Τετάρτη, 9 Απριλίου 2008

Έκθεση για την Ελληνική Οικονομία


Μιας και τον τελευταίο καιρό έχω κολλήσει με κάποια δόση ψυχαναγκασμού είναι αλήθεια, στο νεοφιλελεύθερο μίασμα και τα παραλειπόμενα του, θεώρησα ότι θα ήταν καλό και χρήσιμο να έπαιρνα μια γεύση, πρώτα εγώ και μετά εσείς, (δεν είμαι μοναχοφάϊσσα) για τις πρόσφατες επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας και τη διερεύνηση των πηγών της ευμάρειας που νομίζουμε ότι αντικρίζουμε, μέσα από αριθμούς πλέον. Σε προηγούμενο άρθρο ασχολήθηκα με το αμερικάνικο νεοφιλελεύθερο «θαύμα» οπότε για λόγους ευταξίας θεώρησα ότι θα έπρεπε να επιχειρήσω κάτι παρόμοιο και για τα καθ’ ημάς. Μιας και οι πηγές που ανέτρεξα δεν είναι οι ίδιες, δεν υπάρχει ακριβής αντιστοίχηση στους δείκτες που εξετάζω για τις δυο αυτές χώρες. Άλλά έστω και έτσι η εικόνα που αποκομίζουμε είναι ενδεικτική.

Τα στοιχεία που παραθέτω τα συνέλεξα από την πρόσφατη ετήσια έκθεση για το 2007, του Ινστιτούτου Εργασίας, (ΙΝΕ), της ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ για την ελληνική οικονομία και απασχόληση.


ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

[1]. Κατά τη διετία 2006-2007 η οικονομία διατήρησε υψηλούς ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ, στο επίπεδο του 3.7%, όπου όμως σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη αυτή έπαιξε η σημαντική επέκταση του τραπεζικού ΔΑΝΕΙΣΜΟΥ στα νοικοκυριά, η οποία αποτελεί και το χαρακτηριστικό στοιχείο του προτύπου ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Η έκθεση το λέει καθαρά ότι το περίπου μισό ΑΕΠ της χώρας, συγκεκριμένα το 46% οφείλεται σ’ αυτήν ακριβώς την οικονομική δραστηριότητα. Φυσικά δεν πιστεύω να υπάρχει κανείς που να νομίζει ότι αυτό συνιστά ανάπτυξη!

Όπως πολλοί ήδη γνωρίζετε, το ΑΕΠ είναι ένας δείκτης όπου όλα αθροίζονται. Ένα τσουβάλι όπου χωρούν αδιάκριτα όλες οι οικονομικές δραστηριότητες μιας χώρας. Αν για παράδειγμα σε μια χώρα ενσκήψει επιδημία και ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού χρειάζεται σοβαρή ιατρική περίθαλψη αυτή θα εγγράφεται στο ΑΕΠ σαν μεγέθυνση και η χώρα θα φαίνεται προς τα έξω ότι ευημερεί. Για το λόγο αυτό, το ΑΕΠ σαν αξιόπιστος δείκτης αμφισβητείται από πάρα πολλούς σοβαρούς οικονομολόγους. Σχετική συζήτηση δείτε για παράδειγμα, στο βιβλίο του J. Rifkin, «Ευρωπαϊκό Μοντέλο».

[2]. Το 2006 σημειώθηκε αύξηση των επενδύσεων παγίου κεφαλαίου η οποία όμως στο μεγάλο της μέρος αφορούσε σε επενδύσεις σε κατοικίες και κατασκευές και όχι σε μηχανολογικό εξοπλισμό, που κανονικά αποτελεί μοχλό αύξησης της παραγωγικότητας.

[3]. Σχετικά με την παραγωγικότητα της εργασίας κατά τη δεκαετία 1997-2006, με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης το 3.1%, η έκθεση συμπεραίνει ότι εξάσκησε σημαντική επίδραση στο κόστος της εργασίας ανά μονάδα προϊόντος. Ο τρόπος που συνέβη αυτό ήταν αντί να μεταφραστεί σε ΑΥΞΗΣΗ ΜΙΣΘΩΝ, να μετατραπεί σε ΜΕΙΩΣΗ του κόστους ΕΡΓΑΣΙΑΣ.
Ας το δούμε πιο αναλυτικά. Κατά το 2006 η αύξηση της παραγωγικότητας μειώθηκε στο 2.8%, αλλά πάλι παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα, κρατώντας τη δεύτερη θέση στην ΕΕ μετά τη Φιλανδία. Την ίδια χρονιά η μέση αύξηση των πραγματικών αμοιβών ήταν 2.4%. Επομένως το υπολοίπον 0.4% πήγε στη μείωση του ΚΟΣΤΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ.

Δεν γνωρίζω πόσο μειώθηκε το αντίστοιχο κόστος σε άλλες χώρες της ευρωζώνης ή αλλού, πάντως η προσπάθεια συρρίκνωσής του αποτελεί πρωτεύουσα νεοφιλελεύθερη τακτική, χωρίς φυσικά να μπορεί να ανταγωνιστεί τα επίπεδα κόστους στις γειτονικές βαλκανικές χώρες, για να μην πάμε πιο μακριά στην Ασία.

Τί θα περίμενε όμως κανείς με τη μείωση αυτή; Μείωση μάλλον των τιμών. Αμ δε! Αντ’ αυτού, η μείωση αυτή μετακυλύστηκε σε αύξηση των κερδών. Από τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης (ΕΕ-27) η Ελλάδα κατέχει την ΠΡΩΤΗ θέση με κριτήριο το μερίδιο κερδών στον επιχειρηματικό τομέα.

Οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα αυξάνουν τις τιμές των προϊόντων τους περισσότερο από την εξέλιξη του κόστους εργασίας διευρύνοντας τα περιθώρια κέρδους τους και συμβάλλοντας στην αύξηση των πληθωριστικών πιέσεων.
Τί είπε ο Αντώναρος; Ότι ο πληθωρισμός είναι εισαγόμενος; Χα, χα, χα...

[4]. Η ανάλυση της φορολογικής επιβάρυνσης διαπιστώνει ότι στην Ελλάδα υπάρχει φορολογική ανισότητα σε βάρος των μισθωτών και συνταξιούχων.

ΑΠΟΔΟΧΕΣ

[5]. Οι μέσες μηνιαίες ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΕΣ αποδοχές το 2006 ανέρχονταν σε 1500 ευρώ έναντι 2391 ευρώ κατά μέσο όρο στην ΕΕ-15. Έτσι το μηνιαίο κόστος εργασίας στη Ελλάδα αντιστοιχεί στο 72% του μέσου όρου της ΕΕ-15 και η παραγωγικότητα στο 91% αυτού. Τέλος η αγοραστική δύναμη αντιστοιχεί στο 72% του μέσου όρου της ΕΕ-15.

[6]. Οι ΚΑΘΑΡΕΣ μηνιαίες αποδοχές από ΜΙΣΘΩΤΕΣ υπηρεσίες στον ΙΔΙΩΤΙΚΟ τομέα κυμαίνονται για τους 2 στους 3 από 500 – 1000 ευρώ.

[7]. Οι 2 στους 3 μισθωτούς σε καθεστώς ΜΕΡΙΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ έχουν καθαρό μηνιαίο εισόδημα που δεν υπερβαίνει τα 500 ευρώ και στην πλειοψηφία τους είναι γυναίκες (8/10).
Σε σύνολο 4.461.200 εργαζομένων, οι μερικώς απασχολούμενοι ανέρχονται σε 258.600, δηλαδή μόλις το 5.8%, εκ των οποίων αυτοί που θα επιθυμούσαν πλήρη απασχόληση αποτελούν το 43.6%.

[8]. Το 50% των εργαζομένων στον ευρύτερο ΔΗΜΟΣΙΟ τομέα έχει ΚΑΘΑΡΟ εισόδημα ανάμεσα στα 1000-1500 ευρώ, ενώ στον ιδιωτικό τομέα μόνο το 20% απ’ αυτούς έχει τέτοιες αποδοχές.
Το οποίο σημαίνει ότι όσοι είχαν ελπίσει σε καλύτερα αμειβόμενες εργασίες στον πολυδιαφημισμένο ιδιωτικό τομέα, κοινώς την πατήσανε, διότι τα πράγματα έχουν πια μεταστραφεί.

[9]. Σχετικά με την οικονομικά ανισότητα: ο λόγος του εισοδήματος του 20% πλέον εύπορου κομματιού προς το εισόδημα του 20% λιγότερο εύπορου είναι 6:1.


ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ


[10]. Σχετικά με την απασχόληση: Ο αριθμός των ανέργων κατά το 2006 μειώθηκε κατά 39,450 άτομα, όμως το 70% της αύξησης του αριθμού των απασχολουμένων αφορά σε ευέλικτες μορφές εργασίας, με το 20% να πηγαίνει στην μερική και το 50% των νέων θέσεων εργασίας στην προσωρινή απασχόληση. Το ευρύτερο δημόσιο απασχολεί μόνο το 25% των προσωρινώς εργαζομένων. Το υπόλοιπο χρεώνεται στον ιδιωτικό τομέα.

[11]. Η τεχνολογική υποβάθμιση της ελληνικής οικονομίας αντανακλάται στο επίπεδο εκπαίδευσης των εργαζομένων στη χώρα μας. Οι επιχειρήσεις ζητούν μεσαίου εκπαιδευτικού και τεχνικού επιπέδου γνώσεις και δεξιότητες. Κατά συνέπεια 7/10 θέσεις εργασίας κατέχουν απόφοιτοι δημοτικού και λυκείου.
Βέβαια με την άνοδο του μορφωτικού επιπέδου τις ίδιες υποβαθμισμένες θέσεις θα τις κατέχουν απόφοιτοι πανεπιστημίων, χωρίς προφανώς αυτό να συνιστά και πρόοδο.

[12]. Η δια βίου εκπαίδευση συστήνεται σαν πανάκεια από τους συντάκτες της έκθεσης. Σε αυτό όμως δεν έχω παρά να αντιπαραθέσω σαν αντίλογο, το άρθρο του Ν. Μουζέλη, "Ο τρίτος δρόμος για την απασχόληση", Νέες Εποχές, ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2004.

[13]. Το χρέος των νοικοκυριών στις τράπεζες υπό μορφή κυρίως στεγαστικών δανείων όπως είπαμε και στο [1] αντιπροσωπεύει το 46% του ΑΕΠ.

[14]. Η αδήλωτη εργασία ανέρχεται στο 25% του όγκου της συνολικής απασχόλησης, ενώ στην ΕΕ-27 στο 7-19% του όγκου της δηλωμένης απασχόλησης.
YΓ. Επιβάλεται να δείτε και ΑΥΤΟ:
"Εργασία στα χρόνια της ΟΝΕ", Iospress, Ελευθεροτυπία, 16/6/2002.

21 σχόλια:

homo sapiens είπε...

Kali sinexeia sto tetradio...

de profundis είπε...

Και για όσους δεν κατάλαβαν κράτος,ιδιώτες και επιχείρησεις είναι καταχρεωμένοι στις Τράπεζες ,άντε μετά να σηκώσης κεφάλι η να στείλεις ελεγκτές και εισαγγελείς στις Τράπεζες.

cynical είπε...

@homo sapiens σ' ευχαριστώ.

cynical είπε...

@de Profundis, καλημέρα σου. Με το μισό του ΑΕΠ να προέρχεται από δανεισμο; Ούτε εγώ το πίστευα.
Εδώ η ΤτΕ έχει εκδόσει εδώ και καιρό φετβά ότι τουλάχιστον 10 πράξεις των τραπεζών είναι καραπαράνομες. Και οι τράπεζες την καρα γράφουν.

Α! ωραία ιδέα για άρθρο. Πόσο σφιχτά είναι το κράτος αγκαλιασμένο με τις τράπεζες και δεν το γνωρίζουμε. Φυσικά με αναλυτικά νούμερα και πίνακες.

Swell είπε...

Καλημέρα Cynical, έχεις δει ή ακούσει άλλη χώρα, όπου ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας ΣΥΝΙΣΤΑ στις τράπεζες (που εποπτεύει) να τηρούν τη νομοθεσία; Γιατί δεν την τηρούν. Και η δικαιοσύνη; Ποιά δικαιοσύνη; Στην μπανανία που λέγεται Ελλάδα;

cynical είπε...

@καλημέρα Swell.
Για να είμαι ακριβής, είναι αλήθεια ότι δεν γνωρίζω. Φαντάζομαι όμως ότι οι Τράπεζες "χορεύουν" διεθνώς και όχι μόνο στο ελληνικό μπουρδέλλο. Είναι ο καιρός τους, τώρα. Σε άλλες χώρες, Αν δεν παρανομούν σε αυτό το σημείο, θα κάνουν κάτι άλλο που θα βγάζει εξ ίσου μάτι.
Τώρα από διαίσθηση τα λέω αυτά και όχι από πληροφορίες.

Greek Rider είπε...

Σας χαιρετώ όλους.
@cynical: Το πιο σημαντικό στοιχείο από αυτά που παραθέτεις, πιστεύω οτι είναι αυτό του δανεισμού των νοικοκυριών. Είναι το πιο σημαντικό για τους εξής λόγους: α) Ξένοι παράγοντες-παρατηρητές θεωρούν το ποσοστό αυτό πολύ μικρό σε σύγκριση με τα 80% και 90% στις ΗΠΑ και Η.Β (καταλαβαίνετε τι σχεδιάζουν για εμάς)., β) Ο Γκόρτσος γραμματέας της ένωσης ελληνικών τραπεζών συνεχώς επαναλαμβάνει ότι το ποσοστό αυτό είναι πολύ ασφαλές για το τραπεζικό σύστημα (και είναι, για τους πολίτες όμως δεν είναι), γ) γιατί όλο το σύγχρονο καπιταλιστικό δημιούργημα έχει πάρει μια νέα ανεξέλεγκτη τροπή, φορά, ταχύτητα εξαιτίας του υπερδανεισμού.

Έτσι, όσο περισσότερο δανείζεται ο κόσμος τόσο περισσότερο δεν θα μπορεί να αντιδράει σε τίποτα. Θα σκέφτεται μη χάσει το σπίτι του και τη δουλίτσα του με σκυμμένο κεφάλι, χωρίς καμία, εννοείται, διεκδίκηση. Ο δανεισμός αποτελεί την άλλη κολώνα του καπιταλισμού, και τις αλυσίδες στα πόδια των πάντων. «Είσαστε όλοι ελεύθεροι να λέτε ότι θέλετε, αρκεί να μου χρωστάτε και εφόσον μου χρωστάτε θα κάνετε ότι σας λέω» αυτό είναι το πνεύμα της εποχής. Ο δανεισμός είναι μια από τις χειρότερες μορφές δουλείας.

Κατά τη γνώμη μου θα έπρεπε να απαγορευτούν, άμεσα, από την τηλεόραση οι διαφημίσεις τραπεζών με την ίδια λογική που έχουν απαγορευτεί οι διαφημίσεις τσιγάρων.

@swell: Νομίζω ότι υπάρχει τρομερή διαπλοκή στο θέμα που αναφέρεις. Πολλοί γνωστοί μου από υπάλληλοι μέχρι υψηλά στελέχη τραπεζών μου έχουν αναφέρει συγκεκριμένες περιπτώσεις ανθρώπων που έχουν απασχοληθεί σε τράπεζες επειδή ο μπαμπάς τους έχει μια μεσαία ή ανώτερη θέση στην ΤτΕ και έτσι οι εργοδότες τους δεν υφίστανται τους απαραίτητους ελέγχους.

de profundis είπε...

@greek rider ετσι είναι όπως τα λες ,αυτά ακριβώς ήθελα να γράψω σε δεύτερο σχόλιο μου ,αλλά με πρόλαβες.

Μια συμπλήρωση Υπερκατανάλωση είναι η αγορά αγαθών η υπηρεσίων σήμερα χρησιμοποιώντας μελλοντικά σου εισοδήματα.
Το ερώτημα που μπαίνει είναι οτι αν χρησιμοποιεις μελλοντικά εισοδήματα για να καλύψεις οχι την αγορά διαρκών καταναλωτικών αγαθών η να ικανοποιήσεις έκτατα έξοδα (πχ λόγοι υγείας) αλλά για να ικανοποιήσεις απλά καθημερινές ανάγκες διαβίωσης (βενζζίνη,super market κλπ)αυτό λέγεται υπερκατανάλωση η μετάθεση της φτώχειας σε ενα κοντινό μέλλον αφού πλέον τα μελλοντικά εισοδήματα ούτε επαρκ'η είναι (υψηλα επιτόκια,πληθωρισμός )ούτε αξασφαλισμένα (μείωση θέσεων εργασίας ,ανεργία)

de profundis είπε...

Αυτό που θα έπρεπε επίσης να δει κανείς είναι η συνεισφορά της μαύρης και φθηνής εργασίας των μεταναστών στην αύξηση του ΑΕΠ, χωρίς αυτούς το Σημιτικό όνειρο της ένταξης μας στην ΟΝΕ θα είχε μείνει Όνειρο.

Greek Rider είπε...

@de profundis: ο στόχος του καπιταλισμού (τώρα που κανείς πλέον δεν τον αμφισβητεί) είναι να κάνει τους ανθρώπους πιο ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΥΣ. Ο καλύτερος τρόπος είναι να τους κάνει να κυνηγάνε την ουρά τους σαν ποντίκια, να ακολουθούν την ψυχαναγκαστική τους καταναλωτική μανία, και να μην υπάρχει καμία διέξοδος λόγω της υπερχρέωσης. Δεν υπάρχει χειρότερο αφεντικό από τον εαυτό μας, γι'αύτό με τον υπερ-δανεισμό οι άνθρωποι αναγκάζονται να τα δίνουν όλα στη δουλειά. ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ-ΥΠΕΡΔΑΝΕΙΣΜΟΣ=ΜΕΤΑΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ Γι' αυτό για να χτυπήσουν οι εργαζόμενοι την εστία του κακού (την προσπάθεια αύξησης της παραγωγικότητας) θα πρέπει να αρχίσουν να διεκδικούν έντονα λιγότερες ώρες εργασίας.

de profundis είπε...

@GREEK RIDER Δεν διαφωνούμε πούθενα έκτός ίσως από το στόχο τον οποίο αποδέχομαι μόνο σαν μεσοπρόθεσμο ο τέλικός στόχος θα πρέπει να είναι η δημιούργία μιας άλλης κοινωνίας

Greek Rider είπε...

@de profundis: Δεν βλέπω καμία διαφωνία. Πιστεύω όμως οτι αυτά πρέπει να αλλάξουν σύντομα. Ο καπιταλισμός δεν έχει καμία ελπίδα αν οι άνθρωποι βρούν άλλα νοήματα. Δεν νομίζω οτι αυτό είναι εξαιρετικά δύσκολο. Μάλλον εύκολο είναι.

cynical είπε...

@greek rider, νομίζω ότι εξ ίσου σημαντικό είναι και το γεγονός ότι η αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας πήγε αποκλειστικά σε αύξηση των κερδών και όχι μισθών.

cynical είπε...

@de Profundis, greek rider ξέχασα να βάλω link στα εξαιρετικά άρθρα του IOS press της Ελευθεροτυπίας "Εργασία στα χρόνια της ΟΝΕ" 16/6/2002.

http://www.iospress.gr/ios2002/ios20020616a.htm

cynical είπε...

@ de Profundis, η φίλεργη cynical δεν αφήνει τίποτε να αιωρείται. So you asked for it, you got it!

ΞΕΠΕΡΝΑΕΙ το 20% του ΑΕΠ το προϊόν της αδήλωτης εργασίας στην Ελλάδας, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενώ τα αποτελέσματα της κοινοτικής δημοσκόπησης του ευρωβαρομέτρου καταδεικνύουν τις βασικές αιτίες του προβλήματος που είναι οι χαμηλοί μισθοί, η έλλειψη ελέγχων, η ατιμωρησία και οι λαθρομετανάστες.

Οπως επισημαίνει η Κομισιόν το 1998 το προϊόν της αδήλωτης εργασίας στην Ελλάδα έφτανε το 20% του ΑΕΠ. Ομως, θεωρεί ότι σήμερα είναι ψηλότερο, λόγω κυρίως της επίδρασης της λαθρομετανάστευσης τα τελευταία χρόνια.

Σε ποσοστό του ΑΕΠ η χώρα μας βρίσκεται στη δεύτερη θέση μετά τη Βουλγαρία, όπου η αδήλωτη εργασία φτάνει το 35% του ΑΕΠ.

Λιανικές 38%
Επισκευαστικός 43%
Κατ' οίκον φροντίδα 11%

Περισσότερα εδώ:
http://www.acrobase.gr/showthread.php?t=77365

Greek Rider είπε...

@cynical: Είναι σαν να έχεις δούλους και να συζητάς ότι δεν απολαμβάνουν τα ίδια οφέλη με τους αφέντες τους. Εννοείται αυτό σε ένα δουλοπαραγωγικό σύστημα. Πλέον, στους ανθρώπους δεν ανήκει ούτε η ίδια ζωή τους. Και χωρίς συνειδητοποίηση πρώτα αυτού δεν είναι δυνατόν να συνειδητοποιήσουν τίποτε και για τα κέρδη της εργασίας τους.

cynical είπε...

@greek rider, νομίζω ότι όπως έχουν σήμερα τα πράγματα, δεν υπάρχουν πολλές επιλογές για λιγότερη εργασία, αφου η μερική σε ξεστέλνει με 500 ευρώ στην καλύτερη των περιπτώσεων, ενώ η κανονική, για να την κρατήσεις πρέπει να δουλεύεις με κατεβασμένο το κεφάλι για 10ωρα και αυτό για 1000-1500 ευρώ.

Τι κατάφερε η Γαλλία με το 35-ωρο; Και πόσο υπάρχει περιθώριο να μειωθεί παρακάτω;

Θα ήθελα να υπήρχε κάτι σαν λ.χ. "10 τρόποι να γκρεμίσετε τις τράπεζες μέσα από νόμιμα κανάλια αν συσπειρωθεί ένας ικανός αριθμός ατόμων".
Αν φτιαχνόταν τράπεζες σαν αυτή που έφτιαξε ο τύπος στο Bagladesh που πήρε και το Nobel?

de profundis είπε...

Μήνυμα πρόσφατα πεθαμένου προς την Γυναίκα του

Αγάπη μου εδώ πάνω έμαθα πως υπάρχει ζωή και πριν.

de profundis είπε...

Και κάτι σχετικό με τον νυν Υπουργό Εθνικής Οικονοιμίας τον κ γ.Αλογοσκούφη,πριν γίνει Υπουργός διετέλεσε σύμβουλος της Παγκόσμιας Τράπεζας (world bank)με άλλα λόγια ο Λύκος φιλάει τα πρόβατα.

cynical είπε...

@ de Profundis νομίζω ότι το ίδιο ήταν και ο Αρσένης παλιά.

Greek Rider είπε...

Τα κύρια όπλα του νεοφιλελευθερισμού είναι οι αυξήσεις. Έτσι δημιούργησαν γενιές γιάπιδων και την ξακουστή γιάπικη αλληλεγγύη αναπαράγοντας τον καπιταλισμό σε πιο σκληρή ακόμη μορφή. Άρα η άρνηση εργασίας και η διεκδίκηση μειωμένης εργασίας είναι το κύριο όπλο σε ένα σύστημα που πασχίζει για την τελευταία σταγόνα παραγωγικότητας μας. Αυτό είναι ένα πρακτικό-καίριο πλήγμα εναντίον του.

Όσο για το τραπεζικό σύστημα αυτό θα καταρέύσει σύντομα κάτω από το βάρος της απλιστίας του και της χρηματιστικής οικονομίας που δημιούργησε μέσω του Μετά-συστήματος των χρηματιστηριακών αγορών.