Πέμπτη, 3 Δεκεμβρίου 2009

Οι Βαθιές Ρίζες του Θεού στη Δύση


Παρά την επιτευχθείσα εκκοσμίκευση των δυτικών κοινωνιών, παρά την αποκαθήλωση σταυρών και εικόνων από τους δημόσιους χώρους, (αλλού, κι όχι εδώ), και παρά τη σιώπηση ρολογιών εκκλησιών και σημάντρων μοναστηριών, η έννοια του θεού στο συμβολικό πεδίο παραμένει ακλόνητη και γερά αγκυροβολημένη. Μπορεί ο ένας στους δυο, ας πούμε, να δηλώνει άθεος, μπορεί η επιστήμη να έχει τραβήξει μια χοντρή διαχωριστική γραμμή από τη θεολογία, αλλά το υποσυνείδητο του δυτικού ανθρώπου ακόμα δουλεύει σε προαιώνιους ρυθμούς και ακόμα τρέφεται με θεϊκές φαντασιώσεις. Πώς κι έτσι;


Άμα το καλοσκεφτείς η ιδέα του Θεού ποτέ δεν έφυγε από τον πυρήνα του δυτικού κοσμοειδώλου, είτε σαν σωματίδιο απ’ όπου γεννήθηκε ο κόσμος, είτε σαν γονίδιο απ’ όπου ξεπήδησε η ζωή. Τουναντίον η διαδικασία πιστοποίησή του πέρασε από τα χέρια των παπάδων, στα χέρια των επιστημόνων.


Έτσι, το μεν σωματίδιο Higgs, αυτό που δίνει μάζα σ’ όλα τα υπόλοιπα και το οποίο τώρα δα ψάχνουμε στο CERN, το ονόμασαν «Σωματίδιο του Θεού», (God Particle), το δε υποτιθέμενο γονίδιο που ενθυλακώνει τον Θεό στο σώμα και ενσταλάζει στο μυαλό την πίστη, βιάστηκαν να το ονομάσουν «Γονίδιο του Θεού», (Gene of God).



ΥΓ1. Όσον αφορά το σωματίδιο του Θεού, η ονομασία του οφείλεται στο βιβλίο των Leon M. Lederman (νομπελίστα) και Dick Teresi, «The God Particle: If the Universe Is the Answer, What is the Question?», ενός χιουμοριστικού και καμία σχέση έχοντος με θρησκείες και θεούς, βιβλίου πάνω στην ιστορία των στοιχειωδών σωματιδίων.

Αν όμως δεν υπήρχε η προδιάθεση ενός θρησκευόμενου ή κρυπτοθρησκευόμενου κοινού, το εν λόγω σωματίδιο με το εν λόγω όνομα, δεν θα είχε εμφανιστεί έκτοτε σε μια πλειάδα μυθιστορημάτων και ταινιών.


ΥΓ2. Όσον αφορά το γονίδιο του Θεού, η ύπαρξή του οφείλεται σε μια εσκεμμένη παρανόηση του γενετιστή Dean Hamer για το ποια δουλειά κάνει το γονίδιο VMAT2. Αντί λοιπόν να κωδικεύει πίστεις και πνευματικότητες, στην πραγματικότητα δεν είναι παρά μια μικροσκοπική αντλία που μεταφέρει τον καθόλου θεϊκό νευροδιαβιβαστή monoamine ανάμεσα στις εγκεφαλικές συνάψεις. Παρά ταύτα το εν λόγω γονίδιο κάνει θραύση σε πληθώρα fora και επιστημονικά εργαστήρια που επιμένουν να το "ανακαλύπτουν".


19 σχόλια:

IonnKorr είπε...

"Σωματίδιο Θεού", "θεωρία των Πάντων" ...

Εντυπωσιάζεται κανείς από το "πλασάρισμα" που γίνεται για να προωθηθούν κάποιες ανακαλύψεις.

Αλλά και σε άλλους κλάδους όπως η Αρχαιολογία υπάρχουν ανάλογα όπως: "Μάσκα του Αγαμέμνονα", "θησαυρός του Ατρέα", "τάφος Φιλίππου Β'", (χωρίς να υπάρχει απόδειξη ότι αντιστοιχούν στα συγκεκριμένα ονόματα).

Όλα για το "marketing".

Άθεος είπε...

Ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τα γεννητούρια χαζών όρων!
…κάπου θα τις χρησιμοποιήσω!
Ευχαριστώ φιλενάδα!

athinovio είπε...

Αυτό που με εκνευρίζει δεν είναι τόσο η εμμονή του ανθρώπου να θρώσκει άνω ψάχνοντας θεούς (άλλωστε αναζητώντας θεικές οντότητες ανακαλύψαμε παρεπιπτόντως ένα σωρό άλλα ενδιαφέροντα πράγματα), αλλά το να βολεύεται με ένα " θεός το΄κανε" και να ξεμπερδεύει χωρίς άλλο προβληματισμό.

philalethe00 είπε...

Καλώς σας βρήκα!
Επίσης πρέπει να επισημάνουμε τις βαθιές ρίζες στην Δύση του πώς σκέπτονται τον Θεό οι Έλληνες αθεϊστές..
Δηλαδή ως "ιδέα". (Και, όπως έλεγε και ένας από τους μεγαλύτερους φιλόσοφους του 20ου αιώνα, ο Νικολάι Μπερντιάεφ, ο Θεός δεν είναι Ιδέα, είναι Πνεύμα -μεγάλη ιστορία αυτή και πονεμένη). Ακόμη και οι υποτιθέμενοι αντικαπιταλιστές-αντιφιλελεύθεροι άθεοι είναι υπόδουλοι στο ίδιο (αστικό -πρβλ. τον "εκφραστή της δημοκρατικής α σ τ ι κ ή ς τ ά ξ η ς" αθεϊστή-ανθρωποθεϊστή-υλιστή Γερμανό φιλόσοφο Λουδοβίκο Φόυερμπαχ) φαντασιακό...

IonnKorr είπε...

Θεός και Δύση

Δεν νομίζω ότι πρέπει να κάνει εντύπωση ότι ακόμη και ο Δυτικός Πολιτισμός, ακόμη και στον 21ο αιώνα μ.Χ., παραμένει προσκολημένος στην υπερβατική έννοια "Θεός".

Νομίζω ότι αυτό δεν θα σταματήσει ποτέ και πουθενά. Κάθε άνθρωπος έχει ανάγκη υπερβατικής "προστασίας" και έχει πλάσει για αυτόν το σκοπό, υποσυνείδητα, έναν προσωπικό "φύλακα-άγγελο". Αυτό νομίζω ότι είναι λογική συνέπεια της "υφής" του κάθε ανθρώπου. Όσο ζει και μεγαλώνει κανείς αρχίζει να διαπιστώνει την αδυναμία του απέναντι στη πανίσχυρη και απρόβλεπτη "Φύση". Έχει ανάγκη λοιπόν μιάς υπερβατικής δύναμης. Αυτό δεν το βρίσκω τόσο κακό.

Η παράνοια αρχίζει από την στιγμή που συνδέει κανείς αυτόν τον φύλακα-άγγελό με τον Δημιουργό του Σύμπαντος.

Η παράνοια γίνεται ακόμη μεγαλύτερη όταν πιστεύει ότι αυτά τα δύο διαφορετικά "πρόσωπα" είναι ο θεός των διαφόρων ανθρωπο-θρησκειών (του Χριστιανισμού, του Βουδισμού, του Μωαμεθανισμού, της Ολυμπιακής Θρησκείας, της Βαβυλωνιακής Θρησκείας και πάει λέγοντας).

Και το πράγμα γίνεται εξαιρετικά επικίνδυνο όταν θέλει να αναγκάσει και τους άλλους να πιστέψουν σε αυτές τις ταυτίσεις (π.χ. σταυροφορίες, φανατικοί Ισλαμιστές).

Και θεωρώ εξίσου προβληματικό να καθιστά κάποιος και τον "αντι-θεϊσμό" και την "αθεΐα" αυτοσκοπό. Έτσι ουσιαστικά δημιουργεί και αυτός μια άλλη θρησκεία και μάχεται απλά, όχι θρηκευόμενους αλλά "αλλόθρησκους".

Νομίζω ότι η ύπαρξη ή όχι θεού είναι θέμα της "Φυσικής του Απώτατου Μέλλοντος" (ή του ίδοιυ του Θεού αν υπάρχει). Οποιαδήποτε προτεινόμενη θεωρία περί αυτού είναι και θα παραμείνει πάντοτε φιλοσοφική εικοτολογία.

Darthiir the Abban είπε...

Οι ρίζες του θεού βρίσκονται στην ανθρώπινη ψυχολογία. Θα καταστραφούν μόνο όταν ο άνθρωπος γίνει μηχανή.
Άσε που η επιστήμη δεν έχει τραβήξει καμιά διαχωριστική γραμμή από τη θρησκεία. κάτι τέτοιο θα κατέτασσε τους επιστήμονες στην συνομοταξία των πιστών και όχι των ερευνητών!

Tyler Durden είπε...

η επιστήμη φέρει πάρα πολλά χαρακτηριστικά της θρησκείας, όσο και να προσπαθεί να αποδείξει το αντίθετο. Εν από αυτά και το πιο θεμελιώδες είναι η εξουσία της αλήθειας, πώς αξίζει να υπάρχει μόνο ό,τι είναι αληθινό, απλώς οι μέθοδοι επιβολης τους διαφέρουν.

Αλλο χαρακτηριστικό είναι και η πεποίθηση ότι το σύμπαν δημιουργήθηκε εκ του μηδενός, τι γεννηθήτω φως τι big bang, η ουσία έιναι ίδια

άλλη πίστη ότι ο άνθρωπος είναι η κορωνίδα της δημιουργίας, οπότε κάθε έρευνα στρέφεται στην κυριαρχία του ανθρωπου στον πλανήτη

και πολλ΄α ακόμα. Ενα ωραίο βιβλίο που τα αναλύει αυτά είναι το Αχυρένια Σκυλιά που κυκλοφόρησε πριν έα χρόνο

Alexandros είπε...

"Ο John Gray, ομότιμος καθηγητής Ευρωπαϊκής Σκέψης στο London School of Economics, αναλύει με εκλαϊκευτικό τρόπο τη μεγάλη ψευδαίσθηση της νεότερης εποχής, την πεποίθηση ότι η ανθρωπότητα μπορεί να προοδεύσει και το πεπρωμένο της είναι να δημιουργήσει μια κοινωνία ευτυχίας". Αυτή είναι η περιγραφή του Αθηνοράματος για το βιβλίο "αχυρένια σκυλιά"

Βρε πως έχουν αλλάξει οι εποχές... Κάποτε οι φιλόσοφοι έθεταν τα ζητήματα και οι επιστήμονες προσπαθούσαν να τα λύσουν. Τώρα ισχύει το αντίθετο. Οι επιστήμονες ανακαλύπτουν και εφευρίσκουν πράγματα, και έρχονται οι φιλόσοφοι να ερμηνεύσουν την επίδραση των εφευρέσεων στις κοινωνίες.
Έρχετε τώρα ένας καθηγητής της Ευρωπαϊκής σκέψης (!!!) να μας πει ότι ζούμε μία ψευδαίσθηση. Μάλιστα...

Και αυτή η ιστορία ότι η επιστήμη είναι μία μορφή Θρησκείας, έχει κουράσει. Έχει τόσες φορές αντικρουσθεί αυτό το αστείο επιχείρημα που είναι κουραστικό να λέγονται διαρκώς τα ίδια και τα ίδια. Η αλήθεια της επιστήμης δεν επιβάλλεται. Δεν υπάρχει μέθοδος επιβολής. Την ζεις καθημερινά. Την βιώνεις. Ότι δεν είναι αληθές επανεξετάζεται, απορρίπτεται, εξαφανίζεται.

Τα υπόλοιπα περί σύμπαντος και ανθρώπου, από που προκύπτουν; Από ότι ξέρω η θεωρία του Big Βαng αμφισβητείται. Η επιστήμη δεν έχει καταλήξει πουθενά. Τίποτα δεν είναι τελεσίδικο πάνω σε αυτό το θέμα

Η πίστη ότι ο άνθρωπος είναι η κορωνίδα της δημιουργίας είναι θρησκευτική! Ποια επιστημονική θεωρία το υποστηρίζει;
Οι έρευνες δηλαδή προς ποια κατεύθυνση θα έπρεπε να κατευθύνονται; Προς την κατεύθυνση κυριαρχίας του πλανήτη από την σαύρα;

IonnKorr είπε...

Cynical που είσαι? Γιατί παράτησες το βλόγ σου?

Γράψαμε και περιμένουμε!

Ανορθόδοξος είπε...

Φίλη κυνική
Σαν γιατρός, έχω ασχοληθεί στο παρελθόν με τις αναπτυσσόμενες επιστήμες των νευροεπιστημών. Ανάμεσά τους, διεκδικεί την ύπαρξή της η αμφιλεγόμενη ψευδοεπιστήμη της «νευροθεολογίας». Μπορώ να σε διαβεβαιώσω οτι αυτές οι αδέξιες και σπασμωδικές προσπάθειες να κάνουν το «θεό» αντικείμενο επιστημονικής μελέτης δεν έχουν καμία απολύτως τεκμηρίωση.

Το μόνο που σου λέει η νευροθεολογία με απλά λόγια είναι οτι σε περιπτώσεις θρησκευτικής κατάνυξης διεγείρεται η τάδε περιοχή του εγκεφάλου, κατά τη διάρκεια της προσευχής διεγείρεται η δείνα περιοχή, ενώ το πολύ πολύ να προχωρήσουν σε βαρύγδουπες ανακοινώσεις οτι το Χ γονίδιο προδιαθέτει θετικά στο να είναι κάποιος θρησκευόμενος...

Είναι όμως ηλίου φαεινότερον οτι όλα αυτά περιγράφουν απλώς λειτουργίες του ανθρώπινου εγκεφάλου, χωρίς να αποδεικνύουν στο ελάχιστο την ύπαρξη «θεού», «βούδα» ή «ανώτερης δύναμης». Άρα, είναι πρακτικά χωρίς αξία για το μέσο ένθερμο χριστιανόπουλο που δεν βλέπει την ώρα να φωνάξει «υπάρχει Θεός, το λένε και οι επιστήμονες»!

Άθεος είπε...

Μα δεν ευθύνονται γονίδια για την επινόηση θρησκειών, αλλά μοναχά ανοησία και άγνοια!

philalethe00 είπε...

@Alexandros
Δεν έχεις παρακολουθήσει μάλλον την σχετική προβληματική. Η ιδέα, ότι βάσει και της θρησκευτικής- αντιθεολογικής διανοητικής αισιόδοξης ανθρωπολογικής πεποίθησης, ότι ο άνθρωπος είναι φύσει καλός ορισμένων Ευρωπαίων Διαφωτιστάδων, η επιστήμη θα δημιουργήσει ένα κόσμο ευημερίας όπου ουδείς θα πεινά κτλ. έχει θεωρηθεί από πάρα πολλούς ως μία γελοιότητα. Από ποιον να πρωτοξεκινήσουμε; Μάλιστα, κάποιοι, επειδή θεώρησαν λόγω της καπηλείας του Λόγου των αρχαίων, ότι όλα αυτά προέρχονται από τους αρχαίους Έλληνες, τους κατηγόρησαν δριμύτατα, όπως ο υπαρξιστής Χάιντεγκερ και ο Γκαρωντύ με ανάλογα βιβλία. Και ο Τσόμσκυ κάπου το ανέφερε και το απέδιδε στην απουσία ηθικής και διακυβερνητικής-πολιτειακής προόδου.

Σχετικά με την θρησκεία της επιστήμης, το έλεγαν από τον Καστοριάδη(βλ. π.χ. "η γραφειοκρατική κοινωνία") έως τον σύντροφο επιστημονικό σοσιαλιστή Νικολάι Μπουχάριν(στην "θεωρία του ιστορικού υλισμού"). Το πρόβλημα είναι, ότι η επιστήμη δεν χρησιμοποιεί όλα τα γνωστικά όργανα του ανθρώπου(εκτός από το ότι δεν έρευνα όλες τις επιστητές περιοχές), εξ ου και ότι στηρίζεται σε απριορισμούς. Αυτά είναι τεράστια θέματα, απλώς ψηγματάκια είναι αυτά. Ένας φίλος μου έχει θέσει ορισμένα στοιχεία επιστημολογίας στην οικονομική επιστήμη εδώ:
http://tomtb.com/modules/smartsection/item.php?itemid=199
Ένα άλλο καλό βιβλίο που με βοήθησε εμένα είναι η ιστορία της σύγχρονης ευρωπαϊκής φιλοσοφίας του Μποχένσκι σε μετάφραση/εισαγωγή του μέγιστου Μαλεβίτση.
@Ανορθόδοξος
Σε βεβαιώ, ότι δεν χρειάζονται σε καμιά περίπτωση τέτοιες βεβαιώσεις από μεθοδολογικά χαύνες ψευδοεπιστήμες, όπως ωραία το θέτεις. Όσο για τους "επιστήμονες"(χάρις και ειρήνη σε αυτούς) που υποστηρίζουν την Θεολογία, τι να πω, αν φαίνεται παράξενο σε κάποιους, ας πάρουμε τον Ιανσενιστή Πασκάλ(βλ. μονάδα πίεσης της Φυσικής) και μόνο.Εκεί θα δούμε(π.χ. στην "τέχνη της πειθούς" που τυγχάνει να έχω), ότι ο ίδιος υποστήριζε την ύπαρξη των ανώτερων πραγματικοτήτων, χωρίς να χρειάζεται τεκμήρια αυτής της μεθοδολογικής προσέγγισης. Το ίδιο και ο Leibniz και άλλοι, άπειροι.
Πληροφοριακά και μόνο όλα αυτά και επί τροχάδην... Χαίρετε άπαντες...

Alexandros είπε...

@philalethe00

Από φιλοσοφία δεν γνωρίζω πάρα πολλά. Μου φαίνεται αρκετά βαρετή και δυσνόητη.
Από μία μικρή αναζήτηση που έκανα στο ιντερνετ με αφορμή το σχόλιο σου, βρήκα τα εξής:

Μάρτιν Χάιντεγκερ
Πρύτανης και σύμβουλος σε θέματα παιδείας στη ναζιστική Γερμανία. Σύμφωνα με τους επικριτές του ήταν ρατσιστής. Θεμελιωτής του υπαρξισμού.

Ροζέ Γκαροντί
Γάλλος συγγραφέας που προσχώρησε στον ισλαμισμό. Γεννήθηκε στο Παρίσι το 1915. Το βιβλίο του "Οι θεμελιώδεις μύθοι της ισραηλινής πολιτικής" (1995) ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων και, παρόλο που έγινε δεκτό με ενθουσιασμό από τους Άραβες διανοούμενους, κόστισε στον συγγραφέα του χρηματικό πρόστιμο σύμφωνα με απόφαση των γαλλικών δικαστηρίων, για την αμφισβήτηση της εξόντωσης των Εβραίων από τους ναζί κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου.

Ο Νικολάι Μπουχάριν
(Σεπτεμβρίος 1888–Μάρτιος 1938). Ήταν οικονομολόγος, θεωρητικός του Μαρξισμού. Κομματικός και πολιτικός ηγέτης του ΚΚΣΕ, έπαιξε κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση της πολιτικής του τόσο πριν όσο και μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση. Ήταν επίσης ακαδημαϊκός δάσκαλος στο Τμήμα Ανθρωπιστικών Επιστημών της Σοβιετικής Ακαδημίας Επιστημών.

Από το 1917 έως το 1929 διετέλεσε συντάκτης της Πράβντα και από το 1934 συντάκτης της εφημερίδας Ιζβέστια. Ουσιαστικά, ήταν ο κυριότερος ιδεολόγος του κόμματος κατά την πρώτη περίοδο της επανάστασης. Στο βιβλίο του Τζον Ριντ Δέκα μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο ο Μπουχάριν θεωρείται πιο αριστερός και από τον Λένιν.
Με συγχωρείς φίλε μου, αλλά δεν θα "πάρω".

Θα προτιμήσω, αν ασχοληθώ στο μέλλον, να διαβάσω Καρλ Πόππερ ή Μπέρτραντ Ράσσελ. Να διαβάσω Ρίτσαρντ Ντόκινς ή Πολ Ντέϊβις.

Σε χαιρετώ.

IonnKorr είπε...

Ρε Αλέξανδρε,

Τι κάθεσαι και ασχολείσαι με φιλόσοφους που προτείνει ο οποιοσδήποτε.

Σήμερα, όπως αντιλαμβάνεσαι πολύ καλά και ο ίδιος, η φιλοσοφία έχει εκπνεύσει (τουλάχιστον με την μορφή που είχε τον 19 και 20 αιώνα).

Επιστήμη και ορθολογισμός αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους της σκέψης. Τα λοιπά είναι ασαφολογία, φλυαρολογία και εντυπωσιολογία για να μπορεί ο κάθε χαλαρόνοος (δεν εννοώ τους εδώ γράφοντες) να εκφράζει και αυτός άποψη.

Alexandros είπε...

@IonnKorr

Συμφωνούμε απόλυτα, θα έλεγα

Heliotypon είπε...

Η εξουσιαστική μανία του (απανταχού) κλήρου διαθέτει τεράστια δύναμη, γιατί εκμεταλλεύεται την πιο τρωτή ιδιότητα του ανθρώπου: Να προβληματίζεται για τα μετά τον θάνατό του. Ιδιότητα που δεν έχουν τα ζώα, μιά και δεν έχουν ιδέα ότι η ζωή τους έχει ένα τέλος. Αυτός ο "μεταφυσικός φόβος" του ανθρώπου είναι και η χειρολαβή απ'όπου τον πιάνουν οι εξουσιαστές του θρησκευτικού κατεστημένου, αλλά και κάθε άλλου κατεστημένου που συμμαχεί μαζί του για να εξουσιάσει τις μάζες (πολιτικοί). Χρειάζεται μεγάλη ΄δυναμη και πολλύ βαθειά σκέψη για να απαλλαγεί κάποιος από τις απορίες του για το "μετά".

IonnKorr είπε...

@Φίλε, Heliotypon

Σωστά τα λές. Αλλά μην εντοπίζεσαι μόνον στα ιερατεία. Η κοινωνία είναι ένας "δρόμος με κρεμάμενες αρπάγες".

Οι άνθρωποι πορεύονται και αρπάζονται από πολιτικές ιδεολογίες, θρησκείες, προλήψεις, έθιμα, ποδοσφαιρικές ομάδες, έρωτες κ.λπ. κλπ.

Και αν γλυτώσουν και δεν υφαρπαγούν από αυτά τότε πέφτουν στην λούμπα της μονοτονίας. Έτσι κι αλλιώς δεν γλυτώνουν!

@Που είναι η Cynical? Γιατί χάθηκε? Τι θα γίνει το βλογ? Τι θα απογίνουν οι γράφοντες και οι αναγνώστες της?

Όποιος γνωρίζει κάτι σχετικό ας το καταθέσει εγγράφως.

Άθεος είπε...

Γιατί ανυπομονείς IonnKorr…
…ρέστα περιμένεις…
Σαββατοκύριακο μπροστά, θα πήγε καμιά βόλτα!
Από Δευτέρα θα είναι εδώ!

cynical είπε...

Καλησπέρα παιδιά και καλοσορίζω τους καινούργιους
@Philalethe00 και
@Heliotypon

@IonnKorr, νάμαι πάλι πίσω στην Αθηνα και στον πολιτισμό του "άστεως".
Καλά το υπέθεσε ο "Άθεος", ένα μακρυ Σαββατοκυριακο ήταν.

Καμια φορά ας κανετε και παιχνιδι μεταξυ σας, όπως τωρα καλή ώρα.

Το ότι ο άνθρωπος έχει ανάγκη τη θρησκεία, είναι πέρα από κάθε αμφισβήτησης μιας και δεν υπήρξε πολιτισμος χωρις καποιους θεους να πιστευει και να σεβεται.

Ειμαι της γνωμης ότι η επιστημη δεν θα πρεπεινα μην μπαίνει στα χωράφια της θρησκειας και το αντιθετο. Ο καθενας να ασχολειται με τα του οίκου του μιας και απευθύνονται σε διαφορετικες πλευρες του ανθρωπου.

Επινοησεις του τυπου "Γονιδιο του Θεου" ή Σωματιδιο του Θεου" ξεφτιλίζουν και την επιστημη και τη θρησκεια.

Τα "Αχυρενια Σκυλια" το εχω και ειχα αρχισει να το διαβαζω, πλην ομως με ενοχλησε αρκετα ο υπερβολικα πολεμικος λογος του Gray, και έτσι το αφησα στη μεση. Η αληθεια προσεγγιζεται μονο με νηφαλιοτητα και οχι με αφορισμους.