεθνούς και ντόπιας καμόρα, ας πούμε την κυβέρνηση και τα ΜΜΕ, προκειμένου να κάνει αποδεκτές τις εκάστοτε απαιτήσεις της, φροντίζει να εξαπολύσει εκ των προτέρων τους έμμισθους αναισθησιολόγους της, ώστε με το Φόβο σαν αναισθητικό να αδρανοποιήσει το μίσος και την οργή, και να πετύχει τη λιγότερη δυνατή αντίδραση.

Ο τρόπος δράσης της τρόικας δεν διαφέρει απ’ αυτόν των κοινών εκβιαστών, πράγμα συμβατό με το ρόλο της ως τοκογλύφου, προσώπου ιδιαίτερα μισητού σε όλους τους τόπους και σ’ όλες τις εποχές.

Η στρατηγική της τρόικας γίνεται ιδιαίτερα εμφανής αν παρακολουθήσουμε προσεκτικά το τελευταίο επεισόδιο με την 5η δόση.

Για να την αποδεσμεύσει, εκβιάζει απροκάλυπτα για την περίφημη συναίνεση και με το επικείμενο στέγνωμα των ταμείων της χώρας.

Οι ντόπιοι συνεργοί, και του Προέδρου συμπεριλαμβανομένου, σχεδιάζουν την υψηλής θεαματικότητας τελετουργία του προεδρικού μεγάρου, για να τονίσουν με τρόπο όσο γίνεται πιο δραματικό την κρισιμότητα της κατάστασης.

Παρ’ όλα αυτά η σκηνοθεσία δεν πείθει, το αποτέλεσμα παραμένει, ως αναμενόταν, αρνητικό, γεγονός που πιστοποιεί την αποτυχία της «επιχείρησης – εκβιασμός».

Αν τώρα, όλα τα προηγούμενα τα εννοούσαν, σήμερα τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά, η δόση δεν θα είχε δοθεί, και το ΔΝΤ, πιθανόν θα είχε αποχωρήσει. Σαν συνεπείς όμως και έμπειροι εκβιαστές, δεν αποχωρούν. Τουναντίον μάλιστα, βρίσκουν, εκ των υστέρων, και πέντε δέκα επαινετικές κουβέντες να πουν (δια στόματος Τόμσεν), για την πρόοδο και την ελπιδοφόρα έκβαση του προγράμματος που ήδη τρέχει.

Ως αποτέλεσμα, η 5η δόση αποδεσμεύεται, και τούτο παρά το γεγονός ότι ούτε η συναίνεση επετεύχθη, ούτε το μνημόνιο απέδωσε μέχρι τώρα τ’ αναμενόμενα.

Αν αυτό που κάνει έναν κοινό τυχάρπαστο τοκογλύφο να εκβιάζει είναι ο Φόβος που τον διακατέχει ότι το θύμα, είτε θα του επιτεθεί κάποια ωραία νύχτα και θα τον δολοφονήσει, είτε δεν θα τού επιστρέψει πίσω τα δανεικά, γιατί να μην υποθέσουμε ότι είναι αυτός ο ίδιος ο μηχανισμός που λειτουργεί και στην περίπτωση της τρόικας, ως εμπροσθοφυλακής της διεθνούς τοκογλυφίας;

Η τρόικα ουσιαστικά μπαίνει σε μια μάχη ξεβράκωτη και δίχως όπλα, παρά μόνο τον φόβο που μπορεί να σπείρει απλόχερα στον εχθρό. Γιατί τα όπλα είναι όλα στα δικά μας χέρια. Κι αυτά είναι, όπως το ξέρουμε πολύ καλά, το χρέος, που ανά πάσα στιγμή μπορούμε ν’ αρνηθούμε.

Μπορεί να το χρησιμοποιήσουμε αυτό το όπλο, μπορεί και όχι. Αλλά σε κάθε περίπτωση δεν είναι για το καλό μας να ξέρει ο εχθρός τις αποφάσεις μας. Ας αντιστρέψουμε λοιπόν τα βέλη, κι ας αφήσουμε να αιωρείται σαν μαύρο σύννεφο πάνω απ’ τα κεφάλια τους αυτή η πιθανότητα. Όπως το ιστορικό της δράσης τους έδειξε, οι τύποι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στις διαθέσεις των άλλων. Δλδ, ημών.

Βρώμικες Λέξεις

Η οικονομία, όπως το έχουμε πει πολλές φορές, και ομοίως πολλοί περισσότεροι πριν από μας, δεν είναι ανεξάρτητη από την πολιτική, και κατά συνέπεια από την ιδεολογία που το εκάστοτε πολιτικό σύστημα υιοθετεί για να δικαιολογεί την στήριξη του τάδε ή του δείνα οικονομικού συστήματος. Και οικονομικό σύστημα δεν είναι τίποτε άλλο από το πώς θα γίνει η μοιρασιά. Ποιοι δηλαδή, θα πάρουν πόσο και τι. Τίποτε λιγότερο, τίποτε περισσότερο. Ο Μαρξισμός πολεμήθηκε όχι σαν σκέτη οικονομική θεωρία, άλλωστε μπορεί να ενδύεται την ακαδημαϊκή τήβεννο και να διδάσκεται και στα πλέον αντιδραστικά πανεπιστήμια, αλλά σαν τέτοια, που μπορεί να παράξει συγκεκριμένη πολιτική.

Ομοίως, ο νεοφιλελευθερισμός δεν είναι από μόνο του ένα οικονομικό σύστημα που στηρίζεται σε ορισμένες γνωστές γραμμές, αλλά κυρίως ένα συνεκτικό ιδεολογικό σύστημα το οποίο ξαναδιαβάζει τον κόσμο πάνω στις ίδια παρτιτούρα. Μπόλιασε κόσμο για τρεις συνεχείς δεκαετίες, ώστε μια ολόκληρη γενιά σήμερα να μην μπορεί να κατανοήσει την πραγματικότητα και να σκεφτεί, παρά μόνο μέσα από το πλαίσιο και το λεξιλόγιο του νεοφιλελευθερισμού.

Κάθε όμως ιδεολογικό σύστημα για να ριζώσει πρέπει να μασκαρευτεί, να σβήσει τις καταβολές του, και να φανεί σαν κάτι αιώνιο, αρχέγονο, αναλλοίωτο, σαν την ενσάρκωση προαιώνιων και οικουμενικών αξιών και αληθειών. Η πρώιμη νεοφιλεύθερη ιδεολογία, κάπως ατζαμήδικα πάτησε πάνω στις αρχές της αγοράς τις οποίες και μετέφερε με επιτυχία στο κοινωνικό πεδίο, τόσο ώστε να έχουμε φτάσει μέχρι και στο σημείο να τις αναπαράγουμε και στις πατροπαράδοτες ευχές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς: καλό και δημιουργικό το Νέο έτος, καλό και παραγωγικό το Νέο έτος, κλπ.

Στο δεύτερο στάδιο, κι αφού όλο και περισσότεροι είχαν αρχίσει να αντιλαμβάνονται ότι το παιχνίδι ήταν σικέ, τα think tank του νεοφιλευθερισμού, αποφάσισαν να ρίξουν καινούργιο εμπόρευμα στην αγορά. Καινούργιες ιδέες, καινούργιες λέξεις, που να μην παραπέμπουν στο χυδαίο της αγοράς αυτή τη φορά, άλλωστε στο χρηματιστήριο των ιδεών η αποτελεσματικότητα και η παραγωγικότητα σαν εγγενείς αξίες της ανθρώπινης φύσης είχαν αρχίσει να παίρνουν την κατρακύλα. Είχε μεσολαβήσει και η κρίση, ντε. Ποιος θα τολμούσε να αγιογραφεί τις αγορές και τις αξίες της τόσο ξεδιάντροπα, όπως και πριν;

Η επίθεση αυτή τη φορά ήταν σε λέξεις πιο noble, και πιο πανανθρώπινες, λέξεις τις οποίες θα μπορούσε να οικειοποιηθεί χωρίς να προκαλέσει υποψίες. Ποιος θα μπορούσε να αντισταθεί στην επίκληση της Λογικής, ποιος θα ήθελε να στιγματιστεί σαν παράλογος; Ποιος δεν θα ήθελε να λογίζεται σαν Υπεύθυνος; Παράλληλα λοιπόν με το κούρσεμα της Λογικής και της Υπευθυνότητας, παράπλευρες απώλειες υπέστησαν και άλλες λέξεις, όπως η Σωφροσύνη, ο Λαϊκισμός, και τελευταία, (μέσα από το σωτηριολογικό κείμενο των θλιβερών 32 της Αποκάλυψης), ο Τολμητίας!

Ως ορισμός του Λογικού ήταν όσα περιλαμβανόταν στα ευαγγέλια του Πάσχου, του Χαρίδημου, του Στέφανου, της Μιράντας και των συν αυτών. Ο,τιδήποτε έξω από αυτά ήταν εκ προοιμίου παράλογο. Ως ορισμός της Υπευθυνότητας, την οποία λάνσαρε πρώτος, είναι αλήθεια, ο Καραμανλής ο Μικρός, ήταν η υπακοή στο Λογικό, όπως αυτό αναλυόταν στα προαναφερθέντα κείμενα. Οποιαδήποτε πράξη που δεν συμμορφωνόταν με το συγκεκριμένο πλαίσιο ορισμού του Λογικού, εθεωρείτο ανεύθυνη και εξοβελιστέα και ο φορέας της, ανεύθυνος και κατακριτέος.

Για να μην μακρηγορώ, το ίδιο συνέβη και με το περιεχόμενο της Σωφροσύνης, του Λαϊκισμού και της Τόλμης.

Πριν από δυο περίπου χρόνια, πέρασα μια ολόκληρη νύχτα στο πλυσταριό, τρίβοντας και ξετρίβοντας, να καθαρίσω απ’ τους λεκέδες, την παραγωγικότητα, την αποτελεσματικότητα, την ανταγωνιστικότητα, την χρηστικότητα, την αγορά και την ορθολογικότητα.

Αύριο, ήρθε ο καιρός, να ξανακάνω το ίδιο και με τη νέα φουρνιά. Θα τις απλώσω μετά στον ήλιο, κι όταν στεγνώσουν και τις μαζέψω θα είναι πάλι καθαρές κι ετοιμοπόλεμες

Y.Γ. Δείτε και μια παλια ανάρτηση: "Το λεξιλόγιο του νεοφιλελευθερισμού".

Τα λάθη της Τρόικας

Θα περίμενε κανείς τόσοι έμπειροι πολιτικοί και τεχνοκράτες να είχαν κάνει λιγότερα λάθη. Και δεν υπεισέρχομαι σε θέματα οικονομικής πολιτικής, όπου εκεί τα πάνε περίφημα, εφαρμόζοντας κατά γράμμα αυτά στα οποία έχουν εντρυφήσει, αλλά σε θέματα πολιτικής τακτικής.

Είναι δυνατόν κύριε Τομσεν μου και κύριε Παπακωνσταντίνε μου να βάζετε θέματα κατάλυσης εθνικής κυριαρχίας τέτοια εποχή; Τώρα που μάς έφτασε ο Μάης, εμπρός με βήμα ταχύ, τώρα που ανθίζουν τα σπαρτά και βγάζει η γη χορτάρι, τώρα που ζέστανε ο καιρός κι ο κόσμος βγήκε, όπως κάνει κάθε χρόνο τέτοια εποχή, σουλάτσο στις πλατείες, τώρα που τελείωσαν οι πανελλήνιες κι άντε να μαντρώσεις τόσο αίμα που βράζει στα δωμάτια και τα καφενεία, τώρα που ακόμα δεν έχουν αρχίζει οι άδειες και οι πόλεις είναι ακόμα γεμάτες; Τώρα βρήκατε να πετάξετε τη βόμβα του ξεπουλήματος;

Δεν περιμένατε μέχρι το Νοέμβρη, για παράδειγμα, μέχρι το Δεκέμβρη; Τότε που ο κόσμος θα ήταν μαντρωμένος στα σπίτια του κατηφής, και τα παιδιά στα φροντιστήρια; Ποιος θα κατέβαινε σ’ ένα βρεγμένο Σύνταγμα, σε μια πλατεία που θα την έδερνε το ξεροβόρι; Κανένας απελπισμένος καστανάς, κι αυτό αν και εφ’ όσον. Υπήρχε ποτέ περίπτωση να στηθούν σκηνές; Πού; Στο λασπωμένο χορτάρι; Υπήρχε ποτέ περίπτωση να γίνει συνέλευση ανοιχτή; Ποιος θα μπορούσε να αντέξει το χιονιά; Μοιραία ο κόσμος θα λούφαζε στα σπίτια του, κι όλα θα ήταν μια χαρά, οι πόλεις βουβές, και η διάσωση να προχωράει απρόσκοπτη.

Είναι αλήθεια, λοιπόν. Κρίμα τα πτυχία τους. Οι άνθρωποι είναι όντως πολύ ατζαμήδες…

Σύνταγμα: Όπλο ανατροπής

Όσο περνάνε οι μέρες, και όσο περισσότερο αποκαλύπτονται οι προθέσεις των «εταίρων» για την επιβολή καθεστώτος ανοιχτής κατοχής στη χώρα, όχι πλέον μεταφορικά, αλλά με την πλήρη και ουσιαστική σημασία του όρου, μέσα από την απευθείας διαχείριση του εθνικού πλούτου, με την σχεδιαζόμενη υφαρπαγή των φόρων, και με την οικονομική αποστράγγιση του πληθυσμού, τόσο και λιγότερο πρέπει να ολιγωρούμε.

Το Σύνταγμα έκανε μια σπουδαία αρχή, κατάφερε να κατεβάσει όλον αυτόν τον κόσμο που για χρόνια ήταν κρυμμένος στα malls και τις καφετέριες, κατάφερε να οργανώσει λαϊκές συνελεύσεις και να δώσει τον λόγο στον καθένα που παρέμενε βουβός και παθητικός δέκτης του τηλεοπτικού και κυβερνητικού εμετού, κατάφερε να κρατήσει αυτόν τον κόσμο στην πλατεία, και κατάφερε να οργανώσει στοιχειώδεις πρακτικές ανάγκες αποτελεσματικά, αλλά αυτό και μόνο δεν φτάνει, για τον λόγο ότι δεν υπάρχει χρόνος, τη στιγμή που τα τανκ της άλωσης έχουν ήδη ανάψει και ζεσταίνουν τις μηχανές τους, τη στιγμή που οι συνοριοφύλακες μπορούν πια και ανιχνεύουν στον ορίζοντα τον κουρνιαχτό τους.

Το Σύνταγμα έχει δυο δυνατότητες. Είτε να μετατραπεί σε μια φολκλορική γιορτή ανάτασης και εκτόνωσης, όπου όλοι μαζί χαιρόμαστε μια ιδιότυπη ελευθερία και δύναμη, περνάμε καλά, βλέπουμε φίλους και γνωστούς, τραγουδάμε, μιλάμε και βρίζουμε, ακόμα και σε ένα εναλλακτικό σχολείο αφύπνισης και ριζοσπαστικοποίησης, είτε σε ένα αιχμηρό εργαλείο ανατροπής. Το Σύνταγμα αν περιπέσει στη λούμπα του ναρκισσισμού και του αυτοθαυμασμού γιαυτό που επιτεύχθηκε θα έχει προς το παρόν αχρηστευθεί. Και τονίζω το «προς το παρόν», γιατί τίποτε απ’ αυτό που συμβαίνει εκεί αυτή την ώρα δεν πρόκειται να πάει χαμένο, παρά θα φωλιάσει στην πάνω-πάνω μεριά της ψυχής σαν βίωμα που θα μπορεί γρήγορα ν’ ανακληθεί σε μια επόμενη ώρα, που θα ξανάρθει σύντομα. Υπάρχει όμως χρόνος;

Το ζήτημα πλέον δεν είναι αν θα έρθουν ή όχι τα ΜΜΕ στην πλατεία, το ζήτημα δεν είναι να εγκλωβιστούμε , να περιχαρακωθούμε σε ένα δικό μας χώρο, αμόλυντο και καθαρό από κάθε τι που δεκαετίες βρώμιζε ψυχές και συνειδήσεις, το Σύνταγμα δεν είναι καθαρτήριο, δεν είναι σανατόριο. Το ζήτημα που τίθεται δεν είναι αν θα ακυρώσουμε τα ίδια τα ΜΜΕ, το ζήτημα είναι αν θα καταλάβουμε τους πομπούς των ΜΜΕ, το ζήτημα είναι αν θα κλείσουμε την κάνουλα του δυσώδους υγρού που διαστρέφει και μαγαρίζει κάθε βράδυ τις συνειδήσεις, το ζήτημα είναι αν θα φύγουμε από το Σύνταγμα, το ζήτημα είναι αν θα φύγουμε για να εγκατασταθούμε στα γύρω Υπουργεία, στα παραπέρα εργοστάσια, το ζήτημα είναι αν θα ενωθούμε με όλες τις εκατοντάδες εστίες αντίστασης στους χώρους της δουλειάς μαζί με τους εργαζόμενους που δίνουν τις δικές τους εκατοντάδες μάχες, το ζήτημα είναι αν το Σύνταγμα θα βλαστήσει χιλιάδες μαχαίρια που θα κόψουν τον ομφάλιο λώρο που συνδέει την κοινωνία με την σαπίλα.

Κατά την άποψή μου, το τελικό χρέος του Συντάγματος είναι να καταστεί ο καταλύτης για την ανατροπή, πρώτα αυτής της κυβέρνησης και για το μετά το ξανασυζητάμε. Πάλι στο Σύνταγμα...

Το Σύνταγμα και η επόμενη μέρα

Με τόσο κόσμο για μέρες στο Σύνταγμα και στις άλλες πλατείες της χώρας, είναι φανερό ότι το ζήτημα από κατά κύριο λόγο οικονομικό, όπως το προσλαμβάναμε τον προηγούμενο καιρό, ψιλοκοσκινίζοντας τη βιωσιμότητα των διαφόρων εναλλακτικών λύσεων, έχει ανακηρυχθεί σε πολιτικό.

Και τούτο γιατί τα περιθώρια έχουν υπερβολικά στενέψει. Όπως λένε και οι FT σήμερα, δεν υπάρχει soft λύση για την Αθήνα. Το χρέος δεν είναι βιώσιμο, είναι αδύνατον να εξυπηρετηθεί και όποια απόφαση και να ληφθεί τον Ιούνιο δεν θα κάνει τίποτα παραπάνω από μια τρύπα στο νερό. Δηλαδή, το πρόβλημα εξυπηρέτησης του χρέους θα ξαναεμφανιστεί εντονότερο λίγους μήνες μετά, μετά την πρόσκαιρη ευφορία της κυβέρνησης, και αφού τελειώσουν τα μπάνια του λαού. Το δίλημμα που βάζει ο Münchau είναι ή η ΕΕ να βάλει βαθιά το χέρι στη τσέπη και να συνεχίζει να ρίχνει ρευστό σε ένα τρύπιο κουβά, με την ελπίδα ότι κάποτε η τρύπα θα κλείσει, ή η Ελλάδα να προχωρήσει σε ένα ξεγυρισμένο κούρεμα στο 50%-70% της τιμής των ομολόγων, ή σε μια γενναία διαγραφή του χρέους. Είτε με το ένα, είτε με το άλλο κάποιοι θα μείνουν πολύ δυσαρεστημένοι.

Για να υπάρξει ανάπτυξη, πάλι τα περιθώρια είναι υπερβολικά στενά. Δύο είναι πάλι οι λύσεις, αμφότερες κοφτερές, σαν καλοακονισμένο μαχαίρι: διάσπαση της ευρωζώνης με τη δημιουργία ενός γερμανικού πυρήνα, έξοδος από το ευρώ, και υποτίμηση του νέου νομίσματος για την Ελλάδα, ή πολιτική ενοποίηση της Ευρώπης. Διαλέχτε και παίρνετε.

Κι ο χρόνος κυλάει. Η κυβέρνηση έχει χάσει το πηδάλιο, και φλερτάρει με τις πιο απονενοημένες κινήσεις, όπως ολοκληρωτική εκκαθάριση της επιχείρησης Hellas LTD, από την οποία πάλι το χρέος δεν πρόκειται να κερδίσει ούτε πόντο, ή ολίσθηση σε ολιγαρχικές πολιτικές λύσεις, όπως φαίνεται από το φλερτ με κυβέρνηση τεχνοκρατών (δλδ ακόμα περισσότερο νεοφιλελεύθερων και αυτοκτονικών πολιτικών απ’ ό,τι σήμερα), ή από την Παγκάλειας έμπνευσης πραξικοπηματική αλλαγή του εκλογικού νόμου ώστε το κόμμα του 1% να μπορεί να εξασφαλίζει 151 τουλάχιστον βουλευτές, κι αυτό περισσότερο από γενναιοδωρία, μιας και τίποτε δεν θα εμπόδιζε τον νομοθέτη να τού δώριζε και τους 300. Τσιγκουνιές θα κάνουμε τώρα;

Κι ερχόμαστε στο διαταύτα, για το οποίο και κατέβηκε αυθόρμητα, συνειδητά ή ασυνείδητα ο κόσμος στο Σύνταγμα. Κι εδώ βρίσκεται το μεγάλο πολιτικό αδιέξοδο. Για όσους θέλουν να δουν μόνο την αγανάκτηση που αυτό το ετερόκλητο πλήθος εκφράζει, παρακάμπτουν το γεγονός ότι κανένας δεν αποφασίζει να εκφράσει δημόσια την αγανάκτησή του, (θα μπορούσε να συνέχιζε να το κάνει και κατά μόνας, όπως συνέβαινε και μέχρι τώρα), αν ενδόμυχα δεν ζητάει αυτή η αγανάκτηση να μετατραπεί σε όχημα αλλαγής. Η κατεύθυνση της αλλαγής ως ένα βαθμό είναι ενιαία και την ενστερνίζεται τόσο ο κόσμος της πάνω μεριάς της πλατείας μπροστά στη βουλή, όσο και ο κόσμος της γούβας γύρω από το σιντριβάνι. Ας μην γελιόμαστε, το Σύνταγμα δεν είναι ένα, αλλά δυο, χωρίς να θέλω επί του παρόντος να περιγράψω τις φυλές με λεπτότερες γραμμές, συμβάλλοντας έτσι περισσότερο στον διαχωρισμό και τη διάσπαση. Το αίτημα όμως είναι σαφές: πτώση της κυβέρνησης και κατάργηση του μνημονίου. Ως εδώ καλά. Τουλάχιστον υπάρχει κοινή συνισταμένη, η οποία όμως και κινδυνεύει να χαθεί αν δεν υπάρξει ανάμιξη και διάθεση ανταλλαγής αμοιβαίων επισκέψεων μεταξύ των «πάνω» και των «κάτω».

Αλλαγή όμως από ποιον; Μπορεί ένα ετερόκλητο πλήθος να δρομολογήσει αλλαγές, όταν μάλιστα θέτει σαν όρο αδιαπραγμάτευτο τον αποκλεισμό κάθε υπάρχουσας πολιτικής δύναμης από τις τάξεις του; Κι αν ως προς αυτό, καλά κάνει, δεδομένης της διάχυτης δυσπιστίας και του μακροχρόνιου «μη έντιμου» βίου των κομμάτων, όχι κατ’ ανάγκην λόγω διαπλοκής, που δεν αφορά τουλάχιστον τα κόμματα της αριστεράς, αλλά εξ αιτίας της απουσίας τους από τον καθημερινό βίο των ανθρώπων, μπορεί το καθήκον της πολιτικής αλλαγής να το φέρουν εις πέρας οι καθημερινές λαϊκές συνελεύσεις των 9 μμ; Αλλά ας μην πάμε τόσο μακριά ακόμα.

Όσο μπορώ να κρίνω, και με τα σημερινά δεδομένα, θα έλεγα ότι το πλήθος που συγκεντρώνεται καθημερινά στο Σύνταγμα θα μπορούσε όντως να επιφέρει πτώση της κυβέρνησης, αν συνέχιζε να προσέρχεται με την ίδια επιμονή, ορμή και όγκο. Για πόσο όμως καιρό ακόμα; Είναι σίγουρο, ότι μετά από κάποιο χρονικό διάστημα ανοχής, που όπου νάναι εξαντλείται, η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να το διαβάλει, κι αν δεν το κατορθώσει, θα το διαλύσει δια της βίας. Η ζωή όπως την είδαμε τις τελευταίες μέρες στο Σύνταγμα, έχει ημερομηνία λήξης. Κι γιαυτό πρέπει να αρχίζουμε να βάζουμε από τώρα στις καθημερινές συνελεύσεις τον τρόπο δράσης την επόμενη μέρα. Όχι, ότι υπάρχει και ιδιαίτερος καιρός μπροστά μας.

Το λαμπρό σχέδιο του κ. Γιουνκέρ

Όταν τόσοι σπουδαίοι και μεγαλοσχήμονες πελάτες, όπως Deutsche Telekom, Deutsche Bank, Hochtief, HSBC, Citigroup κλπ, συνωστίζονται στην ποδιά σου για ν’ αγοράσουν την πραμάτεια σου, δεν μπορείς παρά να είσαι υπερήφανος για την ποιότητα του εμπορεύματος που εκποιείς, και συνάμα να νοιώθεις ανώτερος για αυτά που δημιούργησες, συγκριτικά με άλλους λαούς, ας πούμε στην τύχη της Μπουρκίνα Φάσο, που όσο κι αν ψάξουν ούτε «ασημικά» θα βρουν, ούτε ποτέ τους θα καταφέρουν να προσελκύσουν όλη αυτή την «καλοσύνη».

Κι όχι μόνο αυτό, αλλά και ολόκληρος Γιουνκέρ μπήκε στον κόπο να ρίξει τη μούρη του και να μάς τείνει χείρα βοηθείας, αναλαμβάνοντας να στήσει για χάρη μας υψηλοτάτων προδιαγραφών Ευρωπαϊκό οργανισμό, εξοπλισμένο με την creme de la creme των ειδικών, και επιφορτισμένο με την κοπιώδη εργασία της πώλησης με τις καλύτερες, αναμφίβολα, τιμές, των πιο αξιόλογων περιουσιακών στοιχείων της πατρίδας μας. Όπως επίσης και να βάλει φρένο στις κακόβουλες διαδόσεις των αγγλοσαξόνων, που μέσα από το διαβολικό τους όργανο τους Financial Times θέλουν την αξία της πατρίδας μας να μην υπερβαίνει κάποια 16 ψωρο-δις. Οι συκοφάντες!

Έκανε μάλιστα και ενδελεχή βιβλιογραφική έρευνα και κατέληξε ότι καλύτερο μοντέλο οργάνωσης από την εταιρία Treuhandanstalt, δεν ήταν δυνατόν να βρεθεί. Ε, για να το πει ο Γιουνκέρ, έτσι πρέπει να ‘ναι.

Ακόμα δεν είχαν προλάβει να ξεμεθύσουν οι γερμανοί, ένθεν και ένθεν του τείχους, από την αναπάντεχη επανένωση, και το πρόγραμμα fast track ενσωμάτωσης της πρώην πλέον ανατολικής Γερμανίας στις αγορές ήταν ήδη έτοιμο. Κι επειδή «αγορές» χωρίς προηγούμενη ιδιωτικοποίηση δεν γίνεται, την 1 Ιουλίου του 1990 γεννήθηκε η εταιρία Treuhand, που παρεμπιπτόντως σημαίνει εμπιστοσύνη, στην κατοχή τής οποίας περιήλθαν όλα τα περιουσιακά στοιχεία της εξ ανατολών αδελφής, τουτέστιν δάση, γαίες, εταιρίες, βιομηχανίες, βιομηχανικός εξοπλισμός, κτήρια, όχι μόνο των εργοστασίων, αλλά και εξοχικές κατοικίες, παιδικοί σταθμοί κλπ, συνολικής αξίας 600 δις μάρκων, δηλαδή περίπου 300 δις ευρώ, με στόχο, όσον αφορά στις επιχειρήσεις την αξιολόγηση της ανταγωνιστικότητας και βιωσιμότητάς τους, και τη γρήγορη πώληση, όσων κρίνονταν ότι περνούσαν τα αντίστοιχα stress-tests, (οι υπόλοιπες διαλύονταν και κατέληγαν σε κάποια χωματερή), σε ενδιαφερόμενους σοβαρούς, πάνω απ’ όλα, επενδυτές, οι οποίοι σύμφωνα με ένα, όπως πάντα, αλάνθαστο σχέδιο θα έφερναν δουλειές, θα κρατούσαν τον κόσμο στα μέρη του, θα ανέβαζαν το βιοτικό επίπεδο ώστε ν’ αγοράζει plasma ΤV και καγιέν, και εν πάση περιπτώσει όλα τα καλούδια του δυτικού παραδείσου, για να μην μακρηγορώ.

Η Τreuhand από το 1990 που ιδρύθηκε, μέχρι το 1994 που έκλεισε, μέσα σε τέσσερα δηλαδή χρόνια κατάφερε να ιδιωτικοποιήσει γύρω στις 14,500 ανατολικογερμανικές εταιρίες και να κλείσει γύρω στις 3,500. Φυσικά μέσα σ’ ένα τέτοιο κλίμα απαξίωσης δεν ήταν λίγα τα περιουσιακά στοιχεία που εκποιήθηκαν αντί πινακίου φακής, με το αιτιολογικό ότι οι επενδυτές θα έριχναν το πολύτιμο κεφάλαιο στο μετά, αφού θα τις αγόραζαν. Κι αυτό είχε σαν αποτέλεσμα, με το τέλος του μεγαλύτερου παζαριού, που είδε ποτέ η ανθρωπότης, η Treuhand να βρεθεί με το ταμείο ελλειμματικό κατά 300 δις μάρκα, δηλαδή 150 δις ευρώ, γεγονός που πιστοποιεί και το μέγεθος του ξεπουλήματος.

Όχι αδίκως λοιπόν οι ανατολικογερμανοί έμειναν με την πίκρα στο στόμα, όχι μόνο για το ξεπούλημα, όχι μόνο για την αποσάθρωση της βιομηχανίας τους, ας μην ξεχνάμε ότι η πρώην Αν. Γερμανία ήταν το 10^ο στη σειρά βιομηχανικό κράτος στον κόσμο, αλλά κυρίως για τη μαζική εξαπάτηση. H Treuhand στην τελική σούμα κατέστρεψε πολλά περισσότερα απ’ ότι δημιούργησε, εξαέρωσε τρεις στις τέσσερις θέσεις εργασίας στη βιομηχανία, οι οποίες δεν αναπληρώθηκαν ούτε και αργότερα όταν εισέβαλε το ελαφρύ ιππικό των εταιριών παροχής υπηρεσιών, απέλυσε εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους, έφτασε την ανεργία στη δεκαετία του 1990 στο 21%, σε σύγκριση με το 9% του εθνικού μέσου όρου και εξανάγκασε πολλούς ανατολικογερμανούς να εγκαταλείψουν τις εστίες τους προς άγραν εργασίας αλλού. Η πλημμυρίδα δε δυτικών προϊόντων μετέτρεψε ένα πρότερο θετικό ισοζύγιο εμπορικών συναλλαγών σε αρνητικό, γεγονός που έχωσε ακόμα πιο βαθιά στο χώμα όσες βιομηχανίες είχαν ακόμα απομείνει όρθιες από τη λεηλασία. Για το πώς δε ένα κοινό νόμισμα, εν προκειμένω το ευρώ, οδήγησε μια άλλη χώρα, πιο νότια, από πλεονάσματα σε εμπορικό έλλειμμα, το γνωρίζουμε ήδη από πρώτο χέρι και δεν χρειάζεται να το αναλύσουμε.

Οι περιοχές της πρώην ανατολικής Γερμανίας ακόμα και σήμερα, μετά είκοσι χρόνια ακόμα δεν λένε να συνέλθουν. Αν εξαιρέσει κανείς τις μεγάλες πόλεις, όπως Λειψία, Δρέσδη και Βερολίνο, στο υπόλοιπο κομμάτι, αυτό που είναι παρόν είναι το κενό, η εγκατάλειψη, και η έλλειψη κατοίκων. Η ανεργία συνεχίζει να παραμένει σε διπλάσιο ποσοστό απ’ ότι στη Δύση, και ο πληθυσμός συνεχίζει να αιμορραγεί είτε από ελάττωση του ποσοστού των γεννήσεων, είτε από τη συνεχιζόμενη μετανάστευση. Έτσι είναι, όταν μια χώρα πεθαίνει, καμιά γυναίκα δεν μπορεί να πιάσει παιδί…

Παρ’ όλα αυτά το μέλλον της πρώην Αν. Γερμανίας προοιωνίζεται λαμπρό. Με την πτώση του ρυθμού γεννήσεων, με τη μετανάστευση, και με τις πρόωρες εξόδους σε τόπους χλοερούς, ελαττώνεται ταυτόχρονα και το διαθέσιμο εργατικό δυναμικό, όπως και ο ρυθμός αναπλήρωσης αυτού, έτσι ώστε σε κάποια χρόνια η ανεργία να έχει σχεδόν εξαλειθφεί. Και όσο πιο γρήγορα μειώνεται ο ενεργός πληθυσμός, τόσο περισσότερο μειώνεται και το ποσοστό ανεργίας. Δε θέλει πολύ μυαλό. Και ο κ. Γιουνκέρ, απ’ ότι φαίνεται, έχει πολύ. Πάρα πολύ…

Οι κακές συνέπειες του ανταγωνισμού

του Ν. P.

Με αφορμή την πρόσφατη ανάρτηση της Cynical «Τα δώρα των ιδιωτικοποιήσεων» (23/5/2011), ήθελα να πω συμπληρωματικά μερικά πράγματα:

• Το θεωρητικό μέρος. Οι φοιτητές στις οικονομικές σχολές μαθαίνουν ότι οι αγορές διατάσσονται ως εξής: Η κοινωνικά ωφελιμότερη αγορά είναι ο ελεύθερος ανταγωνισμός: Παράγονται οι μεγαλύτερες ποσότητες κάποιου αγαθού ή υπηρεσίας και διατίθενται στη χαμηλότερη τιμή ανά μονάδα. Η δυσμενέστερη αγορά είναι το μονοπώλιο: παράγονται οι μικρότερες ποσότητες κάποιου αγαθού ή υπηρεσίας και διατίθενται στην υψηλότερη τιμή ανά μονάδα. Το ολιγοπώλιο είναι και από τις δύο απόψεις, (ποσότητα – τιμή), κάπου στη μέση. Αν μάλιστα υπάρχει συνεννόηση μεταξύ των ανταγωνιστών μιλάμε για καρτέλ και σχεδόν εξομοιώνεται με μονοπώλιο, ενώ αν δεν υπάρχει καμία συνεννόηση φτάνουμε περίπου στον ελεύθερο ανταγωνισμό. Άρα, με βάση τα παραπάνω, ο καθένας νομιμοποιείται να βγαίνει και να λέει ότι μας συμφέρει ο ανταγωνισμός. ΟΜΩΣ ΠΡΟΣΟΧΗ!, (αυτό δεν λέγεται στους φοιτητές), η βασική υπόθεση για να φτάσουμε στα πιο πάνω συμπεράσματα, είναι ότι ο κάθε παραγωγός μεγιστοποιεί τα κέρδη του. Αν ένα μονοπώλιο δεν στοχεύει σε μεγιστοποίηση των κερδών του, και τέτοιο είναι ένα κρατικό μονοπώλιο, μια επιχείρηση κοινής ωφέλειας, κλπ, δεν μπορούμε με κανέναν τρόπο να φτάσουμε στα πιο πάνω συμπεράσματα. Ίσα – ίσα, επειδή ένα μονοπώλιο έχει οικονομίες κλίμακας που δεν μπορούν να τις φτάσουν 2 – 3 ανταγωνιστές που μοιράζονται την αγορά, τότε ένα τέτοιο μη – κερδοσκοπικό μονοπώλιο είναι η βέλτιστη κοινωνικά λύση. Από εδώ και πέρα μπορούν να επιστρατευτούν άλλου τύπου επιχειρήματα εναντίον ενός κρατικού μονοπωλίου σχετικά με γραφειοκρατία, έλλειψη κινήτρων κλπ, αλλά πάντως να ξεκαθαρίσουμε ότι τα συμπεράσματα της θεωρητικής ανάλυσης των αγορών καταρρέουν

• Το πρακτικό μέρος. Έστω ότι τα άλλα επιχειρήματα που ανέφερα, γραφειοκρατία, έλλειψη κινήτρων, κλπ, ισχύουν, (και πράγματι ισχύουν σε μεγάλο βαθμό). Εδώ πρέπει να σκεφτούμε δύο πράγματα.
• α) Κάθε μεγάλος οργανισμός, δημόσιος ή ιδιωτικός παρουσιάζει δυσλειτουργίες όταν γιγαντώνεται, δεν είναι αυτό χαρακτηριστικό μόνο του δημόσιου οργανισμού. Όσοι από εμάς έχουν δουλέψει σε ιδιωτικές πολυεθνικές εταιρείες μεγέθους αρκετών δεκάδων χιλιάδων υπαλλήλων το ξέρουν. Οι απέξω το αγνοούν. Φυσικά, μια δημόσια επιχείρηση ενός διαλυμένου κράτους μπορεί να φτάσει σε σημείο που μια ιδιωτική εταιρεία δεν θα φτάσει, ενδεχομένως, ποτέ: Πολιτικές παρεμβάσεις, υπερδιορισμοί, ευνοιοκρατία, κλπ. Αυτό όμως δεν είναι απαραίτητο να γίνει. Ειδικά, στο παρελθόν, όταν ο ιδιωτικός τομέας είχε περιοριστεί σε κάποιους κλάδους και δεν είχε τις σημερινές βλέψεις, οι δημόσιοι οργανισμοί όχι μόνο δούλευαν ικανοποιητικά αλλά έφεραν σε πέρας τεράστια έργα υποδομής που ποτέ κανένας ιδιώτης δεν θα αναλάμβανε λόγω της τεράστιας επένδυσης και του μεγάλου χρόνου απόσβεσης. Όταν όμως από το ΄80 και μετά ο ιδιωτικός τομέας είδε τα κέρδη του να μειώνονται και θέλησε να επεκταθεί, παίρνοντας μάλιστα έτοιμες τις υποδομές για να τις εκμεταλλευτεί, οι πολιτικές παρεμβάσεις, οι υπερδιορισμοί κλπ, κλπ διάβρωσαν τους δημόσιους οργανισμούς. Θέλω να πω με λίγα λόγια ότι ένας δημόσιος οργανισμός ΜΠΟΡΕΙ κάτω από κάποιες προϋποθέσεις να λειτουργήσει ικανοποιητικά, το έχει κάνει στο παρελθόν και στην Ελλάδα και παντού στον κόσμο.
• β) Ακόμη κι αν δεχτούμε ότι μια ιδιωτική επιχείρηση θα είνα πάντα πιο αποτελεσματική από μια δημόσια, πρέπει να αναλογιστούμε μήπως τα κοινωνικά οφέλη της αποτελεσματικότητας αυτής εξανεμίζονται από τα υψηλά κέρδη που θέλει να επιτύχει ο ιδιώτης. Πέρα από τα παραδείγματα που δίνει η Cynical στην ανάρτησή της, εγώ θα θυμίσω από τα καθ’ ημάς, το παράδειγμα της απελευθέρωσης της υπηρεσίας πληροφοριών τηλεφωνικού καταλόγου, το πρώην 131, που εξυπηρετείται τώρα από 11888 και 11880. Το παράδειγμα είναι χαρακτηριστικό, διότι αφορά τον τομέα των τηλεπικοινωνιών και των τηλεφωνικών κέντρων όπου η τεχνολογία ρίχνει τα κόστη με εντυπωσιακούς ρυθμούς. Η θεωρία προέβλεπε δραματική μείωση των τιμών. Η πράξη διέψευσε τη θεωρία αφού η υπηρεσία απο 0,34 ευρώ πήγε στα 0,40 ευρώ και μετά στα 0,69. Ο μάγκας ιδιώτης αντί να ανταγωνιστεί με την καλή του οργάνωση και τα χαμηλά του κόστη το «αναποτελεσματικό δημόσιο», προτίμησε να τα χώσει στη διαφήμιση και ανέβασε την τιμή !!!

• Οι συνέπεις του ανταγωνισμού: Και φτάσαμε σε ένα, κατά τη γνώμη μου, ΚΕΝΤΡΙΚΟ σημείο που αποσιωπάται: Παιδιά, ο ανταγωνισμός έχει τεράστιο εταιρικό και κοινωνικό κόστος ! Η θεωρία λέει ότι οι εταιρείες θα ανταγωνιστούν στην ποιότητα και στις τιμές. Στην πράξη δαπανούν τεράστια ποσά και ενέργεια στον μεταξύ τους αδυσώπητο αγώνα (διαφήμιση, δίκτυα πωλήσεων, συμμαχίες, επιβολή standards, κλπ) και ρίχνουν τα κόστη αυτά στους καταναλωτές. Η ένταση αυτής της μάχης διαφέρει πολύ από κλάδο σε κλάδο, εγώ θα αναφερθώ στη δική μου εμπειρία, που είναι από μεγάλη, (πολύ μεγάλη), πολυεθνική εταιρεία πληροφορικής. Οι παραγωγικά εργαζόμενοι υπάλληλοι είναι αυτοί που κάνουν την ανάπτυξη του software (developers) και αυτοί που το υποστηρίζουν (support). Μόνο η δουλειά αυτών πηγαίνει στον πελάτη, γιατί ο πελάτης αγοράζει software. Αντίθετα, η δουλειά των πωλητών και όσων τμημάτων τους υποστηρίζουν δεν πάει στον πελάτη, αναλώνεται στον ανταγωνισμό με άλλες εταιρείες. Λοιπόν, στη δική μας εταιρεία, (και αντίστοιχη είναι η κατάσταση σε όλον τον κλάδο), τα πράγματα έχουν ως εξής: από κάθε 100 EUR που εισπράττει η εταιρεία, τα 20 είναι κέρδη, τα 14 πάνε στα παραγωγικά τμήματα, (μαζί με τη managerial ιεραρχία που τους αντιστοιχεί), και τα υπόλοιπα 66 στα μη παραγωγικά τμήματα. Ένας λόγος που οι παραγωγικά εργαζόμενοι είναι τόσο φτηνοί, είναι γιατί δουλεύουν κάπου στον 3^ο κόσμο, (Ινδία, Κίνα, κλπ), με αντίστοιχους μισθούς, και ελάχιστα bonus, ενώ οι πωλητές που πρέπει να συναντάν τους πελάτες face to face ζουν στις πλούσιες χώρες και έχουν αντίστοιχους μισθούς και τεράστια bonus ! Δύσκολο να το πιστέψεις αν δεν είσαι από μέσα: Ο Πελάτης πληρώνει 100 για να πάρει 14. Τέλος, σε αυτή την αδυσώπητη μάχη υπάρχουν νικητές και ηττημένοι. Νικητής δεν είναι ο καλύτερος, αυτός δηλαδή που παρέχει το καλύτερο προϊόν στη χαμηλότερη τιμή, αλλά ο οικονομικά ισχυρότερος, ο οποίος έχει μια γκάμα πλεονεκτημάτων άλλου επιπέδου που «δεν παίζονται». Η επόμενη κίνηση είναι η εξαγορά των μικρότερων ανταγωνιστών, και η ταχύτατη δημιουργία πολύ κλειστού ολιγοπωλίου.
• Συμπέρασμα: Η υπόθεση των ιδιωτικοποιήσεων και του ανταγωνισμού έχει πολλές παραμέτρους. Η νεοφιλελεύθερη προπαγάνδα κρύβει ιδιοτέλεια και έχει σαθρές θεωρητικές βάσεις

Ποιοι πολιτικοί κατέχουν ομόλογα του ελληνικού δημοσίου;

Ποιοι από τους σημερινούς πολιτικούς, υπουργούς, πρωθυπουργούς και σια κατέχουν ομόλογα του ελληνικού κράτους;

Ποιοι από αυτούς κατέχουν CDS;

Θέλετε απάντηση;

Δεν την έχω!

Οφείλουμε όμως να γνωρίζουμε!

Γιατί;

Έτσι, βρε παιδί μου, για να πλουτίσουμε τις γνώσεις μας, και μην πάει ο νους σας στο κακό, ότι υπάρχουν δηλαδή, ιδιοτελή και αυστηρά προσωπικά κίνητρα στις καταστροφικές για τους υπόλοιπους πολιτικές που εφαρμόζουν αυτοί, οι οποίοι με δόλο υφάρπαξαν την ψήφο όσων τους ψήφισαν.

Το τελευταίο ιδιόγραφο «Πόθεν Έσχες» αναρτημένο στο διαδίκτυο είναι του 2004, όχι και πολύ χρήσιμο. Από κει και πέρα ουδέν!

Με απόφαση του προέδρου της βουλής, δημοσιοποίηση των αναλυτικών περιουσιακών στοιχείων σε κάθε αιτούντα απλό πολίτη δεν επιτρέπεται.

Γιατί;

Με ποιο σκεπτικό; Ας προσποιηθούμε ότι δεν το γνωρίζουμε.

Όμως, αν είναι καθαροί, ας τα δημοσιοποιήσουν για να ξεκουράσουμε και μεις λίγο τη φαντασία μας, που μούσκεψε απ’ το πολύ τρεχαλητό σε χίλιες μύριες περιοχές εκδοχών.

Τα «δώρα» των ιδιωτικοποιήσεων

Η πίεση για ιδιωτικοποίηση βασικών δημόσιων αγαθών, όπως η ενέργεια και το νερό, αποτελεί απόρροια της γενικότερης, εδώ και δεκαετίες, τάσης φιλελευθεροποίησης και απορρύθμισης, η οποία μπορεί να αποδοθεί στην ιδεολογική πίστη και το ιεραποστολικό πάθος όσων ασπάστηκαν τις αρχές της «συναίνεσης της Ουάσιγκτον» και όχι στα οφέλη που προέκυψαν, ειδικά δε σήμερα μετά την ορατή χρεοκοπία των αρχών αυτών.

Η προπαγάνδιση των ιδιωτικοποιήσεων, μέσω κυρίως της λυσσαλέας απαξίωσης των δημοσίων οργανισμών, των υπηρεσιών τους, αλλά και των ιδίων των εργαζομένων σε αυτούς, συνάντησε παρ’ όλα αυτά την καθολική αντίδραση των λαών σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης. Η υπεράσπιση του δημόσιου και κοινωνικού χαρακτήρα τους δεν έγινε μόνο στη βάση ιδεολογικών όρων για τη διαφύλαξή τους ως συλλογικών αγαθών, αλλά και στη βάση των πραγματικών δεδομένων: αντί για φθηνές και καλές υπηρεσίες μεγάλα τμήματα φτωχών και εργαζομένων αποκλείστηκαν από τις αναγκαίες υπηρεσίες, οι υποδομές καταστράφηκαν, γιατί βεβαίως οι ιδιώτες ούτε τις συντηρούσαν ούτε έκαναν επενδύσεις και τέλος η “συνέργεια” μεταξύ των ιδιωτών οδήγησε και τις τιμές στα ύψη. Ανάμεσα στα πιο τρανταχτά παραδείγματα, συγκαταλέγονται οι περιπτώσεις της Καλιφόρνιας και της Enron, όσον αφορά την ενέργεια, και η εκμετάλλευση του νερού από ιδιώτες, σε χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Αφρικής.

Η περίπτωση της ενέργειας στη Βρετανία

Ας δούμε όμως από πιο κοντά την περίπτωση ιδιωτικοποίησης της ηλεκτρικής ενέργειας στη Μεγάλη Βρετανία, η οποία και χαιρετίστηκε στη βάση τού, πολλαπλώς πλέον ακυρωμένου στην πράξη, δόγματος ότι ελεύθερος ανταγωνισμός σημαίνει καλύτερες τιμές και υπηρεσίες. Αυτό που πραγματικά συμβαίνει είναι ότι πολύ σύντομα, οι “ελευθέρως ανταγωνιζόμενες” εταιρίες αποφασίζουν να συνυπάρξουν στα πλαίσια ενός «ωραίου» ολιγοπωλίου.

Σήμερα, στο Ηνωμένο Βασίλειο ο αριθμός των παρόχων ενέργειας από 20 που ήταν στο τέλος του ’90, όταν πρωτοάνοιξε η αγορά, έχει μειωθεί, μέσα από εξαγορές και συγχωνεύσεις, στους 6, οι οποίοι τα καταφέρνουν να συνεννοούνται μεταξύ τους μια χαρά. Ως αποτέλεσμα, η διαφορά στον ετήσιο λογαριασμό ανάμεσα στην ακριβότερη και φτηνότερη εταιρία διαμορφώνεται στο ευτελές ποσόν των 23 λιρών!

Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Η μεγάλη διαφορά ανάμεσα σε μια δημόσια εταιρία κοινής ωφελείας και σε μια κερδοσκοπική ιδιωτική έγκειται στον τρόπο αντίδρασης στις διαταράξεις του ευρύτερου οικονομικού περιβάλλοντος και στον τρόπο απορρόφησης των κραδασμών που ανακύπτουν. Το 2009, η Centrica ο μεγαλύτερος πάροχος ηλεκτρικής ενέργειας στο Ηνωμένο Βασίλειο, με 16 εκατ. οικιακούς πελάτες ανακοίνωσε αύξηση της τιμής της κιλοβατώρας κατά 35%, λόγω αύξησης των διεθνών τιμών πετρελαίου. Όταν όμως αργότερα η χοντρική τιμή της ενέργειας έπεσε περίπου στο μισό, οι οικιακοί λογαριασμοί μειώθηκαν μόνο κατά 4%. Δεν χρειάζεται να πάμε όμως μακριά. Ανάλογη εμπειρία υπάρχει κι εδώ με τη λιανική τιμή της βενζίνης σε σχέση με τις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών.

Μικρή επίσης διασπορά τιμών ανάμεσα σε ιδιώτες παρόχους παρατηρείται και στις δικές μας εταιρίες τηλεφωνίας. Η αποδιδόμενη δε πτώση της τιμής της αστικής μονάδας στην είσοδο πολλών παικτών στον κλάδο, και άρα στα καλά του ανταγωνισμού, στην πραγματικότητα δεν οφείλεται παρά στην αλματώδη πρόοδο της τεχνολογίας των τηλεπικοινωνιών, στη δραματική μείωση των τιμών των ηλεκτρονικών συστημάτων που την υποστηρίζουν, όπως επίσης και στη διεύρυνση των προσφερόμενων υπηρεσιών, υπό μορφή «πακέτων», τα οποία και αυξάνουν τη δυνατότητα άντλησης κερδών. Έτσι μια σύγκριση, για παράδειγμα, της σημερινής τιμής της αστικής κλήσης με αυτή προ 20 ή 30 ετών δεν θα είχε κανένα απολύτως νόημα. Αποτελεί επίσης διεθνή πρακτική, όταν μια δημόσια εταιρία βρεθεί σε τροχιά ιδιωτικοποίησης, να αυξάνει εκ των προτέρων τα τιμολόγια, σε βαθμό τέτοιο, ώστε να καταστεί «ελκυστική» στους μελλοντικούς ιδιώτες αγοραστές. Σ’ αυτό ακριβώς στόχευαν και οι τελευταίες αυξήσεις τιμολογίων της ΔΕΗ.

Φυσικά, αν κοιτάξουμε γύρω μας θα διαπιστώσουμε πολλές περιπτώσεις αναίρεσης του βασικού ατού των ιδιωτικοποιήσεων, που είναι οι χαμηλότερες τιμές. Άλλο ένα παράδειγμα αποτελεί η ιδιωτικοποίηση πρώην κρατικών αεροπορικών εταιριών, της Ολυμπιακής συμπεριλαμβανομένης. Ενώ, τον πρώτο καιρό είχε παρατηρηθεί σημαντική μείωση των αεροπορικών ναύλων, στη συνέχεια οι εταιρίες, ως αναμενόταν, προχώρησαν σε συγχωνεύσεις και σε σύσταση συμμαχικών ομίλων, (alliances), με αποτέλεσμα οι ναύλοι να αρχίσουν να παίρνουν την ανηφόρα. Έτσι, σε όλες τις περιπτώσεις ιδιωτικοποιήσεων αυτό που τελικά συμβαίνει είναι η αντικατάσταση ενός κρατικού μονοπωλίου με ένα ιδιωτικό ολιγοπώλιο.

Παρά ταύτα, αν λάβουμε υπ’ όψιν μας την τελευταία δημοσκόπηση της GPO, (Μάιος 2011), και παρά το γεγονός ότι το ερώτημα αφορά όχι στις αποκρατικοποιήσεις καθ’ αυτές, αλλά στη δυνατότητα άντλησης μέσω αυτών των πολύτιμων 50 δισ., που είναι άλλο πράγμα, ένα σχετικά μεγάλο ποσοστό των ερωτηθέντων, περίπου το 52%, φαίνεται να τάσσεται υπέρ των ιδιωτικοποιήσεων. Οι διαφαινόμενοι λόγοι για την εν λόγω στάση της κοινής γνώμης, - αν την θεωρήσουμε πάγια και όχι συγκυριακή, εξ αιτίας της πολεμικής στη ΔΕΗ που αυτές τις μέρες διαχέεται από όλα τα ΜΜΕ-, είναι η προσδοκία, όπως καλλιεργείται, καλύτερων τιμών και υπηρεσιών, πράγμα που δεν ευσταθεί. Η εξουδετέρωση του συνδικαλισμού στις δημόσιες επιχειρήσεις, που κατηγορείται ότι ευθύνεται για όλη τους την κακοδαιμονία έχει άμεσες και μακροπρόθεσμες στοχεύσεις. Αφ' ενός να γίνουν αποδεκτές οι ιδιωτικοποιήσεις. Αφ' ετέρου να εξουδετερωθεί η ίδια η έννοια του συνδικαλισμού. Πετώντας όμως μαζί με τα νερά (κρατικοδίαιτος συνδικαλισμός) και το μωρό (ανάγκη ύπαρξης αγωνιστικού συνδικαλιστικού κινήματος), ο εργαζόμενος που καλείται να υιοθετήσει τις ιδιωτικοποιήσεις μένει στο έλεος των αρπακτικών της αγοράς, κι ας νομίζει το αντίθετο, και ως εργαζόμενος και ως καταναλωτής. Οι ιδιωτικοποιήσεις, εκτός του ότι δεν επιφέρουν καλύτερες τιμές και υπηρεσίες, εκτός του ότι τείνουν σταδιακά να αποκλείουν την πρόσβαση στα κοινωνικά αγαθά σε ολοένα και περισσότερα στρώματα, ευθύνονται επιπλέον και για μαζικές απολύσεις και μειώσεις μισθών.

Και γεννάται το ερώτημα: Σε τι θα ωφελήσει τον εργαζόμενο του ιδιωτικού τομέα η μαζική ανεργία των δημόσιων υπαλλήλων και η επιδιωκόμενη μισθολογική εξίσωση προς τα κάτω; Στο ότι θα βρεθούν στην ίδια κακή μοίρα, χωρίς συνδικαλιστικό κίνημα να υπερασπίζεται στοιχειωδώς τα δίκια τους, στην ίδια ουρά ανεργίας, στην ίδια μιζέρια;