Όταν η Al-Qaeda βρίσκει το ISIS βίαιο

Και ξεφνικά, εδώ και λίγο καιρό και από το πουθενά, το σουνιτικό ISIS μπήκε φαρδιά πλατιά στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων του κόσμου, εντυπωσιάζοντας με τη στρατιωτική του προέλαση, με της τελευταίας μόδας στρατιωτικό εξοπλισμό, βαρύ και ελαφρύ, με τους χιλιάδες αφοσιωμένους μαχητές που έσπευσαν από Δύση και Ανατολή να ενταχθούν στις γραμμές του, -3000 μόνο από Ευρώπη, και μερικές εκατοντάδες από Καναδά, ΗΠΑ και Αυστραλία-, με τη μεσαιωνική του θηριωδία ενάντια σε πολίτες αλλόθρησκους και ομόθρησκους, αλλά και με την επαγγελματική επικοινωνιακή του στρατηγική με την οποία απέσπασε σημαντική λαϊκή υποστήριξη στις σουνιτικές περιοχές του βόρειου Ιράκ και Συρίας, όχι για λόγους θρησκευτικούς, επειδή θαμπώθηκαν από την εξτρεμιστική ερμηνεία του κορανίου που πρεσβεύει, αλλά για λόγους πολιτικούς, ευελπιστώντας να ξεφύγουν από την περιθωριοποίηση και καταπίεση που υφίσταντο από τις σιιτικές κυβερνήσεις των Μαλίκι και Άσαντ αντιστοίχως. Κι επιπλέον, συνεπές στις επιδιώξεις του για τη σύσταση αυτόνομου ισλαμικού κράτους, το ISIS φροντίζει να παρέχει στους νεο-αποκτηθέντες υπηκόους τα ίδια κοινωνικά αγαθά με ένα κράτος, διοχετεύοντας αρκετούς από τους τεράστιους πόρους του σε σχολεία και κλινικές, ενώ εξασφαλίζει, με ή χωρίς βία, να μισθοδοτεί τους ήδη υπάρχοντες επαγγελματίες, από σερβιτόρους ως μηχανικούς στα πετρέλαια και τα υδροηλεκτρικά φράγματα.

Το ISIS ξεκίνησε με την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ σαν παρακλάδι της Al-Qaeda κάνοντας αντίσταση. Χώρισαν όμως τα τσανάκια τους τον Φεβρουάριο του 2014, όταν το ISIS κατηγόρησε την Al-Qaeda για χαλαρότητα και ατολμία και η Al-Qaeda το ISIS για υπερβολική βιαιότητα, λες και η επίθεση στους δίδυμους πύργους ήταν μια πράξη αβρότητας. Η διαφορά τους θα έλεγε κανείς ότι έγκειται στο ότι, ενώ, η Al-Qaeda επέδειξε πνεύμα ευφάνταστο και καινοτόμο στην εκτέλεση των στόχων της, το ISIS, στερούμενο φαντασίας και κοσμοπολιτισμού, στράφηκε σε τεχνικές εξόντωσης ανέμπνευστες και εντελώς παρωχημένες, γεγονός που φαίνεται να ενόχλησε την Al-Qaedian αισθητική. Παρά ταύτα, το ISIS με τη στρατηγική του επιδεξιότητα και το επιτελικό του πνεύμα κατόρθωσε να υπερκεράσει τον παλαιό του σύμμαχο και να επιβάλει το δικό του brand στους διεθνείς κύκλους των τζιχαντιστών.

Νέοι και νέες από Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Βέλγιο και Ολλανδία μαγεμένοι από την πιο καθαρή μορφή βίας που έχει ποτέ εξασκηθεί, και εξωθούμενοι από την ευρωπαϊκή νεανική ανεργία του 25%, βρίσκουν στο ISIS, πέρα απ' την αδρεναλίνη ενός ζωντανού βίντεο-γκέιμ, έναν καλοπληρωτή εργοδότη με εξασφαλισμένη απασχόληση, είτε στο ίδιο είτε σε κάποια ανά την υφήλιο θυγατρική του, όπως για παράδειγμα στο Boko Haram στη Νιγηρία, καθώς και καλές προοπτικές για εξέλιξη σε περίπτωση που το χαλιφάτο ευοδωθεί. Δημοσιεύματα αφήνουν να εννοηθεί ότι το πακέτο περιλαμβάνει 600 δολάρια το μήνα στο χέρι αφορολόγητα, δωρεάν τροφή και ύπνο, και ως bonus, απεριόριστη συμμετοχή στο μακέλεμα και τη λεηλασία.

Πού βρίσκει όμως τα χρήματα;

Πολλές πηγές συγκλίνουν στο ότι το ISIS είναι κατά μεγάλο ποσοστό αυτοχρηματοδοτούμενο, χωρίς να λείπουν βέβαια και οι χορηγίες, κυρίως στο ξεκίνημά του, από πλούσιους Καταριανούς, Κουβειτιανούς και Σαουδάραβες, όχι ειδικά σ' αυτό συγκεκριμένα, αλλά και σ' όσες παραστρατιωτικές ομάδες στη Συρία ή Ιράκ κραδαίνουν κι από ένα όπλο ενάντια στον σιιτικό εχθρό, αλλά κι αναμεταξύ τους.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις (The Telegraph 23/8/2014) το τελευταίο εξάμηνο, αφ' ότου άρχισε τη θριαμβευτική του προέλαση, το ISIS κατάφερε να συγκεντρώσει περί τα 2 δις δολάρια, ποσό που για παράδειγμα ξεπερνάει τις ετήσιες εξοπλιστικές δαπάνες της Ιρλανδίας. Οι περιοχές στις οποίες εξαπλώνεται, δεν είναι τυχαίο ότι είναι πλούσιες σε κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ η κατάκτηση πόλεων ανοίγει ταυτόχρονα το δρόμο και προς τα τραπεζικά θησαυροφυλάκια. Η λεηλασία των τραπεζών της Μοσούλης τον Ιούνιο, τους απέφερε με το “καλημέρα” το αξιοσέβαστο ποσό των 400 εκ. δολαρίων, αν και η κυβέρνηση του Ιράκ το διαψεύδει. Επιπλέον στις πόλεις υπάρχουν καταστήματα και επιχειρήσεις από τις οποίες με εκβιαστικές μεθόδους υπολογίζεται ότι αποσπούν περί τα 8 εκ. δολάρια το μήνα. Από το λαθρεμπόριο του πετρελαίου διαμέσου Τουρκίας και Ιράν πιθανολογείται ότι εξασφαλίζουν 3 εκ. δολάρια ημερησίως, ενώ αξιοσημείωτα είναι και τα ποσά που αποσπούν από τις απαγωγές ξένων υπηκόων, με κάθε μια από αυτές να τιμολογείται στα 5 εκ. δολάρια.

Όταν δε αφήνουν το καλάσνικοφ, τα μέλη του ISIS σύμφωνα με μαρτυρίες, τρέχουν στα χωράφια να θερίσουν στάρια, ύστερα στο μύλο να τ' αλέσουν και μετά στην αγορά να τα πουλήσουν. Λογικό, μια και στην περιοχή του δυτικού Ιράκ που κατέχουν καλλιεργείται το 40% των σιτηρών. Αν σ' αυτά τα επιπλέον έσοδα προσθέσουμε και τα χρήματα από τις πωλήσεις των ρούχων των εκτελεσθέντων, πιάνουμε άνετα την προίκα των 2 δις δολαρίων.

Παρ' όλα αυτά το ISIS αποτελεί ορισμένης εμβέλειας απειλή, περιορισμένη στις συγκεκριμένες σουνιτικές περιοχές μελλοντικής εγκαθίδρυσης του χαλιφάτου, το οποίο αποτελεί και τον στρατηγικό του στόχο. Παρά τους φόβους, δεν τόλμησε να επεκταθεί προς τη Βαγδάτη, ούτε σε περιοχές με πλειοψηφία σιιτικού πληθυσμού. Όσο διαρκεί ο πόλεμος στη Συρία και η πολιτική αναταραχή στο Ιράκ, το ISIS μπορεί να ελπίζει. Δυστυχώς όμως για το ίδιο, βρίσκεται περικυκλωμένο από ισχυρούς εχθρούς. Οι ΗΠΑ ψάχνουν για συμμάχους να μοιραστούν τις αεροπορικές επιδρομές ή ό,τι άλλο προκύψει, ενώ το παρόν στην μάχη εναντίον του έδωσαν τόσο η Δαμασκός, όσο και η Τεχεράνη. Να δεις που στο τέλος Ομπάμα, Άσαντ και Ρουχανί από ορκισμένοι εχθροί, θα πάνε και για τσίπουρα.

Μια ματιά στον κόσμο

Όσο τα κόμματα και οι ειδικοί επί των αποκρυφισμών θα ασχολούνται με το τι θέλει άραγε να πει ο ποιητής, δηλαδή το ΣΤΕ, ας ρίξουμε μια κλεφτή ματιά στα όσα ωραία και ενδιαφέροντα συνέβησαν και εξακολουθούν να συμβαίνουν αυτές τις μέρες στον υπόλοιπο πλανήτη.

Πρώτα πρώτα την προηγούμενη Παρασκευή είχαμε στην Τεχεράνη αλλαγή φρουράς. Ο Αχμαντινετζάντ αποτελεί παρελθόν, μια και είχε ήδη διανύσει τις δυο, επιτρεπόμενες από το σύνταγμα προεδρικές θητείες. Μεγάλος νικητής, από τον πρώτο κιόλας γύρο ο μοναδικός ανάμεσα στους υποψήφιους, αλλά και ο πλέον μετριοπαθής ιερωμένος, Hassan Rouhani. Ο Rouhani υπήρξε κύριος διαπραγματευτής κατά τη διάρκεια των συνομιλιών με τη Δύση στο φλέγον ζήτημα των πυρηνικών. Το ότι είναι κληρικός, δεν σημαίνει ότι είναι και σκληροπυρηνικός, αρκεί να σκεφτούμε τον Μακάριο, τον Martin Luthr King, τον ταπεινό Πρόεδρο της Παραγουάης, Lugo-Μendez, 2008-2012, τoν Desmond Tutu, για την καμπάνια του ενάντια στο απαρχάιντ, και άλλους που μού διαφεύγουν. Αλλά και ούτε και φιλελεύθερος. Εντάξει στο Ιράν είμαστε. Παρ' όλα αυτά,  όμως η δημοκρατία δεν λειτουργεί λιγότερο απ' ότι σε άλλες χώρες, τύποις δημοκρατικές. Για παράδειγμα, διάβαζα χθες ότι ο Αχμαντινετζάντ θα παραπεμφθεί για κακουργηματικές πράξεις, κάπου τον Νοέμβριο, όταν και τυπικά θα παραδώσει τα κλειδιά. Σε αντίθεση με άλλες δημοκρατίες, στο Ιράν, όπως αντιλαμβανόμαστε, δεν ισχύει ο νόμος περί Ευθύνης Υπουργών, πόσω μάλλον Πρωθυπουργών.  

Ανάμεσα στις βασικές δεσμεύσεις του νέου προέδρου είναι να θέσει τέρμα στις κυρώσεις, να καταπολεμήσει τον πληθωρισμό (~30%) και να βρει πεδίο συνεννόησης με τη Δύση. Με μεγάλο ενδιαφέρον αναμένεται η στάση που θα κρατήσει στη Συρία. Είναι κάτοχος διδακτορικού στις νομικές επιστήμες από το πανεπιστήμιο της Γλασκώβης και μιλάει άπταιστα Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Ρωσικά και Αραβικά. 

Το επόμενο γεγονός ήταν η διήμερη συνάντηση των G8 στη Β. Ιρλανδία, η οποία τερματίζεται σήμερα. Το κυριότερο θέμα ήταν το τι θα γίνει στη Συρία, αν δηλαδή η Δύση, Αμερική και Ην. Βασίλειο θα εξοπλίσουν τους αντάρτες της Συρίας. Ο Πούτιν κρατάει σθεναρή στάση, αρνούμενος κάθε τύπου επέμβαση στα εσωτερικά της χώρας. Το κλίμα ήταν γενικά ψυχρό. Αλλά ούτε και στο ΗΒ υπάρχει ομοφωνία. Τόσο ο πληθωρικός δήμαρχος του Λονδίνου όσο και ο Κλεγκ, αλλά και 80 βουλευτές του κυβερνητικού συνασπισμού αντιτίθενται σε μια τέτοια προοπτική. Ισως το κλειδί βρεθεί από τη νέα κυβέρνηση του Ιράν, αν αποφασίσει να το δει αλλιώς. Όπως έχουμε γράψει και προηγουμένως, το πρόβλημα για τη Δύση δεν είναι η Συρία καθ' αυτή, αλλά το Ιράν.

Χθες, στην άλλη μεριά του κόσμου, στη Βραζιλία ξέσπασαν μεγάλες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, σε πολλές μεγάλες πόλεις ταυτόχρονα. Αφορμή στάθηκε η αύξηση της τιμής των εισητηρίων στα ΜΜΜ. Αυτό φυσικά ήταν μόνο η αφορμή, για να ξεσπάσει η υποβόσκουσα οργή για τη διαφθορά, την εγκατάλειψη των σχολείων και των νοσοκομείων και ενάντια στη διοργάνωση του παγκόσμιου Κυπέλλου τον επόμενο χρόνο, το οποίο και θα απορροφήσει τεράστιους, πολύτιμους πόρους. 

Μια άλλη ενδιαφέρουσα είδηση αφορά στα φοιτητικά δάνεια στο Ην. Βασίλειο. Σε έκθεση την οποία διέρευσε ο Guardian, η κυβέρνηση σχεδιάζει να πουλήσει εκκρεμή δάνεια 40δις λιρών, που αφορούν 3,6 εκ. φοιτητές, σε τράπεζες και funds, τα οποία για να καταστούν ελκυστικά σκοπεύει να τους αυξήσει το επιτόκιο ακόμα και αναδρομικά. Έτσι ένας απόφοιτος για να τα αποπληρώσει θα χρειαστεί ολόκληρο τον εργασιακό του βίο. Όπως, έχουμε ξανατονίσει, οι κυβερνήσεις κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να αποθαρρύνουν τους επίδοξους φοιτητές. Σημειωτέον, τα εκκρεμή φοιτητικά δάνεια στις ΗΠΑ έχουν ξεπεράσει τα 1 τρις δολ και είναι η επόμενη μεγάλη φούσκα που έρχεται.

Ας ελπίσουμε, ότι όσο γράφουμε αυτές τις γραμμές, τα ΜΑΤ δεν θα έχουν προλάβει να εισβάλουν στην ΕΡΤ.

Η ελεεινή συμμορία της "Ευρωζώνης των εκβιασμών"

Η Κύπρος σήμερα με μια μόνο ψήφο διαφορά, καθ' ότι η ψήφος του προέδρου της βουλής Γιαννάκη Ομήρου (ΕΔΕΚ), ο οποίος ψήφισε κατά, σε περίπτωση ισοψηφίας προσμετράται ως δυο, έχωσε το κεφάλι της στο λάκκο με τα φίδια, πράξη για την οποία σύντομα θα μετανοιώσει. Ευτυχώς, οι συσχετισμοί στο κοινοβούλιο είναι τόσο εύθραυστοι, που μια μεταγενέστερη ψηφοφορία από τις πολλές που θα έρθουν, ελπίζουμε ότι θα καταφέρει να ανατρέψει τη σημερινή απόφαση.

Αξίζει, όμως να θυμηθούμε πώς, μετά τις κωλυσιεργίες του Χριστόφια, επιταχύνθηκε η επιβολή του μνημονίου στην Κύπρο, με όρους μάλιστα πρωτόφαντους, ( bail-in), σε σύγκριση  με τους προγενέστερους χειρισμούς της ευρωζώνης, ( bail-out), στις υπόλοιπες χώρες του Νότου. Κεντρικό και ιδιαίτερα βρώμικο ρόλο στην υπόθεση αυτή έπαιξε το γερμανικό περιοδικό Spiegel το οποίο ήταν και το πρώτο που ανακίνησε θέμα ρωσικού μαύρου χρήματος σε μαι σειρά δημοσιευμάτων του, από το φθινόπωρο της προηγούμενης χρονιάς. Λέγεται, πως την ιστορία των ρώσων ολιγαρχών ανακίνησε ο γελοίος αρχηγός της αντιπολίτευσης, Στάινμπρικ, θέλοντας να κάνει το κομμάτι του στους Γερμανούς ψηφοφόρους εν όψει των εκλογών. 

Ο επιθετικός προσδιορισμός "γελοίος" δεν δίνεται τυχαία, αλλά προκύπτει από μια σειρά δηλώσεών του αμέσως μετά την εκλογή του ως προέδρου του SPD, οι οποίες είχαν ηχήσει άσχημα ακόμα και εντός των γραμμών του δικού του κόμματος. Για παράδειγμα, από τη μια είχε σπεύσει τότε να αποδώσει τη δημοφιλία της Μέρκελ στο φύλο της, ενώ από την άλλη είχε εκφράσει τη δυσαρέσκειά του για τις χαμηλές απολαβές του καγκελαρίου, τη στιγμή που ο ίδιος είναι εκατομμυριούχος, πουλώντας, αλά ΓΑΠ, δεξιά κι αριστερά, κι  ενώπιον ηλιθίων ακροατηρίων τις σοφίες του για τις οποίες πληρώνεται αδρά.

Επανερχόμενοι στο Spiegel, βλέποντας το περιοδικό ότι οι νύξεις του περί βρώμικου χρήματος δεν έφερναν το επιθυμητό αποτέλεσμα, ώστε οι Κύπριοι να τρέξουν να παραδοθούν αμαχητί, χόντρυνε το παιχνίδι, βγάζοντας στην επιφάνεια αμφιβόλου προέλευσης μαρτυρίες Γερμανών πρακτόρων για του λόγου το αληθές. Δείτε για παράδειγμα το δημοσίευμα "German intelligence report warns cyprus not combating money laundering". Δεν πέρασε πολύς καιρός και τα πράγματα, μέσα από ένα κρεσέντο μαφιόζικων εκβιασμών, πήραν το δρόμο τους με το σημερινό αποτέλεσμα.

Σήμερα, 30-4-2013, και αφού το Μνημόνιο και η Δανειακή Σύμβαση πέρασαν πια απ' τη βουλή, διαβάζουμε στον "Φιλελεύθερο" της Κύπρου τα εξής: 

Επιβεβαιώνουν τις κυπριακές Αρχές, Moneyval και Deloitte. Καθαρή η Κύπρος από ξέπλυμα χρήματος

Λευκωσία: Εκπληρώθηκαν οι όροι για το ξέπλυμα βρόμικου χρήματος, διαβεβαίωσε ο υπουργός Οικονομικών τονίζοντας ότι έχουν ολοκληρωθεί οι έρευνες της Moneyval και της Deloitte και έχουν ήδη σταλεί τα πρώτα προκαταρκτικά αποτελέσματα. Όπως λέχθηκε ενώπιον της κοινής συνεδρίας των Επιτροπών Οικονομικών και Εξωτερικών της Βουλής, δεν επιβεβαιώνονται οι ισχυρισμοί και οι επιθέσεις κατά της Κύπρου περί ξεπλύματος χρήματος, σύμφωνα με την προκαταρτική έκθεση Moneyval και Deloitte.

Συγκεκριμένα ο κ. Γεωργιάδης υπογράμμισε ότι τα αποτελέσματα για την Κύπρο είναι πολύ καλύτερα από ό,τι ίσως κάποιοι εκτός Κύπρου θα ήθελαν να παρουσιάζουν.  Πρόσθεσε πως πριν την εκταμίευση της πρώτης δόσης θα ετοιμαστεί το πλήρες πόρισμα και θα δοθεί στην Τρόικα. Η Κύπρος, τόνισε, είναι δεσμευμένη και ταυτόχρονα είναι και πολιτική της Κυβέρνησης, άσχετα με το αποτέλεσμα των ερευνών, όποιο κενό εντοπίζεται να διορθώνεται. Υπέδειξε, επίσης, ότι «θέλουμε να το καταπολεμήσουμε και να κλείσουμε και το τελευταίο παραθυράκι σε αυτό το ζήτημα», προσθέτοντας ότι «εκείνη η υπόθεση είχε στηθεί με τις υπερβολές»

Πάμε τώρα παρακάτω, στη Σλοβενία. 

Τα όργανα άρχισαν να χτυπούν για τη Σλοβενία την ίδια εποχή που η Κύπρος σερνόταν ατιμασμένη από Eurogroup σε Eurogroup, έχοντας ως στόχο να βάλουν στο χέρι και τις δικές της καταθέσεις. Η Πρωθυπουργός Alenka Bratusek αρνείται σθεναρά ότι η χώρα της έχει πρόβλημα καταβάλλοντας απεγνωσμένες προσπάθειες να κρατήσει μακριά τους εισβολείς. Όχι πλέον. Το ρόλο του Spiegel στην περίπτωση αυτή τον έπαιξε τώρα η Moody's η οποία μόλις σήμερα ανακοίνωσε την υποβάθμιση της χώρας σε "σκουπίδι". Αν δεν συμμορφωθεί θα ακολουθήσει οσονούπω και η S&P, κι αν χρειαστεί και η Fitch.

Για ακόμα μια φορά, λοιπόν, ζωντανά και μπροστά στα μάτια μας παρακολουθούμε την εξέλιξη ενός ακόμα εκβιασμού. Προσέξτε όμως ότι ο εκβιασμός αυτός στρέφεται μόνο προς τις πλέον αδύναμες και μικροσκοπικές χώρες, σε αντίθεση με τη συμπεριφορά του Βερολίνου προς τις μεγαλύτερες Ιταλία και Ισπανία όπου και το τραπεζικό πρόβλημα είναι σαφώς μεγαλύτερο. Παρεμπιπτόντως σήμερα (30/4) οι κάτοχοι ομολόγων μειωμένης εξασφάλισης σε τέσσερις ισπανικές τράπεζες, (Bankia, Catalunya Banc, Banco Gallego and NCG Banco), υπέστησαν κούρεμα 61% - 100%.  

Τελευταίος (προς το παρόν) σταθμός η Συρία.

Ψάχνοντας εδώ και καιρό κάποιο καλό πρόσχημα για εισβολή, οι ανθρωπιστικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ, θυμήθηκαν το κόλπο που τους είχε εξασφαλίσει το άλλοθι για την επέμβαση στο Ιράκ με τις γεμάτες αποθήκες του Σαντάμ από κάθε λογής χημικά, βιολογικά και άλλα όπλα μαζικής καταστροφής. Τέτοια όπλα ουδέποτε ευρέθηκαν, αλλά ποιος ασχολείται τώρα με τον Μπλερ και τον Μπους και τις δορυφορικές τους φωτογραφίες, τις οποίες ασθμαίνοντες γύριζαν από κανάλι σε κανάλι ως αδιάψευστα πειστήρια.  

Εδώ και μέρες βλέπουμε τον διεθνή τύπο να πολλαπλασιάζει τα δημοσιεύματα, προσέξτε, για "τυχόν χρήση χημικών όπλων" στη Συρία. Δεν παρουσιάζει "αποδείξεις", αλλά "ενδείξεις", και όλοι είμαστε πλέον υποψιασμένοι πώς η ποσοτική συσσώρευση "ενδείξεων", δεν θέλει και πολύ ώστε κάποια στιγμή να υποστεί ποιοτική μεταβολή και να μετατραπεί σε "αποδείξεις". Πάνω σ' αυτό, διαβάστε το άρθρο "Syria and sarin gas: US claims have a very familiar ring" του διακεκριμένου πολεμικού ανταποκριτή Robert Fisk στoν Independent.

Με τις πρόσφατες λεκτικές αψιμαχίες ανάμεσα σε Γαλλία-Γερμανία και με τις ευθείες βολές της Γερμανίας για το "χάλι" της Γαλλίας θα ασχοληθούμε στα προσεχώς.

Το κουβάρι της Συρίας

Στη Συρία τα πράγματα αρχίζουν να παίρνουν μια πολύ άσκημη τροπή. Μετά το πρωτοφανές για την αγριότητά του, μακελειό στις 25 Μαΐου στην πόλη Houla, με τους εκατό και πλέον σφαγιασθέντες, οι περισσότεροι εκ των οποίων γυναίκες και παιδιά, την περασμένη Τετάρτη, (6/6), είχαμε και ένα δεύτερο, στο μικρό χωριό al-Qubair κοντά στην πόλη Hamah, με 78 νεκρούς, η πλειονότητα των οποίων ήταν και πάλι άμαχοι, 20 γυναίκες και ισάριθμα παιδιά. Εδώ και 15 περίπου μήνες, από την απαρχή της εξέγερσης, ο αριθμός των θυμάτων υπολογίζεται στις εννιά με δέκα χιλιάδες.

Παρά την ετοιμότητα με την οποία το Συριακό Εθνικό Συμβούλιο, (συνασπισμός διαφόρων ομάδων της αντιπολίτευσης με έδρα το Λονδίνο), απέδωσε τις σφαγές σε παραστρατιωτικές οργανώσεις που πρόσκεινται στον Πρόεδρο Άσαντ, πληροφορία την οποία αναμεταδίδουν με ευκολία τα περισσότερα ειδησεογραφικά πρακτορεία, εν τούτοις κάτι τέτοιο δεν είναι εύκολο να αποδειχτεί. Και τούτο, διότι αφ’ ενός στη Συρία επικρατεί το χάος, με διάφορες ένοπλες ομάδες και της Αλ-Κάιντα συμπεριλαμβανομένης, να δρουν ανενόχλητες, αφ’ ετέρου τέτοιες ενέργειες τυφλής βίας θα επιβάρυναν ακόμα περισσότερο τη θέση του καθεστώτος, και μάλιστα την παραμονή της επίσκεψης Ανάν, καθώς θα επιτάχυναν τις διαδικασίες για την ανάληψη άμεσης στρατιωτικής επέμβασης, κάτι που ο μεν Άσαντ απεύχεται, η δε Δύση διακαώς επιθυμεί, και θα ήταν έτοιμη να το πράξει, όπως και στην περίπτωση της Λιβύης, αν το δρόμο δεν τον έφραζαν διάφορα …αν.

Το κυριότερο είναι η σθεναρή αντίσταση σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, υπό μορφήν βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, της Ρωσίας και της Κίνας, ειδικά δε της πρώτης, λόγω της ιδιαίτερης σχέσης που διατηρεί διαχρονικά με το καθεστώς, ως προμηθεύτριας οπλικών συστημάτων, αλλά και λόγω της ναυτικής βάσης, της μοναδικής, που διατηρεί στη Μεσόγειο, και συγκεκριμένα στην πόλη Ταρσό. Μια ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ θα αποδυνάμωνε τη θέση της Ρωσίας στη Μέση Ανατολή καθώς και την πρόσβασή της στα πετρέλαια της περιοχής.

Επιπλέον, πράξεις μαζικής βίας, όπως η βομβιστική επίθεση τον περασμένο μήνα στο κέντρο της Δαμασκού με 55 νεκρούς, καθώς και η μαζική εκτέλεση 13 πολιτών, που βρέθηκαν με δεμένα τα χέρια και με μια σφαίρα στο κεφάλι, την ευθύνη των οποίων ανέλαβαν με ανακοινώσεις τους ισλαμικές εξτρεμιστικές οργανώσεις, όπως για παράδειγμα το μέτωπο Al-Nusra, πέρασαν εντελώς απαρατήρητες από τα δυτικά μέσα.

Η εικόνα που επικρατεί αυτή την εποχή στη Συρία, και η οποία δεν απέχει πολύ από το χάος, είναι λίγο πολύ η εξής: Η αντιπολίτευση, το Συριακό Εθνικό Συμβούλιο, βρίσκεται κοντά στη διάλυση. Πρωτοβουλία του Αραβικού Συνδέσμου, αυτές τις μέρες στο Κάιρο, να συγκεράσει τις διαφορές των ομάδων που το απαρτίζουν, απέτυχε παταγωδώς. Ο νέο-εκλεγείς πρόεδρος του Συμβουλίου δεν χαίρει καθολικής αποδοχής, γεγονός που επιτείνει τις τάσεις απόσχισης. Προσπάθειες του Συμβουλίου να θέσει υπό την εποπτεία του και να συντονίσει τις διάφορες ένοπλες ομάδες των επαναστατών, συνάντησαν την άρνηση της μεγαλύτερης εξ αυτών, του Ελεύθερου Συριακού Στρατού, και συνεπώς δεν καρποφόρησαν. Το σχέδιο ειρήνευσης του απεσταλμένου των Ηνωμένων Εθνών Κόφι Ανάν, το οποίο ετέθη σε εφαρμογή στις 12 Απριλίου και το οποίο προέβλεπε παύση των εχθροπραξιών και αποστολή 300 ένστολων αλλά άοπλων παρατηρητών, κατά γενική ομολογία έχει αποτύχει στους στόχους του. Οι μόνες χώρες, οι οποίες ελπίζουν και επιμένουν στην εφαρμογή του είναι η Ρωσία και η Κίνα, για ευνόητους λόγους. Οι μαζικές σφαγές αμάχων, αλλά και στρατιωτών του συριακού στρατού, που λαμβάνουν χώρα με επιταχυνόμενο ρυθμό τις τελευταίες ημέρες, ενισχύουν την εντύπωση αποτυχίας του ειρηνευτικού Σχεδίου και έχουν σαν αποτέλεσμα την κλιμάκωση των πιέσεων προς τη Ρωσία για αλλαγή της στάσης της σχετικά με τη διατήρηση του καθεστώτος και την εντατικοποίηση των διπλωματικών πρωτοβουλιών. Στη Συρία δρουν ανεξέλεγκτα διάφορες ένοπλες ομάδες οι οποίες μπαινοβγαίνουν από τα διάτρητα με το Λίβανο σύνορα και οι οποίες εξοπλίζονται κυρίως από το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία, με την κάλυψη φυσικά της Δύσης. Ο Κόφι Ανάν μιλά πλέον ανοιχτά για την κατάσταση εμφυλίου πολέμου, με φυλετικές και θρησκευτικές διαστάσεις, που θα μπορούσε να εξελιχθεί όπως στη Βοσνία. Επιπλέον, η συνεχιζόμενη σύρραξη στη Συρία μεταφέρεται σταδιακά και στις γειτονικές χώρες, πρώτα και κύρια στο Λίβανο, όπου παρατηρήθηκαν ένοπλες συρράξεις μεταξύ Αλεβιτών και Σουνιτών, με την τελευταία στην Τρίπολη να αφήνει πίσω της τουλάχιστον 10 νεκρούς και υπερδιπλάσιους τραυματίες. Στο εσωτερικό, ένα εκατομμύριο περίπου πολίτες βρίσκονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, είτε ως πρόσφυγες, είτε ως τραυματίες, είτε επειδή τα σπίτια τους καταστράφηκαν, είτε επειδή σαν οικογένειες έχασαν αυτούς που τους συντηρούσαν. Οι τιμές των τροφίμων ανέβηκαν κατά 30%-60%, ενώ υπάρχει δυσκολία πρόσβασης σε στοιχειώδεις υπηρεσίες υγείας.

Ενώ στη σκηνή της Συρίας εμπλέκονται διάφορες μικρές και μεγάλες δυνάμεις, (Ευρώπη, ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Τουρκία, Ιράν, χώρες του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης, χώρες του Κόλπου, όπως Σαουδική Αραβία και Κατάρ), κάθε μια προσπαθώντας να υπερασπιστεί τα δικά της συμφέροντα, ή να επεκτείνει την επιρροή της στη μετά-Άσαντ εποχή, εν τούτοις μια πολύ γειτονική δύναμη, το Ισραήλ, φαίνεται να απουσιάζει. Τι κάνει το Ισραήλ; Απλά, την …πάπια!

Όλως παραδόξως, και σε αντίθεση με τα συμφέροντα της Ουάσιγκτον, η οποία θα καλοέβλεπε ένα διάδοχο μετριοπαθές μουσουλμανικό σχήμα, στο στιλ των Αδελφών Μουσουλμάνων, εν τούτοις το Ισραήλ φαίνεται να ταυτίζει το συμφέρον του με τη διατήρηση του καθεστώτος Άσαντ, ως έχει. Και τούτο για διάφορους λόγους. Πτώση του Άσαντ θα σήμαινε διάλυση της χώρας, καθώς και διάλυση του σημαντικού οπλοστασίου χημικών όπλων, βαλλιστικών πυραύλων κλπ, τμήματα των οποίων θα μπορούσαν να καταλήξουν σε χέρια εξτρεμιστών. Από το 2011 και μετά, η Αλ-Κάιντα φαίνεται να αποκτά αυξημένη παρουσία στην περιοχή, ενδυναμώνοντας το υπάρχον δίκτυο στο Ιράκ και Λίβανο. Κατάρρευση του Άσαντ θα αποδυνάμωνε το Ιράν, τα οποίο σε αντιπερισπασμό θα απομονωνόταν ακόμα περισσότερο και πιθανόν να επιτάχυνε την κατασκευή πυρηνικών όπλων. Η επικράτηση ενός περισσότερο νομιμοποιημένου καθεστώτος στη Συρία πιθανόν να εκδηλωνόταν επιθετικά και να έθετε θέμα των υψωμάτων του Γκολάν, τα οποία βρίσκονται υπό ισραηλινή κατοχή.

Επί του παρόντος, πέρα από την ενίσχυση των πιέσεων προς το καθεστώς να παραιτηθεί, αλλά και προς τη Ρωσία να εγκαταλείψει τον Άσαντ, ο Κόφι Ανάν αναλαμβάνει καινούργια πρωτοβουλία για τη δημιουργία ομάδας επαφής ανάμεσα σε όλες τις δυνάμεις που εμπλέκονται. Η άρνηση όμως της Βρετανίας και των ΗΠΑ να συμπεριλάβουν το Ιράν, εμπλέκει ακόμα περισσότερο την κατάσταση.

Συρία: puzzle για δυνατούς λύτες

Για όποιον έχει έφεση στα puzzles, η Συρία αποτελεί ιδανική περίπτωση. Αν η Λιβύη ήταν ένα πρόβλημα για αρχαρίους, η Συρία είναι πρόβλημα για δυνατούς λύτες. Η διαφορά έγκειται στο πλήθος των παικτών που συμμετέχουν, στην ποικιλία των συμφερόντων, αλλά και των παγίδων. Η Λιβύη, για παράδειγμα ήταν μια πολύ εύκολη περίπτωση. Άλλωστε αν δεν είχε εκτιμηθεί έτσι απ' την αρχή, τα πράγματα θα εξελίσσονταν εντελώς διαφορετικά. Σχεδόν μόνη και έρημη σ' αυτό τον κόσμο, χωρίς κανέναν δυνατό και σοβαρό σύμμαχο, χωρίς κανένα γείτονα να τρέξει να τής συμπαρασταθεί, και επιπλέον μόνο μια ανάσα κοντά απ' τη Γαλλία και την Ιταλία, ήταν εύκολο για το ΝΑΤΟ και τους έτερους καλοθελητές, (παρ' όλα αυτά όμως τούς πήρε μήνες), να βομβαρδίζουν ανενόχλητα, να στήνουν επαναστατικά συμβούλια, να μπαινοβγάζουν μυστικούς και στο τέλος να αποχωρούν, με το στόχο να έχει επιτευχθεί. Αν και εφ όσον, ο καιρός θα δείξει.

Η Συρία όμως είναι αλλιώς. Μπορεί να μην έχει πετρέλαια, αλλά αποτελεί πρώτης τάξεως στρατηγικό βραβείο για όποιον τελικά την κατακτήσει. Για να καταλάβουμε τι παίζεται στη Συρία, πρέπει πρώτα να εξετάσουμε τι παίζεται στη γειτονιά της. Η στρατηγική της σημασία πολύ απλά έγκειται στις συμμαχικές σχέσεις που διατηρεί με το Ιραν στα δεξιά και τη Χεζμπολά του Λιβάνου στα αριστερά, δρώντας, έτσι σαν ένας συνδετικός κρίκος ανάμεσα σ' τις δυο αυτές δυνάμεις. Χωρίς το Ιράν, η Συρία δεν θα είχε ιδιαίτερη αξία. Ένεκα Ιράν λοιπόν, η Συρία μπαίνει από πολύ νωρίς, ήδη από το 2002 στο μάτι του κυκλώνα, και καθίσταται επίτιμο μέλος του περίφημου “Άξονα του Κακού”. Τα πράγματα όμως γίνονται ακόμα πιο περίπλοκα αν λάβουμε υπ' όψιν μας ότι πέρα από αυτούς τους δυο, η Συρία έχει και άλλους πολύ ενδιαφέροντες γείτονες. Πάρτε για παράδειγμα το Ιράκ.

Οι ιρακινοί, οι οποίοι τελευταία δια του πρωθυπουργού Nouri al-Maliki, πήραν ανοιχτά το μέρος του Μπασάρ αλ-Άσαντ, δεν θα ήθελαν να έχουν δίπλα τους μια Συρία που να σπαράσσεται από εμφυλίους πολέμους ανάμεσα στις καθεστωτικές δυνάμεις και τους φανατικούς ένοπλους Σουνίτες Σαλαφιστές, οι οποίοι αποτελούν τη λεγόμενη “εξωτερική αντιπολίτευση”, μπαινοβγαίνουν από τα σύνορα του Λιβάνου και Τουρκίας και εξοπλίζονται μυστικά, (όρκο δεν παίρνουμε), από Κατάρ και Σαουδική Αραβία. Για το λόγο αυτό, το Ιράκ μαζί με την Αλγερία και το Λίβανο αντιτάχθηκε στην απόφαση του Αραβικού Συνδέσμου να αποβάλλει τη Συρία από τις τάξεις του. Από την άλλη μεριά όμως, μέχρι το τέλος του χρόνου, αναμένεται να αποχωρήσουν από το Ιράκ και οι τελευταίες αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις, γεγονός που, όπως φοβούνται ΗΠΑ και Ισραήλ, θα προκαλέσει σημαντική μετατόπιση της ισορροπίας δυνάμεων στην περιοχή, προς όφελος φυσικά του Ιράν, μετατρέποντάς το δυνητικά σε μια μεγάλη περιφερειακή δύναμη, που θα εκτείνεται από το Αφγανιστάν μέχρι τη Μεσόγειο, και θα ασκεί αυξανόμενη επιρροή στη Βαγδάτη.

Επόμενο ήταν λοιπόν, να έχουν ενταθεί και οι προσπάθειες αποδυνάμωσης του Ιράν, είτε μέσω της πρόσφατης έκθεσης της Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας του ΟΗΕ, η οποία σε αντίθεση με προηγούμενες, τώρα διαβλέπει πρόθεση του Ιράν για ανάπτυξη πυρηνικών όπλων, είτε μέσω της προσπάθειας εμπλοκής της Τεχεράνης στην απόπειρα δολοφονίας του Σαουδάραβα πρέσβη στις ΗΠΑ, είτε πολύ πιθανόν μέσω της πρόσφατης ύποπτης φονικής έκρηξης σε στρατόπεδο πλησίον της Τεχεράνης, αν και το Ιράν προσπάθησε επιμελώς να την αποκλιμακώσει, αποφεύγοντας να την αποδώσει σε ξένες δυνάμεις. Φυσικά δεν πρέπει να λησμονούμε τις δολοφονίες τριών τουλάχιστον πυρηνικών επιστημόνων στα τελευταία δυο χρόνια, πολύ πιθανόν από ξένες μυστικές υπηρεσίες, και την κυβερνοεπίθεση στις υποδομές εμπλουτισμού του ουρανίουμε το “σκουλήκι Stuxnet”. Πέραν αυτών όμως των μεμονωμένω ενεργειών δολιοφθοράς, το Ιράν δεν προσφέρεται για απ' ευθείας επίθεση, χωρίς ο επιτιθέμενος είτε Ισραήλ είναι αυτός, είτε ΗΠΑ να εκτεθούν σε σημαντικό κίνδυνο, αλλά και να αποσταθεροποιήσουν την ευρύτερη Μέση Ανατολή και Ασία. Όπως φαίνεται και στο χάρτη, στα βόρεια του Ιράν κατοικοεδρεύει η Ρωσία και στα ανατολικά η Κίνα, δυνάμεις οι οποίες δεν θα καλοέβλεπαν μια τέτοια εισβολή.

Επομένως δεν μένει παρά η Συρία. Αποτελεί τον αδύναμο κρίκο και ο Άσαντ ανατρέπεται ευκολότερα από τον Αχμαντινετζάντ. Οι υπόλοιπες και καθόλου αμελητέες δυνάμεις της περιοχής, οι οποίες, κάθε μια για δικό της λόγο, δεν βλέπουν με καλό μάτι το διαφαινόμενο συμμαχικό τόξο μεταξύ Ιράν, Ιράκ, Συρίας και Λιβάνου, είναι το Ισραήλ, η Ιορδανία, το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία στα νότια σύνορα, και η Τουρκία στα βόρεια. Για να μην το ξεχάσουμε, στα υπερβόρεια, βρίσκεται η Ρωσία, παραδοσιακός σύμμαχος της Συρίας, η οποία και θα ήταν διατεθειμένη να μεσολαβήσει ανάμεσα στο καθεστώς και την εσωτερική αντιπολίτευση.

Πώς όμως ανατρέπεται ένα καθεστώς; Ένας τρόπος είναι με εξωτερική επέμβαση άλλων κρατών. Η εκδοχή αυτή, την οποία θα ήθελαν πολύ οι φανατικοί Σαλαφιστές και αυτοί που τους εξοπλίζουν, βρίσκει αντίθετο τον ΟΗΕ, αλλά και την εσωτερική ήπια σουνιτική αντιπολίτευση. Ο άλλος τρόπος είναι ο εξής:

1) στήνεις κάποιο μεταβατικό συμβούλιο, ας πούμε το “Εθνικό Συριακό Συμβούλιο”, όπως είναι τώρα της μόδας, το οποίο και καθιστάς μοναδικό αντιπρόσωπο του συριακού λαού, είτε έχει κάποια σταγόνα επιρροής, είτε όχι, 2) εξαπολύεις στο εσωτερικό από γειτονικές χώρες οπλισμένους εξεγερμένους, τους οποίους ονομάζεις “Ελεύθερο Συριακό Στρατό”, 3) επιβάλεις κυρώσεις, οι οποίες κυρίως πλήττουν τις μεσαίες τάξεις, 4) εξαπολύεις διεθνή καμπάνια δυσφήμισης της συριακής προσπάθειας μεταρρυθμίσεων, και 5) προσπαθείς να προκαλέσεις αποσχίσεις και διαιρέσεις στην ελίτ.

Αυτός λοιπόν ο δεύτερος τρόπος είναι που εφαρμόζεται αυτή τη στιγμή στη Συρία, χωρίς όμως μεγάλη, προς το παρόν, επιτυχία. Ο Άσαντ συνεχίζει να έχει την υποστήριξη του στρατού, καθώς και πλατειών λαϊκών στρωμάτων. Αλλά ως πότε. Η εξωτερική πίεση που δέχεται είναι τόσο μεγάλη, ώστε κατά γενική εκτίμηση, οι μέρες του είναι μάλλον μετρημένες.

Πτώση δε του Άσαντ, θα σημάνει μεγάλες ανακατατάξεις στη Μέση Ανατολή. Πώς ακριβώς θα το δούμε στα προσεχώς. Πάντως η Τουρκία, θα είναι σίγουρα ανάμεσα στους κερδισμένους.